I SA/Bd 553/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-10-01
Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, Sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz, Sędzia WSA Ewa Kruppik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo odmówił przedłużenia zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego, oceniając sytuację finansową wnioskodawcy wyłącznie na podstawie wartości księgowej majątku i pomijając inne czynniki, takie jak terminowe regulowanie zobowiązań publicznoprawnych i osiągnięty zysk?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ celny naruszył przepisy postępowania, w tym art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej, poprzez pobieżną analizę sytuacji finansowej wnioskodawcy. Odmowa zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego była niezasadna, ponieważ organ nie uwzględnił wszystkich istotnych czynników, takich jak terminowe regulowanie zobowiązań, osiągnięty zysk oraz wartość rynkową majątku, a także fakt, że poprzednie decyzje o zwolnieniu zostały wydane w podobnej lub gorszej sytuacji finansowej wnioskodawcy.Stan faktyczny
Szpital Uniwersytecki zwrócił się o przedłużenie zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił, uznając, że sytuacja finansowa szpitala nie zapewnia wywiązania się z zobowiązań podatkowych, opierając się na analizie zobowiązań, należności i wartości księgowej majątku. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Szpital wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnego i proceduralnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących zwolnienia z zabezpieczenia akcyzowego oraz naruszenie zasad postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz strony skarżącej kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Protokolant Pomocnik sekretarza Agnieszka Liberda - Koczorowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 01 października 2009 r. sprawy ze skargi S. U. im. dr. A. J. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję, 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz strony skarżącej kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Bd 553/09
UZASADNIENIE
Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia [...] [...] zwolnił Szpital Uniwersytecki im. dr A. J.
w B. z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego na czas określony do dnia 31 grudnia 2006 r., następnie powyższe zwolnienie zostało przedłużone decyzją z dnia [...]nr [...] na czas określony do dnia 31 grudnia 2008 r.
Wnioskiem z dnia [...] Szpital ponownie zwrócił się do Urzędu Celnego w B. o dalsze przedłużenie ww. zwolnienia na czas określony do dnia 31 grudnia 2010 r. obejmującego kwotę 54.380,00 zł.
Wnioskodawca jednocześnie złożył oświadczenie, że spełnia warunki określone
w przepisie art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm.), zgodnie z którym właściwy naczelnik urzędu celnego zwalnia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego podmiot prowadzący skład podatkowy i korzystający z procedury zawieszenia poboru akcyzy oraz podmiot, który nabywa wyroby akcyzowe zharmonizowane zwolnione z akcyzy ze względu na ich przeznaczenie z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy, jeżeli podmioty te spełniają warunki określone w art. 44 ust. 2 cytowanej ustawy. a mianowicie :
1) mają swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium kraju;
2) korzystają z procedury zawieszenia poboru akcyzy co najmniej od roku;
3) ich sytuacja finansowa i posiadany majątek zapewniają wywiązywanie się z zobowiązań podatkowych:
4) nie naruszyły w sposób istotny przepisów prawa celnego lub przepisów podatkowych w okresie ostatnich 3 lat;
5) zobowiązały się do zapłacenia, na pierwsze pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, kwoty należnej z tytułu powstania zobowiązania podatkowego.
Zwolnienie jest udzielane na czas oznaczony w drodze
decyzji na pisemny wniosek podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 2.
Zgodnie z powyższym przepisem wnioskodawca na potwierdzenie oświadczenia przedłożył dokumenty określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 marca 2004 r. w sprawie zwolnień z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego (Dz. U. Nr 35, poz. 313, ze zm.)
Naczelnik Urzędu Celnego w B. - przed wydaniem zaskarżonej decyzji - pismem nr [...] z dnia [...] wezwał podatnika do przedstawienia dowodów potwierdzających, iż sytuacja finansowa i posiadany majątek zapewniają wywiązanie się z zobowiązań podatkowych.
W odpowiedzi na wezwanie strona złożyła organowi żądane dokumenty,
z których wynikało, że podatnik posiada nieruchomości o znacznej wartości. Natomiast z załączonego pisma z dnia [...] wynikało, że na dzień 16 grudnia 2008 r. stan zobowiązań ww. podmiotu wynosił : 87.207.467,24 zł., z czego zobowiązania wymagalne wynosiły 63.512.115,47 zł., oraz stan wymagalnych należności na ten dzień wynosił 1.366.532,61 zł. Podatnik podał, że wartość księgowa majątku wynosi 31.410.237,15 zł.
Organ po analizie przedstawionych danych doszedł do wniosku, że podatnik nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 44 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym i decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił wnioskodawcy przedmiotowego zwolnienia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że podmiot nabywa wyroby akcyzowe zharmonizowane (alkohol etylowy) zwolnione z akcyzy ze względu na ich przeznaczenie z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy. Zgodnie
z treścią art. 43 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym prowadzący skład podatkowy, zarejestrowani handlowcy, a także podmioty, które nabywają wyroby akcyzowe zharmonizowane zwolnione z akcyzy ze względu na przeznaczenie z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy, oraz przedstawiciele podatkowi są obowiązani do złożenia zabezpieczenia akcyzowego w kwocie pokrywającej zobowiązanie podatkowe.
Strona nie zgodziła się z ww. rozstrzygnięciem i złożyła odwołanie, w którym wniosła o rozstrzygnięcie zgodne z wnioskiem lub uchylenie zaskarżonej decyzji
i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Naczelnika Urzędu Celnego w B..
Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej tj. że organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, co spowodowało, iż przyjęta przez organ ocena sytuacji jest zbyt pobieżna i w konsekwencji błędna.
W opinii strony organ nie podjął trudu pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Strona podniosła, ze poprzednio organ udzielił podatnikowi zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego, a następnie wydane zwolnienie przedłużył decyzją z dnia [...]., które to decyzje zostały wydane w tożsamej sytuacji finansowej podatnika.
Strona podała, że nie zalega z żadnymi zobowiązaniami podatkowymi, co dokumentują zaświadczenia wydane w tym samym dniu tj. 20 stycznia 2009r. zarówno przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B.jak również z opinii obsługującego podatnika banku B. SA.
Strona podniosła, że przyjęcie dla oceny sytuacji finansowej podatnika wartości księgowej jego majątku jest co najmniej dyskusyjne, gdyż wartość księgowa znacznie odbiega od wartości rynkowej majątku i również jest oczywiste, iż wartość rynkowa jest zawsze znacznie wyższa od wartości księgowej. Zwróciła uwagę na to, że gdyby Szpital planował zaciągnąć jakikolwiek kredyt i wskazałby jako zabezpieczenie kredytu składniki swojego majątku to oceniana byłaby wartość rynkowa tych składników.
W ocenie Strony, przyjęcie przez organ, iż posiadany majątek nie zapewnia wywiązywania się przez Szpital z zobowiązań podatkowych pozbawione jest podstaw faktycznych, gdyż przychody netto Szpitala za 2008 rok wyniosły ponad 220 miliona zł. , co w tej sytuacji, zdaniem strony, oznacza, że można postawić prognozę zysku na rok 2008 w kwocie ponad 1,5 miliona zł.
Dodatkowo strona podniosła, że szpital nie może być traktowany i kwalifikowany jako typowy przedsiębiorca chociażby z tego powodu, że jego działanie jako samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej nie jest w pełni samodzielne, ale ograniczone jest kwotami pochodzącymi z systemu finansów publicznych. Jednak pomimo tych ograniczeń, zdaniem strony jej sytuacja finansowa jest dobra (wykazuje dodatni wynik finansowy działalności). Podkreślenia wymaga fakt, że podatnik terminowo reguluje wszystkie zobowiązania publicznoprawne.
W opinii Szpitala odmowa zwolnienia go z obowiązku złożenia
zabezpieczenia akcyzowego będzie miała doniosłe konsekwencje, przede wszystkim finansowe. Podniesiono , iż jest rzeczą oczywistą, iż w momencie kiedy Szpital będzie zmuszony złożyć zabezpieczenie akcyzowe, które stanowić będzie znaczną kwotę, to będzie zmuszony "wygospodarować" tę kwotę kosztem bieżącej działalności a to będzie to miało wpływ przede wszystkim na zakres i ilość udzielonych świadczeń zdrowotnych. W konsekwencji, z uwagi na fakt, iż podatnik jest jednym z największych szpitali w regionie, ta sytuacja będzie miała bezpośredni i niekorzystny wpływ na całą społeczność lokalną.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B.nr [...] z dnia [...] odmawiającą Szpitalowi Uniwersyteckiemu zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego.
W skardze z dnia [...] podatnik wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. , orzeczenie co do istoty sprawy, zgodnie z wnioskiem skarżącego lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Szpital wydanej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (art. 44 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym), oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 120 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Uzasadniając przedstawione zarzuty skarżący szpital przedstawił argumentację tożsamą z zaprezentowaną w odwołaniu. Ponownie wskazał, że uprzednio organ udzielił skarżącemu zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego, a następnie zwolnienie to przedłużył.
Podał, że zarówno pierwsza decyzja jak i decyzja przedłużająca zwolnienie zostały wydane w nawet gorszej, niż obecna, sytuacji finansowej skarżącego.
Podniósł, iż nie zalega z żadnymi zobowiązaniami podatkowymi co dokumentują zaświadczenia wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]oraz przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B.y również z dnia [...]
Wskazał, że z prognozy przychodów, kosztów i wyników za okres od stycznia do grudnia 2008 r., działalność skarżącego miała zamknąć się zyskiem w kwocie 1.606.529 zł z czego przychody netto ze sprzedaży wynosić miały 220.942.040 zł. a uzyskał przychody netto ze sprzedaży w kwocie 223.312.766 zł. Podał, że za pierwsze cztery miesiące 2009 r. wartość przychodów netto wynosi 71.326.769 zł. Jako dowód Skarżący wskazał na znajdującą się w aktach sprawy kopię prognozy przychodów, kosztów i wyników za okres od stycznia do grudnia 2008 r. oraz kopię informacji o sytuacji finansowej Zakładu Opieki Zdrowotnej. Ponowił twierdzenie o rynkowej wartości majątku ruchomego przekraczającej wartość księgową.
Organ w odpowiedzi na zarzuty podtrzymał swe stanowisko w sprawie. Wskazał, że analizując materiał dowodowy na podstawie, którego Naczelnik Urzędu Celnego w B. wydał poprzednie decyzje doszedł do wniosku, iż zostały one wydane z naruszeniem przepisów ustawy o podatku akcyzowym, bowiem organ pierwszej instancji w swoim postępowaniu w sprawie wniosku o zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego w obu przypadkach nie zbadał warunku wynikającego z art. 43 ust. 2 pkt 3 ustawy czyli nie zażądał od podatnika dokumentów świadczących o jego sytuacji finansowej i posiadanym majątku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia :
• przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy,
• przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie,
• albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.)
• lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu organ naruszył przepis art. 122 oraz 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez dokonanie błędnej analizy sytuacji finansowej podatnika.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy celne zasadnie odmówiły Szpitalowi Uniwersyteckiemu im. dr A. J. w B. przedłużenia zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego na okres do 31 grudnia 2010 r.
Jak wynika z akt sprawy Szpital nabywa wyroby akcyzowe zharmonizowane (alkohol etylowy) zwolnione z akcyzy ze względu na ich przeznaczenie
z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy. W sprawie ma zastosowanie ustawa z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 cyt. powyżej ustawy o podatku akcyzowym prowadzący skład podatkowy, zarejestrowani handlowcy, a także podmioty, które nabywają wyroby akcyzowe zharmonizowane zwolnione z akcyzy ze względu na przeznaczenie z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy, oraz przedstawiciele podatkowi są obowiązani do złożenia zabezpieczenia akcyzowego w kwocie pokrywającej zobowiązanie podatkowe.
Zgodnie z brzmieniem art. 44 ust. 2 cyt. ustawy właściwy naczelnik urzędu celnego zwalnia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego podmiot prowadzący skład podatkowy i korzystający z procedury zawieszenia poboru akcyzy oraz podmiot, który nabywa wyroby akcyzowe zharmonizowane zwolnione z akcyzy ze względu na ich przeznaczenie z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy, jeżeli podmioty te spełniają warunki określone w art. 44 ust. 2 cytowanej ustawy a mianowicie :
1) mają swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium kraju;
2) korzystają z procedury zawieszenia poboru akcyzy co najmniej od roku;
3) ich sytuacja finansowa i posiadany majątek zapewniają wywiązywanie się z zobowiązań podatkowych:
4) nie naruszyły w sposób istotny przepisów prawa celnego lub przepisów podatkowych w okresie ostatnich 3 lat;
5) zobowiązały się do zapłacenia, na pierwsze pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, kwoty należnej z tytułu powstania zobowiązania podatkowego.
Zwolnienie jest udzielane na czas oznaczony w drodze
decyzji na pisemny wniosek podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 2.
Jak wynika z akt sprawy wszystkie niezbędne dokumenty zostały organowi celnemu przez Szpital dostarczone. Została również dostarczona prognoza przewidująca ewentualny zysk wypracowany przez Szpital za rok 2008.
Organ w oparciu o analizę danych przedstawionych przez Szpital stan zobowiązań ww. podmiotu wynosił : 87.207.467,24 zł., z czego zobowiązania wymagalne wynosiły 63.512.115,47 zł., oraz stan wymagalnych należności na ten dzień wynosił 1.366.532,61 zł. a wartość księgowa majątku została określona na 31.410,237,15 zł wywiódł wniosek, że sytuacja finansowa podatnika i jego posiadany majątek nie zapewniają wywiązywanie się z zobowiązań podatkowych. W konsekwencji organ uznał, że nie spełniona została przez wnioskodawcę przesłanka wynikająca z art. 44 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy.
Zdaniem Sądu analiza sytuacji finansowej podatnika została przeprowadzona w sposób pobieżny bez uwzględnienia wszystkich składników majątkowych Szpitala z pominięciem takich faktów, jak : terminowe regulowanie zobowiązań publicznoprawnych – zaświadczenia z Urzędu Skarbowego i z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, czy wreszcie osiągnięty zysk z działalności za rok 2008 (w prognozowanej kwocie 1.606.529 zł.).
Zdaniem Sądu organ przeprowadził niczym nie uzasadnioną prognozę, iż ubiegający się o zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego w kwocie 54.380,00 zł. Szpital w obecnej sytuacji finansowej (lepszej niż w latach poprzednich gdy decyzja była pozytywna dla podatnika ) i z uwagi na posiadany majątek nie zapewni pokrycia zobowiązania podatkowego mogącego powstać w okresie, na który udzielane jest pozwolenie, w jego najwyższej z możliwych do przewidzenia wysokości.
W opinii Sądu organ oraz nie uprawdopodobnił oraz nie wykazał wyraźnie przyczyn z powodu których uznał, iż sytuacja podatnika jest na tyle zła, że przy jego aktualnych dochodach ( gdy przychody netto ze sprzedaży które miały wynieść 220.942.040 zł., wyniosły zgodnie z oświadczeniem strony 223.312,766 zł.; a za pierwsze cztery miesiące 2009 r. Szpital zanotował przychód netto w wysokości 71.326,769 zł. ) oraz przy stanie majątkowym nie zapewni on pokrycia mogącego powstać zobowiązania podatkowego. W ten sposób zdaniem Sądu doszło do naruszenia art. 120 i 122 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien odnieść się do ww. wskazówek Sądu.
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł, jak w sentencji wyroku. O wykonalności postanowiono w oparciu o art. 152, o kosztach w oparciu o art. 200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło