I SA/Bd 568/22

WyrokWSA w Bydgoszczy2023-02-28

Skład orzekający: sędzia WSA Jarosław Szulc, sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, sędzia WSA Tomasz Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki komandytowej, która posiada wyodrębnioną część działalności gastronomicznej, może uzyskać zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, jeśli dane w rejestrach wskazują na inny przeważający kod PKD, a przedstawione dokumenty finansowe nie pozwalają jednoznacznie wykazać, że przychody z działalności gastronomicznej stanowią większość przychodów?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca ubiegający się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na podstawie rozporządzenia COVID-19, który posiada w rejestrach inny przeważający kod PKD niż ten uprawniający do zwolnienia, musi wykazać, że faktycznie prowadził działalność gastronomiczną jako przeważającą, oferując dowody potwierdzające ten fakt. Samo istnienie wyodrębnionej części gastronomicznej i zatrudnianie w niej pracowników nie jest wystarczające, jeśli przedstawione dokumenty finansowe nie pozwalają jednoznacznie ustalić procentowego udziału przychodów z tej działalności w ogólnej wartości przychodów.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS za okres marzec-kwiecień 2021 r., wskazując PKD 56.10.A jako przeważającą działalność. ZUS odmówił, ponieważ w rejestrze KRS widniał kod PKD 68.20.Z. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organ ponownie rozpoznał sprawę, ale nadal odmawiał zwolnienia, uznając, że przedstawione dokumenty finansowe nie potwierdzają, iż działalność gastronomiczna stanowiła przeważającą część przychodów spółki w I kwartale 2021 r. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że obostrzenia COVID-19 dotknęły jej branżę, a zwolnienie dotyczyło pracowników zatrudnionych w wyodrębnionej części gastronomicznej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Z...E. P. Sp. z o.o. w T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 sierpnia 2022 r. nr 560000/71/129761/2021 w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 marca do 30 kwietnia 2021 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej także: ZUS, Zakład, organ) odmówił [...] Sp. z o.o. Sp.k. w T., obecnie: [...] Sp. z o.o. w T. (dalej także: Skarżąca, Strona, Spółka) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytuły składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych świadczeń pracowniczych za okres od dnia [...] marca 2021 r. do dnia [...] kwietnia 2021 r. Organ wskazał, że we wniosku złożonym przez Skarżącą podała ona, że prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności PKD 56.10.A. Wskazany przez Spółkę kod PKD nie został potwierdzony w Krajowym Rejestrze Sądowym na dzień [...] marca 2021 r. Na ten dzień jako rodzaj przeważającej działalności figurował kod PKD 68.20.Z, który nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek. Według informacji z GUS Skarżąca dokonała zmiany PKD w rejestrze REGON [...] marca 2022 r. W związku z czym organ pierwszej instancji uznał, że Spółka nie spełniła warunków niezbędnych do zwolnienia z opłacania składek. W dniu [...] maja 2021 r. Skarżąca zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku Strona zakwestionowała zmianę kodu PKD i wniosła o uchylenie decyzji w całości i wydanie decyzji przyznającej prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności zgodnie ze złożonym wnioskiem. W uzasadnieniu Spółka podniosła fakt zatrudniania pracowników w wyodrębnionej części działalności świadczącej usługi gastronomiczne. Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 632/21 uchylił decyzję organu z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...]. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony. Dodatkowo Sąd uznał, że organ dokonał nieprawidłowej wykładni analizowanych przepisów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji było wyjątkowo lakoniczne. Ponadto Sąd nakazał organowi przy ponownym rozpatrywaniu sprawy ustalić, czy faktycznie Skarżąca wykonywała jako wyłączną bądź przeważającą działalność gospodarczą określoną kodem 56.10.A. Ponownie rozpoznając sprawę organ wezwał Skarżącą do przedłożenia wszelkich dokumentów, które potwierdzić miały faktycznie prowadzoną przez Spółkę działalność gospodarczą przeważającą na dzień [...] marca 2021 r. Decyzją z dnia z [...] sierpnia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2021 r. Organ w pierwszej kolejności wskazał, że po przeprowadzonej analizie przedłożonych przez Skarżącą dokumentów stwierdzono, że [...] Sp. z o.o. Sp.k. została [...] grudnia 2018 r. wpisana do Rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Umowa dzierżawy nieruchomości, pod adresem której działała Spółka została zawarta z [...] Sp. z o.o., NIP [...], tj. podmiot który później przejął cały majątek pierwotnego wnioskodawcy. W okresie od [...] stycznia 2021 r. do [...] marca 2021 r. Skarżąca osiągnęła przychód z działalności w kwocie [...]zł. Organ podkreślił, że z przedłożonych do sprawy dokumentów finansowych wynika, że w okresie styczeń - marzec 2021 r. Spółka wystawiła faktury za usługi cateringowe na kwotę [...]zł, a kwota sprzedaży za okres od [...] marca 2021 r. do [...] marca 2021 r. zgodnie z łącznym raportem okresowym wyniosła [...] zł brutto. Organ podkreślił, że przedłożona przez Skarżącą kopia raportu okresowego nie zawiera danych podmiotu sporządzającego raport. Dodatkowo jest to jedyny przedłożony raport okresowy obejmujący jedynie okres od [...] marca 2021 r. do [...] marca 2021 r. Dodał, że Skarżąca nie przedłożyła raportów okresowych za miesiące styczeń i luty 2021 r. oraz kwiecień 2021 r. w celu porównania spadku przychodów marca 2021 r. do kwietnia 2021 r. o 40% oraz by ZUS mógł potwierdzić jaką część przychodów osiągniętych w I kwartale 2021 r. stanowią przychody z gastronomii. Nie złożono również żadnych oświadczeń w tej sprawie. Zdaniem organu ze złożonych przez Spółkę dokumentów nie wynika, by większość uzyskiwanych przez Skarżącą przychodów pochodziła w I kwartale 2021 r. z działalności gospodarczej objętej kodem PKD 56.10.A. Tym samym przedłożone dokumenty nie umożliwiają jednoznacznego zakwalifikowania działalności prowadzonej przez Skarżącą do kodu PKD 56.10.A - upoważniającego do zwolnienia z opłacania składek za miesiące marzec i kwiecień 2021 r. W skardze do tutejszego Sądu Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji przyznającej prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od dnia [...] marca 2021 r. do dnia [...] kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że organ nie uwzględnił stanu faktycznego w jakim znajduje się Spółka, która zatrudnia 4 pracowników, z czego jednego na 1/8 etatu, jednego na 1/6 etatu, a dwóch pracowników na cały etat. Tych dwóch pracowników zatrudnionych na cały etat, to są pracownicy pracujący w wyodrębnionej części działalności świadczącej usługi gastronomicznej i rozliczają się właśnie z PKD 56.10.A, który jest uprawniony do tej ulgi. Skarżący podkreślił, że właśnie w tej wyodrębnionej części działalności gospodarczej nastąpił spadek obrotów w stosunku miesiąc do miesiąca nawet o 80%. Strona podała, że branża gastronomiczna jest jedną z największych ofiar ograniczeń związanych z wystąpieniem COVID-19. Gdy dochodzi do zamknięcia działalności, celem zapobiegania rozprzestrzeniania się COVID-19, to nie patrzy się na przeważające kody PKD, tylko zamyka się całe branże. Skarżąca znajduje się właśnie w takiej sytuacji. Uważa, że jednej strony obostrzenia dotknęły ją z całą mocą a jednocześnie pomoc omija ją szerokim lukiem. Podkreśliła, że jest tu mowa o pomocy podmiotom które zgodnie z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej są zamykane wbrew art. 22. Spółka twierdzi, że podporządkowała się niekonstytucyjnym obostrzeniom licząc, iż w zamian otrzyma pomoc od Państwa, w tym zwolnienia z ZUS. Pokreślił, że uważa, że organy Państwa najpierw bezprawnie ograniczyło wolność działalności, a potem bezprawnie ograniczyło pomoc. Zdaniem Skarżącej takie działanie narusza szereg zasad, w tym m.in. zasadę równego traktowania ubezpieczonych (art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.), czy zasadę zaufania do władzy publicznej (art. 8 ust. 1 k.p.a.). Brak równego traktowania ubezpieczonych, gdzie podmiot działający na tym samym rynku i spotykający się z takimi samymi obostrzeniami uzyskuje zwolnienie, co narusza zaufanie do władzy publicznej, a także biorąc pod uwagę podstawę obostrzeń i odmowy udzielenia pomocy, narusza również zasadę praworządności. Skarżąca dodała także, że bardzo istotne jest to i to powinno być wzięte pod rozwagę organu, że wniosek o zwolnienie ze świadczeń ZUS dotyczył tylko i wyłącznie tych dwóch pracowników zatrudnionych w lokalu gastronomicznym. Wniosek nie uwzględniał z kolei pozostałych pracowników i ich zwolnienia. Skarżąca podkreśliła także, że jej zdaniem potwierdzeniem braku należytego zweryfikowania całości sprawy może być to, że decyzję oparto na ustaleniu, że przeważającym rodzajem działalności jest kod PKD 68.20.Z, który jak organ twierdził został ustalony na podstawie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Spółka wskazała, że jest to niemożliwe, gdyż prowadzi ona działalność w formie spółki komandytowej da którym właściwym rejestrem jest Krajowy Rejestr Sądowy. Odmowa przyznania zwolnienia w takich okolicznościach zdaniem Spółki jest wyjątkowo krzywdząca. Skarżąca dodała także, że jej sytuacja była bardzo ciężka, a przedmiotowe zwolnienie byłoby dla niej pomocne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19"). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] lutego 2023 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] lutego 2023 r. (k. 57 akt sądowych). Wcześniej Skarżąca została poinformowana także o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma. Z możliwości tej Skarżąca nie skorzystała. Należy zaznaczyć, że dopuszczalność rozpoznania spraw na posiedzeniach niejawnych w czasie obowiązywania obostrzeń związanych z epidemią COVID-19 była rozważana przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 26 lipca 2022 r. sygn. akt II FSK 1230/21 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – podobnie jak orzeczenia przytaczane w dalszej części uzasadnienia), a wyrażone w nim poglądy tut. Sąd podziela. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie wypowiadał się już tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 16 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 632/21 uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2021 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wyjaśnił, że z § 10 ust. 2a rozporządzenia COVID-19 wynika, że ustawodawca zdecydował przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść przepisu wskazuje, że zwolnienie przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność". Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w § 10 ust. 2a rozporządzenia COVID-19 jako przeważającą, może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, a więc odnośnie środka dowodowego określonego w § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19, tj. danych pozyskanych przez ZUS z rejestru podmiotów i podważyć w niebudzący wątpliwości sposób aktualność wpisu w tym rejestrze. Sąd wskazał, że Skarżąca we wniosku inicjującym postępowanie o przyznanie zwolnienia, podała że prowadzi przeważającą działalność wg kodu PKD 56.10.A, co nie korespondowało z kodem PKD zawartym w stosownym rejestrze. Wobec tego, organ zobligowany był do przeprowadzenia postępowania dowodowego i wezwania Skarżącej do wykazania wskazanej przez nią okoliczności. Natomiast organ, dokonując błędnej wykładni przepisu § 10 ust. 2a pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia COVID-19 nie zbadał i nie ustalił istotnych w sprawie okoliczności, poprzestając jedynie na ocenie danych rejestrowych, mimo, że Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (a także w złożonej skardze) wskazywała m.in., że wyodrębniona część działalności, z udziałem dwóch zatrudnionych na pełen etat pracowników polega na świadczeniu usług gastronomicznych. Sąd podkreślił, że zadaniem organu, w sytuacji wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek powinno być nie tylko ustalenie jaki przeważający rodzaj działalności figuruje w rejestrze, ale także, jaką faktycznie przeważającą działalność wnioskodawca prowadził w istotnym dla udzielenia zwolnienia dniu. Sąd zauważył również, że w sytuacji gdy dostrzegalna jest sprzeczność kodu PKD podanego w złożonym wniosku, a kodem PKD ustalonym przez ZUS, organ winien przed wydaniem decyzji, zwrócić się do strony o złożenie stosownych wyjaśnień oraz przedłożenie odpowiednich dowodów na poparcie jej twierdzeń na podstawie art. 79a k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się (art. 79a § 1 k.p.a.). W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1 (art. 79a § 2 k.p.a.). Formułując wskazania co do dalszego postępowania Sąd zobowiązał organ, aby ten ponownie rozpoznając sprawę uwzględnił stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku i ustalił, czy Skarżąca faktycznie wykonywała jako wyłączną bądź przeważającą działalność gospodarczą określoną kodem 56.10.A, który to kod PKD uprawnia przedsiębiorcę do skorzystania z prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek, za wskazane we wniosku miesiące, a w sytuacji zaistnienia okoliczności skutkujących odmową zwolnienia, wydał stosowne rozstrzygnięcie i uzasadnił je w sposób odpowiadający standardom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organ wypełnił zalecenia Sądu wyrażonych w wyroku z dnia 16 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 632/21. Jak wynika z akt sprawy organ pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. wezwał Skarżącą do przedłożenia wszelkich dokumentów, które potwierdzałyby charakter prowadzonej działalności gospodarczej w przeważającym rozmiarze na dzień [...] marca 2021 r. Skarżąca w odpowiedzi na to wezwanie złożyła pismo, w którym zawarła dodatkowe wyjaśnienia. Jednocześnie – po zawiadomieniu przez ZUS – zapoznając się z aktami sprawy w dniu [...] czerwca 2022 r. Spółka zobowiązała się do przedstawienia dokumentów potwierdzających obroty w marcu 2021 r. oraz "zawarte umowy gastronomiczne oraz własność lokalu". W załączeniu do pisma z dnia [...] czerwca 2022 r. Skarżąca przedłożyła: - zaświadczenie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] grudnia 2018 r. o wpisie Spółki do rejestru zakładów gastronomicznych, - umowę dzierżawy nieruchomości od Lasów Państwowych, - umowę na świadczenie usług cateringowych z dnia [...] stycznia 2019 r. z [...] Sp. z o.o. w G. , - umowę na świadczenie usług cateringowych z dnia [...] lipca 2019 r. z [...] w T., - zestawienia faktur za okresy: [...].11.2018 - [...].04.2021, [...].01.2019 - [...].12.2019, [...].01.2019 - [...].04.2019, [...].01.2020 - [...].04.2020, [...].01.2020 - [...].12.2020, [...].01.2021 - [...].04.2021, [...].01.2021 - [...].12.2021. Ponadto Zakład, pismem z dnia [...] lipca 2022 r., poinformował, że przedstawione wyżej dokumenty nie pozwalają na ustalenie, że działalność gastronomiczna stanowi przeważający przedmiot działalności Spółki. W związku z powyższym, realizując przewidziany w art. 79a § 1 k.p.a. obowiązek wskazania stronie przesłanek zależnych od niej, które nie zostały na dzień wydania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, ZUS zwrócił się o przekazanie w 7-dniowym terminie dokumentów pozwalających na dokonanie kluczowych ustaleń w zakresie określenia przedmiotu działalności Spółki w przeważającym zakresie w postaci: - kwartalnych sprawozdań finansowych za okres od [...].01.2021 do [...].03.2021 dla całej jednostki gospodarczej, - dokumentów jednoznacznie wskazujących przychody z działalności gastronomicznej (oznaczone kodem PKD 56.10.A) za okres do [...].03.2021, - innych dokumentów, które umożliwią jednoznacznie przyrównanie przychodów z działalności oznaczonych kodem PKD 56.10.A. w stosunku do wszystkich osiąganych. Spółka odnosząc się do powyższego w piśmie z dnia [...] lipca 2022 r. podtrzymała swoje stanowisko i załączyła do niego dokumenty mając uzasadniać prezentowany pogląd w sprawie: bilans sporządzony na dzień [...].03.2021 r., rachunek zysków i strat za I kwartał 2021 r., łączny raport okresowy dotyczący [...].03.2021 - [...].03.2021, faktury za usługi cateringowe nr: [...], zestawienie faktur za okres [...] (obejmujące faktury wystawione tylko w 2019 r.). W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że przekazane dokumenty nie pozwalają na przyjęcie, że w I kwartale 2021 r. Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą, która w przeważającej części była objęta kodem PKD 56.10.A. Zgadzając się z zastrzeżeniami dotyczącymi przedstawionych dowodów podanymi przez ZUS, że nie pozwalają one na dokonanie rzetelnych porównań udziału przychodów z działalności gastronomicznej w łącznej kwocie przychodów, bądź możliwości ustalenia, czy doszło do spadku przychodów, o którym mowa w § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia COVID-19. Należy zauważyć, że nawet gdyby pominąć niejasności dotyczące przekazanych dokumentów, na które zwrócił uwagę Zakład, to porównanie kwoty przychodów netto ze sprzedaży wykazanej w rachunku zysków i strat za okres od [...] stycznia do [...] marca 2021 r. ([...] zł) z sumą wartości netto przychodów ujętych w fakturach wykazanych w zestawieniach za ten okres oraz łącznym raporcie okresowym – nawet zakładając, że w całości dotyczy on przychodów z działalności gastronomicznej – ([...] zł + [...] zł = [...] zł), że w pierwszym kwartale 2021 r. sprzedaż w ramach działalności gastronomicznej wyniosła ok. 44,3% łącznych przychodów ze sprzedaży w tym okresie. Jednocześnie brak jest danych pozwalających na analogiczne rozważania co do odrębnego odniesienia się do poszczególnych miesięcy, czyli marca 2021 r. i kwietnia 2021 r. Z tych powodów stanowisko prezentowane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należy ocenić jako prawidłowe i właściwie uzasadnione. Wprawdzie ustawa o statystyce publicznej, ani rozporządzenie COVID-19, nie zawierają definicji wyrażenia "przeważająca działalność gospodarcza". Odnosi się do niego rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz.U. 2015 r., poz. 2009), które w § 9 ust. 2 pkt 1 wskazuje, że rodzaj przeważającej działalności ustala się w m.in. przypadku osób prawnych na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika - na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Zdaniem Sądu okoliczność brak możliwości procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży należy upatrywać w cechach właściwych danemu rodzajowi, przedmiotowi działalności gospodarczej czy jej istocie, a nie w zaniechaniach strony postępowania (i ich następstwach) w przedstawieniu dowodów mających potwierdzić zakres, rozmiar danego rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. Z tego też względu należało przyjąć, że prawidłowo Zakład skoncentrował się na ustaleniach dotyczących udziału przychodów ze sprzedaży w ramach działalności preferowanej zwolnieniem z opłacania składek w ogólnej wartości osiągniętych przez Skarżącą przychodów. Metoda ta nie została też zakwestionowana przez tut. Sąd poprzednio rozpoznający niniejszą sprawę w prawomocnym wyroku z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 632/21. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, że wprawdzie zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, nie oznacza to jednak, że strona jest zwolniona z obowiązku wykazywania inicjatywy dowodowej, zwłaszcza, że pewne okoliczności mogą być znane tylko jej – organ nie ma wszak wiedzy jaką faktycznie działalność gospodarczą strona prowadzi, tym bardziej, jeśli strona twierdzi, że jest to działalność inna niż deklarowana w stosownych rejestrach. Wymóg wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. Zatem dowody, z których strona wywodzi korzystne dla niej skutki, zwłaszcza znane tylko jej winny być przez stronę zaoferowane organowi, aby mógł je przeprowadzić, a następnie poddać ocenie. Inicjatywa w tym względzie obciąża stronę, gdyż zmierza do podważenia ustaleń organu wynikających z pozyskanego z urzędu dowodu z dokumentu – wpisu do stosownego rejestru oraz do obalenia domniemania prawidłowości wpisu do tego rejestru (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 1058/21 – wraz z powołanym tam orzecznictwem). Natomiast strona nie wykazała inicjatywy, która pozwoliłaby na przyjęcie, że prowadziła działalność gospodarczą, która w przeważającej części pozwalałaby na zwolnienie z obowiązku opłacania składek w świetle rozwiązań wynikających z rozporządzenia COVID-19. Sąd nie kwestionuje, że skutkiem wystąpienia pandemii COVID-19 były bardzo znaczące utrudnienia w prowadzeniu działalności w szeregu branżach, w tym także w gastronomii. Analogicznie jak w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 16 listopada 2021 r. Sąd miał na uwadze kwestię objęcia wsparciem podmiotów spełniających warunki jej otrzymania nie tyle w wymiarze formalnym, co faktycznym. Z jednej strony – jak wcześniej zauważył Sąd – jedynie na zapisach w rejestrach, jeśli ich aktualność, jest w sprawie kwestionowana, jednakże z drugiej strony Spółka powinna wykazać, że preferowany zwolnieniem z obowiązku opłacania składek rodzaj działalności w przeważającym wymiarze rzeczywiście prowadzi. Skarżącej zapewniono możliwość czynnego udziału w postępowaniu, nie była skrępowana w przedstawianiu dowodów na poparcie swojej argumentacji. Jednakże nawet dokumenty, o których przedstawienie zwracał się organ Spółka przedstawiała w postaci niepełnej, niedającej podstaw do poczynienia ustaleń zgodnych z jej żądaniem. Skarżąca jako osoba prawna, spółka kapitałowa, jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, zobowiązanym do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Okoliczność ta nie powinna nastręczać jej żadnych trudności w wykazaniu jakie przychody i kiedy były one uzyskiwane z poszczególnych rodzajów aktywności w tym obrocie. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących naruszenia zasad ujętych w art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a. należy zauważyć, że Skarżąca w istocie rzeczy kieruje je nie tyle do organu, co do prawodawcy, który wprowadzał ograniczenia w obrocie gospodarczym w związku z pandemią COVID-19. Stąd uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie znajdują one uzasadnienia. Niezależnie od powyższego Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia zasad postępowania administracyjnego, w tym wynikających z art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a. Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło