I SA/Bd 556/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-07-05
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, a jej sytuacja materialna uzasadnia ustanowienie pełnomocnika?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został częściowo uwzględniony. Strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, co czyni przyznanie prawa pomocy w tym zakresie bezzasadnym. Jednakże, ze względu na trudną sytuację materialną strony, która nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania, sąd postanowił ustanowić radcę prawnego.Stan faktyczny
K. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Strona utrzymuje się z emerytury w wysokości 1019,20 zł miesięcznie, nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów, a całość dochodu przeznacza na utrzymanie i leki.Rozstrzygnięcie
1) ustanowić radcę prawnego, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanowił: 1) ustanowić radcę prawnego, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie
W dniu 19 czerwca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
W przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miał przepis art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270), który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Przedmiot niniejszej sprawy dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek, a więc mieści się w zakresie ww. ustawowego zwolnienia od kosztów. Strona wystąpiła o zwolnienie jej od kosztów sądowych, od których to ponoszenia jest zwolniona z mocy ustawy tak więc przyznanie stronie prawa pomocy w tym zakresie jest bezzasadne i to niezależnie od jej sytuacji materialnej czy zdrowotnej.
Odnosząc się do kwestii ustanowienia radcy prawnego lub adwokata to należy stwierdzić, że w tym przypadku rozpatruje się sytuację materialną strony.
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1.019,20 zł miesięcznie. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Posiada dom o powierzchni 70 m2. Ponadto podała, że całość dochodu przeznacza na swe utrzymanie oraz zakup leków.
Zatem reasumując należy stwierdzić, że ustanowienie pełnomocnika w postaci radcy prawnego jest niemożliwe, gdyż skarżąca nie mając środków na pokrycie jego kosztów zostałaby pozbawiona prawa do sądu, które jest zagwarantowane przez Konstytucję RP.
Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło