I SA/Bd 57/13

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2013-04-11

Skład orzekający: Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, jeśli strona została już zwolniona z tych kosztów prawomocnym postanowieniem?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona została już zwolniona z tych kosztów prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego. W takim przypadku nie ma obowiązku uiszczania kosztów, niezależnie od sytuacji majątkowej. Natomiast wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co wynika z jej trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem, został już zwolniony z kosztów sądowych. Skarżący utrzymuje się z emerytury, która została zmniejszona z powodu egzekucji komorniczej, i nie posiada majątku. Sąd rozpoznał wniosek w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego, uznając, że skarżący spełnia przesłanki do jego przyznania ze względu na trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
1. ustanowiono doradcę podatkowego, 2. oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2012r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanowił: 1. ustanowić doradcę podatkowego, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 09 kwietnia 2013r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiągając dochód ze świadczenia emerytalno-rentowego w wysokości [...] zł, przy czym, jak wskazał skarżący, świadczenie to zostało zmniejszone z powodu egzekucji komorniczej o kwotę [...] zł. Skarżący nie zadeklarował żadnego posiadanego majątku. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezzasadne, gdy strona postępowania nie jest zobowiązana do uiszczenia jakichkolwiek opłat lub wydatków. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwana dalej p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Jak wynika z akt sprawy prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 lutego 2013r. skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdzić, zatem należy, że skarżący na obecnym etapie postępowania nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, a jego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu bez względu na sytuację majątkową i rodzinną, czyli niezależnie od posiadanych zdolności płatniczych. Wniosek skarżącego należało, więc rozpoznać w kontekście przesłanki określonej w art. art. 246 § 1 pkt p.p.s.a. zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało, że wnioskodawca spełnia przesłanki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zaważył na tym przede wszystkim fakt, że skarżący utrzymuje się ze świadczenia emerytalno-rentowego które po potrąceniu wynosi [...] zł. Tym samym nie jest w stanie opłacić kosztów ustanowienia doradcy podatkowego. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło