I SA/Bd 559/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2021-11-09

Skład orzekający: Tomasz Wójcik, Leszek Kleczkowski, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na podstawie zadeklarowanej przez rolnika powierzchni, czy też powinien uwzględnić większą powierzchnię gospodarstwa wskazaną przez rolnika w odwołaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo przyznał płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na podstawie powierzchni zadeklarowanej we wniosku, ponieważ organ nie ustalał tej wielkości, a jedynie oparł się na danych podanych przez stronę. W sytuacji, gdy wniosek został złożony prawidłowo i nie zawierał błędów, a organ nie miał podstaw do prowadzenia dodatkowego postępowania w celu ustalenia innej powierzchni gospodarstwa, decyzja uwzględniająca zadeklarowaną powierzchnię była zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Rolniczka złożyła wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na rok 2020 do powierzchni 7,17 ha. Organ I instancji przyznał płatność do tej powierzchni. Po złożeniu wniosku o wyliczenie świadczenia i wydanie decyzji, rolniczka wniosła odwołanie, zarzucając błędne ustalenie powierzchni jej gospodarstwa (powinno być 7,22 ha) i w konsekwencji zaniżoną płatność. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że wysokość płatności została wyliczona prawidłowo zgodnie z przepisami prawa i na podstawie danych z wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi oddala skargę W dniu [...] kwietnia 2020 J. L. ("Skarżąca", "Strona") złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w R. wniosek za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus o przyznanie płatności na rok 2020, w którym ubiegała się ona m.in. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (strefa I) do powierzchni 7,17 ha. Decyzją z dnia [...] stycznia 2021r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. przyznał Stronie płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW strefa nizinna I) do powierzchni zadeklarowanej, wynoszącej 7,17 ha w wysokości [...] zł. Decyzja nie podlegała doręczeniu Stronie z uwagi na przyznanie całości wnioskowanej pomocy. Kwota płatności została przekazana na rachunek bankowy Skarżącej w dniach: [...] listopada 2020 r. w wysokości [...] zł (płatność zaliczkowa) i [...] stycznia 2021 r. w wysokości [...] zł (płatność końcowa). Skarżąca w dniu [...] stycznia 2021 r. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w R. wniosek o wyliczenie świadczenia i wydanie decyzji w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. pismem z dnia [...] lutego 2021r. wyjaśnił Stronie kwestie wydania decyzji bez jej doręczenia. W dniu [...] marca 2021 r. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2021 r. przyznającej jej płatności ONW, w którym wnosiła o ponowne przeliczenie płatności i wypłatę pełnego świadczenia. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R.. W uzasadnieniu organ podał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. przyznał stronie płatności ONW na rok 2020 do powierzchni zadeklarowanej we wniosku. Jednocześnie w trakcie postępowania, na podstawie załącznika do rozporządzenia ONW, organ I instancji ustalił, że grunty rolne zadeklarowane do płatności przez Skarżącą położone są w I strefie ONW. Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia, obręb ewidencyjny [...] w gminie S., powiecie [...] leży w strefie ONW I. Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia, stawka płatności dla obszaru ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I wynosi [...] zł. Tym samym, kwota należnej płatności wynosi 7,17 ha x [...] zł — [...] zł. Organ wskazał, że postępowanie w sprawach przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) toczy się zasadniczo w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. dalej jako: "k.p.a.") , co wynika z art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 182 z późn. zm., dalej jako: "ustawa PROW"). Zgodnie z tym artykułem w postępowaniu w sprawie przyznania pomocy organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Oznacza to znaczne ograniczenie przewidzianych w art. 79a k.p.a. zasad prawdy materialnej, informowania stron oraz czynnego udziału strony w postępowaniu. Wyraźne wyłączenie zastosowania art. 81 k.p.a. (zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów) oznacza, że brak możliwości wypowiedzenia się strony na temat poszczególnych dowodów nie wyklucza oparcia na nich ustaleń faktycznych. Ponadto organ wskazał na art. 27 ustawy który stanowi, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W świetle powyższego zarzut strony odnośnie błędnego wyliczenia płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) organ uznał za bezzasadny. Podkreślił, że wysokość płatności została wyliczona przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. zgodnie z przepisami prawa. Wskazał, że ww. przepisy prawa jednoznacznie określają stawkę pomocy zastosowaną przez organ I instancji w przedmiotowej sprawie. W skardze do Sądu Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 i 2 k.p.a., art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o ARiMR, § 2 i § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie przyznawania pomocy w ramach płatności ONW, a także art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich PROW 2014-2020. W uzasadnieniu podała, iż Kierownik BP w R. przyznał jej płatności do zadeklarowanej powierzchni 7,17 ha, tymczasem w sprawie doszło do błędnego ustalenia powierzchni jej gospodarstwa, wobec czego otrzymała ona zaniżoną płatność. Skarżąca wskazała, że powierzchnia jej gospodarstwa wynosi 7,22 ha i do takiej powierzchni powinna otrzymać płatność. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku umożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej jako: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona. Analizując wydane w sprawie decyzje, jak również akta administracyjne, Sąd doszedł do przekonania, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji, nie doszło do naruszenia przepisów, które winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi jest decyzja wydana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w T., która utrzymuje w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w R. w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). Zgodnie przepisem § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 364 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie w sprawie płatności ONW"), płatność ONW przysługuje rolnikowi, który spełnia szereg wymogów, w tym jest rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013z dnia 17 grudnia 2013 r. którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a nadto spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. przy czym łączna powierzchnia użytków rolnych położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami "obszary ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza posiadanych w dniu 31 maja roku, którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha. Jednocześnie płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych położonych na obszarach ONW, których wykaz stanowi załącznik do rozporządzenia. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie płatności ONW, wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Ponadto przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Skarżąca spełniała powyższe wymogi, stąd też w przedmiotowej sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. przyznał skarżącej płatności ONW na rok 2020 do powierzchni zadeklarowanej we wniosku. Jednocześnie w trakcie postępowania, na podstawie załącznika do rozporządzenia w sprawie płatności ONW organ ustalił, że grunty rolne zadeklarowane przez Skarżącą położone są w I strefie ONW, a zatem w pełni kwalifikują się do płatności. Wnioskowane działki rolne położone są w obrębie ewidencyjnym [...] w gminie S., powiecie [...], i zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia, leżą w strefie ONW I. Natomiast stosownie do przepisu § 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie płatności ONW, stawka płatności dla obszaru ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I wynosi [...] zł. Organ dokonał także matematycznego wyliczenia kwoty, co zostało zawarte w uzasadnieniu decyzji. W sytuacji zatem gdy zaistniały wszystkie przesłanki do wydania decyzji zgodnie z żądaniem Skarżącej, zawartym w jej prawidłowo sporządzonym i złożonym wniosku (decyzja w sprawie przyznania pomocy uwzględnia w całości żądanie rolnika i nie określa zmniejszeń lub wykluczeń lub pozostałych kar oraz nie ustala kwot podlegających odliczeniu), to w takiej sytuacji organ stosownie do przepisu art. 32 ust. 1 ustawy PROW, wydał decyzję bez jej doręczania Stronie - taką decyzję doręcza się wyłącznie na wyraźne żądanie strony). Jednocześnie dokonano przelewu środków na konto Skarżącej, zaś po otrzymaniu żądania doręczenia decyzji, przesłano ją na adres Strony. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego błędnego ustalenia powierzchni gospodarstwa podkreślić należy, że organ nie ustalał tej wielkości a oparł się na danych podanych przez Stronę we wniosku o przyznanie płatności. Mając na uwadze jednoznacznie określone żądanie jak też prawidłowość wniosku organ nie miał podstaw do prowadzenia dodatkowego postępowania , ponad wyrażone żądanie. Wobec powyższego, uznając za prawidłową tj. zgodną z przepisami prawa decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 i 2 k.p.a., jak też § 2 i § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 w sprawie przyznawania płatności ONW. Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 10 ust.2 ustawy o z dnia 9 maja 2008r. o ARiMR. Przepis ten ustala zakres kompetencji organów, wskazując, że w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych jest Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych - dyrektor oddziału regionalnego. Skarżąca nie uzasadniła tego zarzutu , nie mniej Sąd stwierdził, że właściwość rzeczowa jak i miejscowa organów została zachowana. Nie znajduje uzasadnienia także zarzut naruszenia art. 27 ustawy PROW albowiem postępowanie administracyjne było prowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z tej ustawy jak i k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło