I SA/Bd 551/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 października 2007 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. K. z dnia [...] Nr [...] w sprawie oddalenia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. na zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. W uzasadnieniu wskazano, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. K. prowadzi z majątku R. K. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...] na należność w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Tytuł wykonawczy pierwotnie na kwotę [...] zł wystawił Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. Organ ten wszczął i prowadził egzekucję z wynagrodzenia za pracę. Zawiadomieniem z dnia [...] r. Nr [...] dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w firmie K. sp. z o.o. w G.. W odpowiedzi dłużnik zajętej wierzytelności pismem z dnia 08 stycznia 2001r. przesłał zestawienie wysokości wynagrodzenia z ostatnich trzech miesięcy oraz poinformował o braku przeszkód w realizacji zajęcia. Jednocześnie przesłano zobowiązanemu tytuł wykonawczy wraz z zawiadomieniem o zajęciu. Przesyłka listowa zawierająca te dokumenty nie została podjęta w terminie, zwróconą przez pocztę włączono do akt, uznając za doręczoną w trybie administracyjnym. W dniu 28 lutego 2001 r. skutkiem zajęcia wynagrodzenia do tytułu wykonawczego rozliczono kwotę [...]. Dłużnik zajętej wierzytelności będący pracodawcą w kolejnym piśmie datowanym 12 czerwca 2001 r. poinformował organ egzekucyjny o przeszkodach w realizacji zajęcia, z uwagi na trudną sytuację finansową firmy. W efekcie nie doszło do realizacji tytułu wykonawczego, natomiast uległa zmniejszeniu dochodzona kwota, bowiem na poczet zaległości zaliczono nadpłatę w podatku dochodowym za 2000r. wykazaną w zeznaniu podatkowym za ten rok. Następnie tytuł wykonawczy [...] został przekazany Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w A. K., według właściwości miejscowej. W toku postępowania. poborca skarbowy spisywał dwukrotnie protokół o stanie majątkowym, w dniu 25 lutego 2005r.,na którym widnieje wzmianka, że zobowiązany odmówił podpisania sporządzonego dokumentu. Następny protokół sporządzono w dniu 26 lipca 2005 r. i jest on opatrzony podpisem strony. Z protokołów wynika, iż zobowiązany nie posiada majątku ruchomego, nieruchomości, praw majątkowych, z których jest możliwa egzekucja. W zeznaniu rocznym za 2006 r. wykazano nadpłatę, którą organ egzekucyjny zajął na poczet dochodzonej zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Kopię zawiadomienia z dnia 05 marca 2007 r. Nr [...], przesłano zobowiązanemu, a jej doręczenie potwierdził on swoim podpisem w dniu 07 marca 2007 r. W dniu 13 marca 2007 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo zawierające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wraz ze skargą na czynności egzekucyjne. Sprawę przekazano do Dyrektora Izby Skarbowej w B., który rozpatrzył skargę na czynność egzekucyjną, wydając postanowienie z dnia [...] Nr [...], na które złożono zażalenie do Ministra Finansów. W zakresie zarzutów polecono wydać rozstrzygnięcie organowi egzekucyjnemu. W ślad za tym Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. K. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] oddalił zarzut zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W dniu 23 kwietnia 2007 r. na postanowienie o oddaleniu zarzutów złożono zażalenie, z wnioskiem o uchylenie postanowienia oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego z wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż.. W uzasadnieniu wskazano, iż o zajęciu wynagrodzenia, które miało miejsce w dniu 04 stycznia 2001 r. zobowiązany dowiedział się z uzasadnienia postanowienia oddalającego skargę na czynność egzekucyjną. Kwestionuje w tych okolicznościach skuteczność takiego zajęcia dla przerwania biegu przedawnienia zgodnie z art.70 § 4 Ordynacji podatkowej oraz podnosi nie doręczenie upomnienia. Wobec nie podjętych skutecznie czynności egzekucyjnych, zdaniem dłużnika nastąpiło przedawnienie zobowiązania. Zobowiązany nie wiedział o postępowaniu egzekucyjnym. Wskazuje, iż w 2001 r. przez pół roku przebywał z dzieckiem w Szpitalu (w załączeniu szpitalna karta informacyjna) i w tym czasie zmienił miejsce zamieszkania, problemy finansowe powodują, że mieszka z rodziną u brata, nie posiada majątku i wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Ustosunkowując się do treści zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w B. podniósł, iż stosownie do art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania tytułu wykonawczego, o czym zobowiązany jest informowany w pouczeniu zawartym w tytule wykonawczym. Powyższy termin ma charakter terminu zawitego, co oznacza, iż czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna. Istotne zatem dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie daty doręczenia tytułu wykonawczego. W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy nr [...] wraz z zajęciem wynagrodzenia za pracę uznano za doręczony zobowiązanemu w trybie fikcji doręczenia. Odpowiadając na zarzut zażalenia dotyczący nieskuteczności zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę stwierdzono, iż na podstawie art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W rozpatrywanej sprawie występuje druga z wymienionych sytuacji. Egzekucję wszczęto w dniu 05 stycznia 2001r. przez skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z wynagrodzenia za pracę. Od tego dnia należy liczyć termin na złożenie zarzutów. W związku z tym termin ten minął w dniu 12 stycznia 2001 r. Wskazano, że zarzuty są podstawowym środkiem ochrony przysługującym zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zarzut wniesiony po terminie 7 dni nie podlega rozpatrzeniu, chyba, że organ egzekucyjny uwzględni wniosek zobowiązanego o przywrócenie terminu do jego złożenia. W rozpatrywanej sprawie zarzuty zostały złożone pismem z dnia 12 marca 2007 r. w wyniku zastosowania kolejnego skutecznego środka egzekucyjnego. Termin do złożenia tego środka prawnego w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym upłynął, w związku z tym zarzuty nie podlegają merytorycznemu rozpatrzeniu. W kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego organ wskazał, iż wypowiedział się w tej sprawie wierzyciel pismem z dnia 26 stycznia 2007 r. podtrzymując wniosek o dochodzenie należności objętej tytułem wykonawczym, w związku ze skutecznie przerwanym biegiem terminu przedawnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podniesiono , iż zaskarżone postanowienie narusza interes prawny strony poprzez błędne ustalenie istnienia zaległości podatkowej u skarżącego. Zobowiązany wskazuje, iż z treści zaskarżonego postanowienia dowiedział się , iż egzekucja została wszczęta w dniu 05 stycznia 2001r. poprzez zajęcie wynagrodzenia za pracę i od tego dnia płynął termin do złożenia zarzutów. Podkreśla, iż nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i nie otrzymał upomnienia zgodnie z art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazuje, iż protokół o stanie majątkowym na który powołuje się organ spisany został w postępowaniu z wniosku egzekucyjnego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za 12/2001 Nr [...] a to postępowanie zostało umorzone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. K. z dnia [...]. W niniejszym postępowaniu nie dokonywano czynności egzekucyjnych przez ostatnie sześć lat a przynajmniej skarżący o takich czynnościach nie został powiadomiony co wyklucza możliwość przerwania biegu terminu przedawnienia. O postępowaniu dowiedział się dopiero w tym roku składając skargę i zarzuty. W sytuacji gdy organ egzekucyjny nie podjął skutecznie czynności egzekucyjnych przez okres ponad 5 lat doszło do przedawnienia zobowiązania zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, ocenione według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269). Spór miedzy stronami sprowadza się do stwierdzenia czy zgłoszone przez skarżącego zarzuty wniesione zostały z naruszeniem terminu wskazanego w art. 27 par. 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Zgodnie z powołanym wyżej przepisem ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu tytułu wykonawczego. Słusznie organ wskazuje, iż termin ten ma charakter terminu zawitego. W konsekwencji uchybienie terminu do złożenia zarzutów powoduje bezskuteczność czynności zobowiązanego, chyba że wystąpi on o przywrócenie terminu stosownie do art. 58 par. 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, iż tytuł wykonawczy nr [...] wraz z zajęciem wynagrodzenia za pracę uznano za doręczony zobowiązanemu w trybie fikcji doręczenia (k-[...] akt administracyjnych). Natomiast egzekucja została wszczęta stosownie do art. 26 par. 5 cyt. Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w dniu 05 stycznia 2001r. tj. w dniu skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z wynagrodzenia za pracę (k- [...] akt administracyjnych). Zasadnie zatem wskazuje organ, iż termin do wniesienia zarzutów upłynął z dniem 12 stycznia 2001r. Wobec powyższego złożenie zarzutów pismem z dnia 12 marca 2007r. tj. z naruszenie terminu do ich wniesienia skutkuje brakiem podstaw do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów. Na marginesie Sąd chciałby wskazać , iż w sytuacji gdy skarżący dowiedział, iż składając zarzuty uczynił to z naruszeniu terminu miał prawo do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie tego terminu stosownie do art. 58 par. 1 kpa. Wniosek taki należało złożyć w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości o naruszeniu terminu. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów podnieść należy, iż z tytuły wykonawczego wynika , iż upomnienie zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 03 października 2000r. (k-[...] akt administracyjnych). Bezzasadne jest również twierdzenie, iż protokół o stanie majątkowym dotyczył jedynie tytułu wykonawczego Nr [...]. W aktach sprawy znajdują się dwa protokoły o stanie majątkowym jeden z dnia 25 lutego 2005r., którego podpisania skarżący odmówił (k-[...] akt administracyjnych) i z dnia 26 lipca 2005r. podpisany przez zobowiązanego (k-[...] akt administracyjnych). Oba zostały spisane w związku z egzekucją należności pieniężnych prowadzoną na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. L. Kleczkowski Z. Pietrasik U. Wiśniewska