I SA/Bd 537/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...} w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanowił ustanowić adwokata W niniejszej sprawie H.K. wniósł o ustanowienie adwokata oświadczając, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem. Referendarz zważył, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika jest przyznaniem prawa pomocy w zakresie częściowym ( art.245 § 3 p.p.s.s.a) i zgodnie z przepisem art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje w sytuacji, kiedy skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanką przyznania pomocy prawnej nie jest brak jakichkolwiek wolnych środków finansowych (oszczędności) na ich opłacenie, ale niemożność ich wygospodarowania z uzyskanych przychodów z uwagi na to, że całość zużywana jest na niezbędne utrzymanie strony, z których nie można zrezygnować lub czasowo ograniczyć, bowiem są one nieodzowne. Świadczy o tym określenie " konieczne" użyte przez ustawodawcę w odniesieniu do słowa "utrzymanie". W ocenie referendarza sądowego przedstawiona przez H.K. sytuacja majątkowa daje podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku. Wprawdzie ustawodawca przy ocenie zasadności zwolnienia od kosztów sądowych nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny, to jedyna przesłanka, która decyduje o przyznaniu pomocy prawnej ma charakter materialny. Ponadto, w kontekście zasadności przyznania prawa pomocy zwrócić należy uwagę na dwa aspekty. Po pierwsze, że przyznanie bądź odmowa przyznania prawa pomocy winna zawsze wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów : kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania oraz jej aktualnej kondycji finansowej. Po drugie, że przez " uszczerbek konieczny dla utrzymania siebie i rodziny", o którym mowa w art.246 p.p.s.a., należy rozumieć taką sytuację, kiedy ponoszenie kosztów postępowania nie pozwoli stronie zaspokoić podstawowych potrzeb życia codziennego. Jak wynika z oświadczeń zawartych w formularzu PPF oraz treści akt administracyjnych, skarżący utrzymuje się ze świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 999,37 zł brutto. Dodatkowo do lipca tego roku podjął zatrudnienie, uzyskując miesięcznie wynagrodzenie za pracę w kwocie 1.100 zł brutto. Zainteresowany posiada na utrzymaniu córkę wraz z wnuczką. Dochód strony obciążony jest w skali miesiąca opłatą za wynajęcie pokoju- 150 zł, zakupem leków – 200 zł, spłatą kredytu – 56 zł. Skarżący nie posiada praw majątkowych, jak również nie zgromadził oszczędności. Ciążą na nim zobowiązania z tytułu zaległości podatkowych, jak również jest dłużnikiem wobec ZUS. Oszacował, że na dzienne utrzymanie przeznacza 35 zł. Uwzględniając zatem wszystkie okoliczności sprawy, a w szczególności dochody w niewygórowanej wysokości, stwierdzić należy, że wydatek na poczet opłacania kosztów pełnomocnika z wyboru może stronie wnioskującej utrudnić egzystencję. Taka sytuacja jest niedopuszczalna, bowiem kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy. Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji