I SA/Bd 561/25
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2025-11-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego na postanowienie organu pierwszej instancji jest dopuszczalna, jeśli strona nie wyczerpała środków zaskarżenia, mimo że złożyła zażalenie na to postanowienie, ale następnie wniosła skargę na postanowienie organu pierwszej instancji, a nie na postanowienie organu drugiej instancji?Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, jeśli strona nie wyczerpała środków zaskarżenia przewidzianych w postępowaniu administracyjnym. W sytuacji, gdy strona wniosła skargę na postanowienie organu pierwszej instancji, mimo że przysługiwało jej zażalenie do organu drugiej instancji, a następnie organ drugiej instancji wydał postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, skarga powinna być skierowana przeciwko postanowieniu organu drugiej instancji. Wniesienie skargi na postanowienie organu pierwszej instancji, gdy dostępne jest jeszcze zażalenie, stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności i skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.Stan faktyczny
Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Organ egzekucyjny wydał postanowienie, od którego przysługiwało zażalenie do Prezesa ZUS. Strona złożyła zażalenie, a następnie otrzymała postanowienie organu drugiej instancji utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Mimo to, strona wniosła skargę do WSA na postanowienie organu pierwszej instancji, nie wskazując na postanowienie organu drugiej instancji.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odrzucić skargę
Postanowieniem z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, rozpatrując zarzuty skarżącego, uznał zarzut nieistnienia obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] w części dotyczącej należności z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za lipiec 2024 r. oraz w pozostałym zakresie oddalił zarzut nieistnienia obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego o nr [..], tj. w części dotyczącej należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2024 r. do czerwca 2024 r. Postanowienie zawierało pouczenie o przysługującym od niego zażaleniu do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 4 lipca 2025 r.
Pismem z dnia 1 września 2025 r. strona wniosła skargę wskazując w niej jednoznacznie, że skarży postanowienie z dnia [...] nr [...]. Skarga kierowana została skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Przekazując skargę do tut. Sądu organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie przez stronę środków zaskarżenia poprzez wniesienie do Sądu skargi na postanowienie organu I instancji. Organ podał jednocześnie, że skarżący zaskarżył postanowienie I instancji korzystając także z możliwości wniesienia zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Złożenie przedmiotowej skargi jest niedopuszczalne.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie
z § 2 tego przepisu, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację,
w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że Sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje natomiast stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, w myśl którego "każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji" (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 16 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 799/23).
Z akt sprawy wynika, że skierowana do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skarga dotyczyła postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...]. Organ ten wydając zaskarżone postanowienie działał w rozpatrywanej sprawie jako organ I instancji i stąd też od wydanego postanowienia przysługiwało skarżącemu prawo złożenia w terminie 7 dni zażalenia do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o czym też skarżący został pouczony na stronie 4 zaskarżonego postanowienia (k. 39 akt administracyjnych). Z akt sprawy wynika, że skarżący z tego uprawnienia skorzystał, o czym świadczy znajdujące się w aktach administracyjnych zażalenie z dnia 8 lipca 2025 r. na wskazane powyżej postanowienie (k. 41 akt administracyjnych) oraz wydane w następstwie rozpoznania ww. zażalenia postanowienie z dnia [...] nr [...], którym organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone w zakresie pkt 2) postanowienie z dnia [...] o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] (k. 42-44 akt administracyjnych).
Niemniej jednak, na gruncie przedmiotowej sprawy, skarżący wniósł skargę na postanowienie z dnia [...]. W tej kwestii nie ulega wątpliwości, że w złożonej skardze strona odnosi się zasadniczo tylko do tego postanowienia, w treści skargi nie pojawia się ani razu odniesienie czy też wskazanie na postanowienie organu II instancji z dnia [...] nr [...]. Skarżący jednoznacznie wskazał, że "Niniejszym składam skargę na postanowienie o numerze [...] z dnia [...]" Adresatem skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy.
Złożenie zatem skargi na postanowienie wydane w I instancji, w sytuacji gdy podatnikowi przysługiwały jeszcze środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i skutkuje jej odrzuceniem. Zgodnie z tym przepisem, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 58 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło