I SA/Bd 566/09

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-12-09

Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód jest niski, ale której współmałżonek osiąga wysokie dochody, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo wysokich dochodów współmałżonka, niski dochód wnioskującego oraz jego niepełnosprawność, a także brak oszczędności i posiadanie zobowiązań finansowych, uzasadniają przyznanie zwolnienia.
Stan faktyczny
R.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w czterech sprawach dotyczących podatku dochodowego. Skarżący utrzymuje się z renty w kwocie 470 zł netto, jest osobą niepełnosprawną, nie posiada oszczędności, posiada dom i stary samochód, a także spłaca kredyt. Jego żona osiąga wysokie dochody. Mimo to, referendarz sądowy uznał, że sytuacja materialna wnioskującego uzasadnia przyznanie zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 09 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych I SA/Bd 566/09 UZASADNIENIE Inicjując postępowanie sądowoadministracyjne w czterech sprawach R.M.wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z danymi zawartymi w treści formularza PPF, skarżący utrzymuje się z renty w kwocie 470 zł netto. Pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną, której dochód wynosi 3200 zł. Zeznania podatkowe wskazują, że w 2008 roku osiągnęła ona przychód w wysokości 47.037,87 zł. Z przedstawionych przez zainteresowanego dokumentów do sprawy sygn. akt I SA/Bd 565/09 wynika, że E.M. posiada zadłużenie w C.Banku oraz spłaca raty kredytu udzielonego przez K. Bank S.A (średnio 405 zł miesięcznie). Zainteresowany nie zgromadził oszczędności, a jako majątek wskazał dom i samochód osobowy marki Fiat Seicento rok produkcji 1999. Ponadto wnioskujący zaświadczył, że jest osobą niepełnosprawną. Z zestawienia operacji na rachunkach bankowych wynika, że małżonkowie M. nie zgromadzili środków pieniężnych. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy poczynić uwagi ogólnej natury, dotyczące kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z dyspozycją art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a. Art. 246 p.p.s.a. określa przesłanki przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z § 1 pkt 2 wskazanego artykułu osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie częściowym dopiero wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie poglądu, wykładnia ustawowego określenia " gdy osoba ta wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o zwolnienie od kosztów spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Tak więc na podstawie ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie stwierdzić należało, że skarżący przekonał Sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w przepisach dotyczących pomocy prawnej. Wnioskujący uzyskuje wprawdzie stały miesięczny dochód , lecz z uwagi na jego wysokość ( 470 zł) nie może on zostać uznany za osobę wobec której nie istnie możliwość zastosowania zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego sytuacja materialna strony wskazuje, że opłacenie wpisów sądowych w czterech zawisłych przed tut. Sądem sprawach wykracza poza jej możliwości płatnicze. Takiej ceny dokonano z uwzględniając także sytuację ekonomiczną współmałżonka. Biorąc pod uwagę, że wnioskujący jest inwalidą, to w zasadzie na E.M. ciąży obowiązek zapewnienia bieżącego utrzymania rodzinie. O szczególnej sytuacji majątkowej, w której znajduje się skarżący świadczy również fakt, że wraz z żoną nie zgromadzili dodatkowo żadnych zasobów pieniężnych. To oznacza, że podatnik wykazał, a ponadto obciążenie żony obowiązkiem opłacenia kosztów sądowych spowodowałoby bez wątpienia uszczerbek w koniecznym utrzymaniu ich wspólnego gospodarstwa domowego. Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z poszanowaniem poglądów wyrażonych w orzecznictwie i doktrynie, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło