I SA/Bd 546/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R., po rozpatrzeniu wniosku J. L. ("Skarżąca", "Strona") o przyznanie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19, wydał w dniu [...] grudnia 2020 r. decyzję w sprawie przyznania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19". Zgodnie z decyzją przyznano Stronie żądaną pomoc w wysokości [...] zł. Kwota płatności została przelana na rachunek bankowy strony w dniu [...] grudnia 2020 r. W związku z tym, że decyzja w całości spełniała żądanie strony, zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. doz. 182 ze zm. dalej jako: "ustawa PROW"), decyzja nie podlegała doręczeniu. W dniu [...] stycznia 2021 r. do Biura Powiatowego ARiMR w R. wpłynął wniosek Skarżącej o wyliczenie świadczenia i wydanie decyzji. W odpowiedzi w dniu [...] lutego 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. wystosował do strony pismo, w którym wyjaśnił zasady wydawania i doręczania decyzji, zawarte w art. 32 ustawy PROW. W dniu [...] lutego 2021 r. Skarżąca złożyła skargę na odmowę wydania decyzji w sprawie złożonego przez siebie wniosku. W odpowiedzi na skargę, w dniu [...] marca 2021 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wyjaśnił, że w wyniku postępowania przeprowadzonego przez Biuro Kontroli Wewnętrznej Oddziału Regionalnego ARiMR w T. nie zostały stwierdzone nieprawidłowości w działaniu Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. . Ponownie wyjaśniono stronie zasady wydawania i doręczania decyzji określone w art. 32 ustawy PROW 2014-2020. W dniu [...] lutego 2021 r. Skarżąca złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w R. wniosek o doręczenie decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r. Decyzja została doręczona stronie w dniu [...] marca 2021 r. W dniu [...] marca 3021 r., z datą nadania [...] marca 2021 r., do Biura Powiatowego ARiMR w R. wpłynęło odwołanie Skarżącej od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...] grudnia 2020 r. W ocenie dowołującej, przyznana kwota [...]zł nie uwzględniała całości żądania wyrażonego we wniosku. Wobec wniesienia odwołania po terminie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wydał w dniu [...] kwietnia 2021r. postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ podał, że warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. W myśl 32 ust. 1 ustawy PROW, w przypadku poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a, w zakresie rocznej premii, o której mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, oraz działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12a i 13a, jeżeli decyzja administracyjna w sprawie o przyznanie pomocy uwzględnia w całości żądanie strony i nie określa zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych, o których mowa w art. 63 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, oraz nie ustala kwot podlegających odliczeniu, o którym mowa w art. 28 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 908/2014 z dnia 6 sierpnia 2014 r. ustanawiającego zasady dotyczące stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, przepisów dotyczących kontroli, zabezpieczeń i przejrzystości, decyzję tę doręcza się jedynie na żądanie strony. Zgodnie z ust. 2, za dzień doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 1, w przypadku gdy strona nie wystąpiła z żądaniem jej doręczenia, uważa się dzień uznania przyznanej pomocy na rachunku bankowym strony lub rachunku strony prowadzonym w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. Na podstawie ust. 3, żądanie doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 1, składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, który wydał tę decyzję, w terminie 14 dni od dnia uznania przyznanej pomocy na rachunku bankowym strony lub rachunku strony prowadzonym w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. Zgodnie natomiast z ust. 4a, w przypadku decyzji w sprawie o przyznanie pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 13a: 1) termin, o którym mowa w ust. 3, wynosi 7 dni; 2) odwołanie od tej decyzji wnosi się w terminie 7 dni od dnia jej doręczenia. Organ podkreślił, iż z powyższego wynika, że warunkiem wstępnym oceny, czy odwołanie zostało złożone z zachowaniem przepisanego terminu jest stwierdzenie, że decyzja została wydana w pełni zgodnie z żądaniem strony wyrażonym we wniosku. W tym zakresie organ wskazał, że Skarżąca we wniosku o przyznanie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 deklarowała posiadanie co najmniej 3 sztuk samic gatunku bydło domowe (Bos taurus) typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego, których wiek przekraczał na dzień 1 marca 2020 r. 24 miesiące. Z danych będących w zasobach systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt wynika, że Skarżąca posiadała 4 sztuki takich zwierząt, spełniała więc warunek do uzyskania pomocy. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19" w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1467), w przypadku spełnienia warunku, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. b, stawka pomocy wynosi: a) 1.000 zł – jeżeli rolnik lub jego małżonek posiadał co najmniej 3 sztuki zwierząt i nie więcej niż 20 sztuk zwierząt, b) 2.200 zł – jeżeli rolnik lub jego małżonek posiadał co najmniej 21 sztuk zwierząt i nie więcej niż 50 sztuk zwierząt, c) 3.000 zł – jeżeli rolnik lub jego małżonek posiadał więcej niż 50 sztuk zwierząt. Na podstawie danych rozpatrywanych przez organ I instancji, należna pomoc wynosiła więc [...] zł. Kwota ta podlegała zwiększeniu zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, który stanowi, że pomoc przyznaje się w wysokości ustalonej zgodnie ze sposobem obliczania wysokości pomocy określonym w załączniku do rozporządzenia, z uwzględnieniem stawek pomocy określonych w § 4, jednak nie wyższej niż równowartość w złotych kwoty [...]euro. Ostatecznie pomoc wyliczona zgodnie z załącznikiem 1 do rozporządzenia wyniosła [...] zł. Organ stwierdził, że na podstawie posiadanych dowodów przyznano Skarżącej kwotę zgodną z żądaniem wyrażonym we wniosku, wobec czego decyzja z dnia [...] grudnia 2020 r. nie podlegała doręczeniu z urzędu. Płatność określona wskazaną decyzją została przekazana na rachunek bankowy strony w dniu [...] grudnia 2020 r. Od dnia [...] grudnia 2020 r. rozpoczął więc bieg termin 7-dniowy na złożenie przez Skarżącą żądania doręczenie decyzji, o którym mowa w art. 32 ust. 4a w zw. z art. 32 ust. 3 ustawy PROW. Żądanie doręczenia decyzji zostało natomiast złożone przez stronę w dniu [...] lutego 2021 r. (data nadania pisma zawierającego żądanie), czyli po ustawowym terminie. Ponieważ terminowe złożenie żądania doręczenia decyzji, która nie podlegała doręczeniu, jest warunkiem wstępnym złożenia odwołania od tej decyzji organ stwierdził, że wobec uchybienia terminu na złożenie żądania doręczenia decyzji również samo odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu. Uchybienie ustawowego terminu na wniesienie odwołania powoduje bezskuteczność odwołania. Przekroczenie terminu ustawowego, choćby nawet o jeden dzień, obliguje do uznania, że dokonana przez stronę czynność jest bezskuteczna, a organ ma obowiązek – stosownie do art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r. poz. 256 ze zm. dalej jako: "k.p.a.") – wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. podkreślił, że terminy do wnoszenia odwołania, a także pozostałe terminy określone w przywołanych powyżej przepisach, zawartych w art. 32 ustawy PROW, są terminami ustawowymi, a więc nie mogą być przedłużane lub skracane przez organ administracji. Terminy te są terminami zawitymi, co oznacza, że ich przekroczenie, niezależnie od rozmiarów i przyczyn, powoduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, albowiem czynność ta, jako spóźniona, nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Ponieważ strona nie złożyła jednocześnie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ II instancji na mocy art. 134 k.p.a. był zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z art. 58 k.p.a. wynika jednoznacznie, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę strony. W tym zakresie wyłączona została możliwość wszczęcia postępowania rzez organ administracji z urzędu. Dlatego też organ ten nie tylko nie ma obowiązku, ale nawet prawa wyjaśniać, dlaczego doszło do uchybienia terminu, czy nastąpiło to bez winy strony i czy ma ona świadomość uchybienia terminu, a jeżeli tak, to czy chce wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie. Organ dodał, że merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego po terminie stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2k.p.a. W skardze do tut. Sądu Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia z uwagi na wydanie go na podstawie błędnego stanu faktycznego sprawy. W ocenie Skarżącej, Dyrektor wydając przedmiotowe postanowienia usankcjonował bezprawne postępowanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R.. Skarżąca wskazała, że decyzja z dnia [...] grudnia 2020 r. została jej doręczona dopiero po złożeniu wniosku o jej doręczenie, a gdy wniosła od decyzji odwołanie okazało się, że termin na jego wniesienie biegł od dnia wydania decyzji, a nie jego doręczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a). Wskazać należy, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019r., sygn. akt II OSK 1867/17). W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe a podniesione przez Stronę argumenty nie mogą odnieść spodziewanego skutku. Zagadnieniem spornym w niniejszej sprawie jest ustalenie czy Strona zachowała termin do złożenia odwołania do decyzji wydanej w dniu [...] grudnia 2020r. W myśl art. 32 ust. 1 ustawy PROW, w przypadku poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a, w zakresie rocznej premii, o której mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, oraz działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12a i 13a, jeżeli decyzja administracyjna w sprawie o przyznanie pomocy uwzględnia w całości żądanie strony i nie określa zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych, o których mowa w art. 63 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, oraz nie ustala kwot podlegających odliczeniu, o którym mowa w art. 28 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 908/2014 z dnia 6 sierpnia 2014 r. ustanawiającego zasady dotyczące stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, przepisów dotyczących kontroli, zabezpieczeń i przejrzystości, decyzje te doręcza się jedynie na żądanie strony. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, za dzień doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 1 w przypadku gdy strona nie wystąpiła z żądaniem jej doręczenia, uważa się dzień uznania przyznanej pomocy na rachunku bankowym strony lub rachunku strony prowadzonym w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. Stosownie zaś do art. 32 ust. 3 ustawy PROW żądanie doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 1 składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, który wydał te decyzję, w terminie 14 dni od dnia uznania przyznanej pomocy na rachunku bankowym strony lub rachunku strony prowadzonym w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. Natomiast zgodnie z art. 32 ust. 4a ustawy PROW, w przypadku decyzji w sprawie o przyznanie pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 13a: termin, o którym mowa w ust. 3, wynosi 7 dni; odwołanie od tej decyzji wnosi się w terminie 7 dni od dnia jej doręczenia. Z powyższego wynika, jak słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, że warunkiem wstępnym oceny, czy odwołanie zostało złożone z zachowaniem przepisanego terminu jest stwierdzenie, że wydana decyzja została wydana w pełni zgodnie z żądaniem strony wyrażonym we wniosku. W tym zakresie organ szczegółowo wyjaśnił, że Skarżąca we wniosku o przyznanie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 deklarowała posiadanie co najmniej 3 sztuk samic gatunku bydło domowe (Bos taurus) typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego, których wiek przekraczał na dzień 01.03.2020 r. 24 miesiące. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 sierpnia 2020 r. w przypadku spełnienia warunku, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. b, stawka pomocy wynosi: 1000 zł - jeżeli rolnik lub jego małżonek posiadał co najmniej 3 sztuki zwierząt i nie więcej niż 20 sztuk zwierząt, 2200 zł - jeżeli rolnik lub jego małżonek posiadał co najmniej 21 sztuk zwierząt i nie więcej niż 50 sztuk zwierząt, 3000 zł - jeżeli rolnik lub jego małżonek posiadał więcej niż 50 sztuk zwierząt. Na podstawie danych rozpatrywanych przez organ I instancji, należna pomoc wynosiła więc [...] zł. Ostatecznie pomoc wyliczona zgodnie z załącznikiem 1 do przywołanego rozporządzenia wyniosła [...] zł. Prawidłowo zatem organ przyjął, iż na podstawie posiadanych dowodów organ I instancji przyznał Skarżącej kwotę zgodną z żądaniem wyrażonym we wniosku, a decyzja wydana w dniu [...] grudnia 2020 r. nie podlegała doręczeniu z urzędu. Płatność określona przedmiotową decyzją została przekazana na rachunek bankowy Skarżącej w dniu [...] grudnia 2020 r. Tym samym od dnia [...] grudnia 2020 r. rozpoczął biec termin 7-dniowy na złożenie przez Stronę żądania doręczenie decyzji, o którym mowa w art. 32 ust. 4a w zw. z art. 32 ust. 3 ustawy PROW. Żądanie doręczenia decyzji zostało natomiast złożone w dniu [...] lutego 2021 r. (data nadania pisma zawierającego żądanie), czyli po ustawowym terminie. Jak słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, terminowe złożenie żądania doręczenia decyzji, która nie podlegała doręczeniu, jest warunkiem wstępnym złożenia odwołania od tej decyzji. W konsekwencji, wobec uchybienia terminu na złożenie żądania doręczenia decyzji również samo odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu. Uchybienie ustawowego terminu na wniesienie odwołania powoduje bezskuteczność odwołania. Przekroczenie terminu ustawowego, obliguje do uznania, że dokonana przez stronę czynność jest bezskuteczna, a organ ma obowiązek - stosownie do art. 134 k.p.a. wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia albowiem zostało ono wydane zgodnie z przepisami prawa, zatem działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.