I SA/Bd 544/23
WyrokWSA w Bydgoszczy2024-04-23
Skład orzekający: Jarosław Szulc, Urszula Wiśniewska, Joanna Ziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo ustalił bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, uwzględniając okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia wynikające z postępowań administracyjnych i sądowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ egzekucyjny nie wykonał wskazań sądu z poprzednich wyroków i nie wyjaśnił w sposób należyty wątpliwości dotyczących biegu terminu przedawnienia. Organ nie przedstawił spójnych ustaleń co do dat rozpoczęcia i zakończenia zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a jego argumentacja była sprzeczna z przepisami prawa i nie znajdowała potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.Stan faktyczny
Strona wniosła zarzut przedawnienia należności objętych postępowaniem egzekucyjnym. Organ egzekucyjny (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) początkowo oddalił zarzuty, następnie podtrzymał swoje stanowisko mimo zażaleń. Sprawa była już dwukrotnie przedmiotem rozpoznania przez WSA, który uchylał postanowienia organu z powodu niewyjaśnienia kwestii biegu terminu przedawnienia. W ostatnim zaskarżonym postanowieniu organ częściowo uznał zarzut przedawnienia, ale w dalszym ciągu utrzymał w mocy postanowienie w części dotyczącej innych należności, jednakże jego ustalenia dotyczące biegu terminu przedawnienia były niespójne i nie znajdowały potwierdzenia w aktach sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 sierpnia 2023 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi W.G. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 sierpnia 2023 r. nr 421/2023 w przedmiocie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej uchyla zaskarżone postanowienie
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. działając na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1230, dalej "u.s.u.s."), wszczął postępowanie egzekucyjne wobec W. G. ("Skarżąca" "Strona", "Zobowiązana") doręczając jej [...] marca 2022 r. zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej.
Pismem z [...] marca 2022r. Zobowiązana wskazała, że zaległości objęte postępowaniem egzekucyjnym uległy przedawnieniu. Z uwagi na wniesienie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego (tj. [...] marca 2022 r.) Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o w/w tytuły wykonawcze zgodnie z art. 35 § 1 z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). Postanowieniem z dnia [...] maja 2022 r. organ oddalił zarzuty Skarżącej wskazując, że okresy objęte tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu, a kwoty nimi objęte są należne.
Na przedmiotowe postanowienie Strona złożyła zażalenie, w którym nie zgadza się z przyjętą przez organ interpretacją przepisów. Organ ponownie rozpatrzył sprawę i w dniu [...] czerwca 2022 r. wydał postanowienie podtrzymujące w mocy postanowienie z [...] maja 2022 r.
Pismem z [...] lipca 2022r. Zobowiązana złożyła skargę na postanowienie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 października 2022r. sygn. akt I SA/Bd 410/22, uchylił zaskarżone postanowienie wskazując w uzasadnieniu, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ egzekucyjny powinien wyjaśnić z jakich przyczyn uznał, że w rozpatrywanej sprawie występował wyłącznie w roli wierzyciela, gdy jednocześnie jest także organem egzekucyjnym. Ponadto Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Zakład powinien wskazać jaką czynność należy traktować za "pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności", a zatem doprecyzować od kiedy należy liczyć zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ [...] grudnia 2022 r. wydał postanowienie nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie z [...] maja 2022 r.
Pismem z [...] stycznia 2023r. Strona złożyła skargę na postanowienie nr [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 26 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Bd 75/23, uchylił zaskarżone postanowienie wskazując w uzasadnieniu, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ egzekucyjny powinien ponownie wyjaśnić kwestię biegu terminu przedawnienia oraz podać prawidłową datę zakończenia biegu terminu zawieszenia.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023r. organ uchylił postanowienie z [...] maja 2022r. w części obejmującej należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 01/2011r.; 03/2011r.; 05/2011r. oraz Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres 05/2011 r. prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych z [...] marca 2022r. uznając zarzut przedawnienia należności oraz utrzymał w mocy postanowienie w części obejmującej należności na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 10/2008 r. - 06/2010r.; 10/2010r.; Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres 10/2008r. - 06/2010r.; 08/2010r. - 10/2010r. oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 10/2008 r., 01/2010 r. - 06/2010 r. prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych z [...] marca 2022r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że organem egzekucyjnym stosownie do art. 19 § 4 u.p.e.a. jest Dyrektor Oddziału ZUS w B., a wierzycielem Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.. Organ biorąc pod uwagę wskazania ujęte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 26 czerwca 2023r., sygn. akt I SA/Bd 75/23, Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie dokonał rozpatrzenia zażalenia Skarżącej z [...] maja 2022 r. zakwalifikowanego jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał ponownej analizy sprawy pod kątem przedawnienia należności objętych postępowaniem egzekucyjnym.
Organ podał, że należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 01/2011 r., 03/2011 r., 05/2011 r. oraz Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres 05/2011 r. objęte tytułami wykonawczymi o nr: [...] oraz [...] z [...] marca 2023 r. uległy przedawnieniu z uwagi na korekty dokumentów rozliczeniowych, które miały wpływ na stan konta Skarżącej. W związku z tym uznano zarzut Skarżącej w tym zakresie. Natomiast należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 10/2008 r. - 06/2010 r., 10/2010 r., Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres 10/2008 r. - 06/2010 r., 08/2010 r. - 10/2010 r. oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 10/2008r., 01/2010r. - 06/2010 r. objęte tytułami wykonawczymi o nr: [...] z [...] marca 2023 r. nie uległy przedawnieniu, a kwoty nimi objęte są należne.
Tytuły wykonawcze z [...] marca 2022 r. zostały wystawione po doręczeniu [...] lutego 2020r. decyzji z [...] lutego 2020r. określającej wysokość zadłużenia. Od przedmiotowej decyzji Zobowiązana złożyła odwołanie [...] marca 2020 r. (wpływ do ZUS [...] marca 2020 r.). Od wyroku Sądu z [...] października 2020r. wniesiono apelację, która zakończyła się [...] maja 2021 r. wyrokiem oddalającym. W związku z powyższym decyzja stała się prawomocna [...] maja 2021r. Tytuły wykonawcze z [...] marca 2022 r. zostały wystawione na podstawie upomnień z [...] lipca 2010 r., które zostały doręczone [...] lipca 2010 r. Dnia [...] sierpnia 2010 r. wydano decyzję o wysokości zadłużenia od której [...] września 2010 r. Skarżąca złożyła odwołanie. W sprawie zapadł prawomocny wyrok oddalający [...] sierpnia 2021 r.
Formalne wszczęcie postępowania egzekucyjnego miało miejsce [...] marca 2022 r., kiedy to doręczone zostały tytuły wykonawcze oraz równolegle przesłane zostały zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. Korespondencja została skutecznie doręczona (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru korespondencja została odebrana przez pełnoletniego domownika – tj. P. G.). Organ wskazał również, że zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024. Poz. 497 ze zm. dalej :"u.s.u.s.") bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W przypadku Zobowiązanej nie nastąpiło zakończenie postępowania egzekucyjnego, bowiem trwa ono nadal. Jednocześnie zgodnie z art. 24 ust. 5f u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia przez Zakład postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznych, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał na wydane decyzje o okresie podlegania oraz podstawach wymiaru składek, które zawiesiły bieg terminu przedawnienia należności. W związku z powyższym okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia występuje, zdaniem organu, od daty doręczenia Stronie wymienionych decyzji do daty uprawomocnienia się wyroków Sądu Apelacyjnego. Na podstawie prawomocnych wyroków zostały sporządzone dokumenty korygujące. Po ich sporządzeniu zostało wszczęte postępowanie w celu wydania decyzji określającej wysokość należności z tytułu składek za okres 10/2008 r. - 12/2009 r. oraz 08/2010 r. - 10/2010r. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z [...] grudnia 2019 r. zostało doręczone [...] grudnia 2019r. Dnia [...] lutego 2020r. wydano decyzję o wysokości zadłużenia, która została doręczona [...] lutego 2020r. Od decyzji Zobowiązana złożyła odwołanie, które zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z [...] października 2020 r. o nr [...]. Od wyroku Skarżąca złożyła apelację, która została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w G. z [...] maja 2021 r. W związku z tym decyzja z [...] lutego 2020 r. uprawomocniła się [...] maja 2021 r., a okres trwania biegu terminu przedawnienia był zawieszony od [...] grudnia 2019 r. do [...] maja 2021 r.
W związku z powyższym ustalono, że przedawnienie należności z tytułu składek za pierwszy okres zaległości, tj. 10/2008 r., nastąpiłoby [...] sierpnia 2022 r. Należności te nie przedawniły się, bowiem na podstawie prawomocnej decyzji z [...] marca 2022 r. zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, które trwa do nadal (na dzień wydania postanowienia jest zawieszone z uwagi na wniesienie przez Skarżącą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej).
Dalej organ podał, że zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek o której dłużnik został zawiadomiony do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W przypadku Skarżącej nie nastąpiło zakończenie postępowania egzekucyjnego, bowiem trwa ono nadal. W związku z powyższym ustalono, że należności z tytułu składek za okres 10/2008 r. - 12/2009 r., 10/2010r. na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, należności za okres 10/2008r. - 12/2009r., 08/2010r. - 10/2010r. na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz należności za okres 10/2008 r. na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych nie uległy przedawnieniu.
Odnosząc się do należności z tytułu nieopłaconych składek za okres 01/2010 r. - 06/2010r. organ poinformował, że zaległości za ten okres również nie uległy przedawnieniu. Za wskazany wyżej okres Zakład wystawił upomnienia [...] lipca 2010 r., które zostały doręczone w [...] lipca 2010 r. W dniu [...] sierpnia 2010 r. wydano decyzję o wysokości zadłużenia od której [...] września 2010r. Strona złożyła odwołanie. W sprawie zapadł prawomocny wyrok oddalający [...] sierpnia 2021 r. W związku z tym bieg terminu przedawnienia był zawieszony od [...] lipca 2010 r. do [...] sierpnia 2021 r.
Na podstawie upomnień [...] marca 2022r. zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, które w związku ze złożonym przez Stronę zarzutem do dnia wydania postanowienia jest zawieszone. W związku z powyższym ustalono, że należności z tytułu składek za okres 01/2010 r. - 06/2010 r. na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych uległyby przedawnieniu [...] września 2026 r.
W skardze do tut. Sądu Skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie w części utrzymującej w mocy postanowienie ZUS nr [...] z dnia [...] maja 2022 r. Wniosła o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019r., sygn. akt II OSK 1867/17, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – podobnie jak inne orzeczenia sądów administracyjnych powołane w dalszej części uzasadnienia). Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sprawa niniejsza była już dwukrotnie przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd, który wyrokami z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 410/22 oraz z dnia 26 czerwca 2023r. sygn. akt I SA/Bd 75/23 uchylił rozstrzygnięcia wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Uchylając poprzednie postanowienie Sąd (w wyroku z dnia 26 czerwca 2023r.) wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy w dalszym ciągu nie pozwala na dokonanie oceny ustaleń Zakładu w przedmiocie biegu terminu przedawnienia. ZUS wprawdzie uzupełnił akta o decyzje i wyroki, jednakże nadal nie wyjaśnił – na co zwracał uwagę Sąd w uzasadnieniu wyroku w sprawie I SA/Bd 410/22 – kiedy nastąpiło wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podano wprawdzie datę [...] października 2010 r. jako "wszczęcia postępowania przed wydaniem decyzji na ubezpieczonych" i zawieszenia biegu terminu przedawnienia, jednakże okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy (w tym we włączonych do akt sprawy decyzjach i wyrokach), a jest ona kluczowa z punktu widzenia ustaleń co do biegu terminu przedawnienia.
Ponadto Zakład przedstawiając przebieg postępowań w sprawie ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym wskazał m.in., że w dniu [...] października 2010r. zostały wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzje o okresie podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz podstawach wymiaru składek dotyczące ubezpieczonych Skarżącej. Od powyższych decyzji Skarżąca złożyła odwołania do sądu. Postępowania sądowe zakończyły się w latach 2017 oraz 2018. W dniu [...] lutego 2020 r. wydano decyzję o wysokości należności, od której Skarżąca złożyła odwołanie w dniu [...] marca 2020 r. (wpływ do ZUS w dniu [...] marca 2020 r.). Od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] października 2020 r. Skarżąca wniosła apelację, którą Sąd Apelacyjny w G. oddalił wyrokiem z dnia [...] maja 2021 r. W związku z powyższym Zakład – podobnie jak w postanowieniu uchylonym wyrokiem w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 410/22 – przyjął, że "decyzja stała się prawomocna z dniem [...] maja 2021 r. Zgodnie z powołanymi powyżej przepisami bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowań przed wydaniem decyzji, do dnia, w którym decyzje stały się prawomocne". Niemniej jednak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w odniesieniu do objętych postępowaniem należności, jako datę zakończenia zawieszenia biegu terminu przedawnienia organ podał datę "[...] sierpnia 2021 r. (prawomocny wyrok odrzucający apelację)". Przyjmując nawet błędne odczytanie rozstrzygnięć zawartych w znajdujących się w aktach sprawy wyroków Sądu Apelacyjnego w G. w sprawach o sygn. akt: [...] oraz [...], należy zauważyć, że żaden z nich nie zapadł w dniu [...] sierpnia 2021 r.
Podana data [...] maja 2021 r. uprawomocnienia się decyzji Zakładu o okresie podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz podstawach wymiaru składek odpowiada natomiast dacie wydania przez Sąd Apelacyjny w G. wyroku w sprawie [...]. Zaistniała rozbieżność wymaga wyjaśnienia organu, gdyż w istocie posługuje się on dwiema datami mającymi oznaczać zakończenie okresu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym data [...] sierpnia 2021 r., nie wynika z żadnego dokumentu, wyliczenia, czy innego dowodu znajdującego się w aktach sprawy.
Na podstawie art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oceniając realizację przez Zakład wskazania co do dalszego postępowania, Sąd uznał, że wskazania wynikające z powyższego wyroku nie zostały przez organ wykonane.
Przedmiotem obecnie wniesionej do Sądu skargi jest postanowienie ZUS uchylające postanowienie z dnia [...] maja 2022r. w części obejmującej należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 01/2011r., 03/2011r., 05/2011r. oraz Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres 05/2011r., uznając zarzut przedawnienia tych należności oraz utrzymujące w mocy postanowienie Zakładu z dnia [...] maja 2022 r. w części w części obejmującej należności na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 10/2008 r. - 06/2010 r., 10/2010r., Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres 10/2008r. - 06/2010r., 08/2010r. - 10/2010r. oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 10/2008 r., 01/2010 r. - 06/2010r. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie należało uchylić, ponieważ narusza ono prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Organ ponownie rozpatrując sprawę nie tylko nie wyjaśnił wątpliwości na które wskazywał tut. Sąd w wyroku z dnia 26 czerwca 2023r. ale zmienił ustalenia co do daty zawieszenia biegu terminu przedawnienia bez jakiegokolwiek wyjaśnienia w tym zakresie. Jak już przywołano wyżej Sąd w poprzednim orzeczeniu wyjaśnił, że wskazana przez organ data wszczęcia postępowania przed wydaniem decyzji na ubezpieczonych, będąca jednocześnie początkiem zawieszenia biegu terminu przedawnienia tj.: [...] października 2010r. nie wynikała z żadnego dokumentu włączonego do akt sprawy. W poddanym obecnie kontroli Sądu postanowieniu, organ odnosząc się do każdej z decyzji w przedmiocie ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom wskazuje jako początek biegu terminu zawieszenia dzień doręczenia tej decyzji Stronie (np. [...] października 2010r., [...] października 2010r., [...] października 2010r.). Zatem organ jest w sprzeczności z poprzednim swoim stanowiskiem gdzie jako datę zawieszenia biegu terminu przedawnienia wskazywał [...] października 2010r. a ponadto twierdzenie iż początkiem zawieszenia biegu terminu przedawnienia jest data doręczenia decyzji pozostaje w sprzeczności z art. 24 ust. 5f u.s.u.s. zgodnie z którym w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacenia składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia w którym decyzja stała się prawomocna.
Odnosząc się natomiast do należności z tytułu nieopłaconych składek za okres 01/2010r. - 06/2010 r. organ wyjaśnił, że zaległości za ten okres również nie uległy przedawnieniu. Za wskazany wyżej okres Zakład wystawił upomnienia [...] lipca 2010r., które zostały doręczone w [...] lipca 2010r. Dnia [...] sierpnia 2010r. wydano decyzję o wysokości zadłużenia od której [...] września 2010r. Skarżąca złożyła odwołanie. W sprawie zapadł prawomocny wyrok oddalający [...] sierpnia 2021r. W związku z tym, w ocenie organu, bieg terminu przedawnienia był zawieszony od [...] lipca 2010 r. do [...] sierpnia 2021 r. Twierdzenia te nie poddają się jednak weryfikacji albowiem w aktach sprawy nie ma żadnego w wymienionych dokumentów (decyzji, wyroku sądu).
Ustalenia organu należy uznać zatem za dowolne i nie znajdujące potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. W dalszym zatem ciągu brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowań do dnia, w którym decyzje stały się prawomocne. Podkreślić również należy, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. nie tylko z powodu nie wyjaśnienia podstaw faktycznych dokonanych ustaleń, wskazania dowodów na których organ się oparł i podstaw prawnych ale również ze względu na chaotyczność samej konstrukcji uzasadnienia. Przy wielości okresów i tytułów objętych postępowaniem egzekucyjnym dla czytelności i zrozumienia zasadności stanowiska organu należałoby wskazać po kolei okresy i tytuły dochodzonych należności, datę kiedy zgodnie z przepisami prawa powinno nastąpić ich przedawnienie oraz po przywołaniu stosownego przepisu prawa datę z którą nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Wobec powyższego w dalszym ciągu uznać należy, że zaskarżone postanowienie narusza art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Rozpoznając sprawę ponownie, ZUS uwzględni ocenę wynikającą z niniejszego wyroku, uzupełni materiał dowodowy i przeanalizuje zgromadzone dowody, w sposób pozwalający na ustalenie nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych. Sąd w toku prowadzonej kontroli zaskarżonego postanowienia nie może bowiem zastąpić organu w dokonywaniu takich ustaleń. W tej sytuacji, na obecnym etapie, przedwczesne byłoby odnoszenie się do zagadnienia będącego przedmiotem wniesionego zarzutu przedawnienia należności objętych wystawionymi, wymienionymi na wstępie, tytułami wykonawczymi.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło