I SA/Bd 57/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 kwietnia 2017r. sprawy ze skargi W. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec W. w B. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. wystawionego przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., obejmującego zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące: luty 2011r. w kwocie [...]zł, marzec 2011r. w kwocie [...]zł, czerwiec 2011r. w kwocie [...]zł oraz za sierpień 2011r. w kwocie [...] zł należności głównych. Tytuł wykonawczy wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego został doręczony zobowiązanemu w dniu [...]. W piśmie z dnia [...]. szpital, na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014r., poz. 1619 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", zgłosił zarzut wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. odmówił uwzględnienia zarzutu wykonania egzekwowanego obowiązku. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W wyniku złożonego przez szpital zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...]. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Rozpatrując złożoną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 123/16 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie oraz postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w takim zakresie, iż miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. ZUS winien szczegółowo przedstawić rozliczenie wszelkich deklaracji, korekt, oraz dokonanych wpłat i zaliczeń, co pozwoli na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego sprawy, a także pozwoli ustalić, która ze stron sporu posiada rację w przedmiotowej kwestii. Ponadto, nałożono na ZUS obowiązek odniesienia się do dokumentów, jakimi dysponuje dłużnik, które zostały załączone do złożonego zażalenia na postanowienie z dnia [...] r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] r. odmówił uwzględnienia zarzutu. W złożonym zażaleniu szpital wniósł o uwzględnienie zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie uchylenie rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności wskazał, że w niniejszej sprawie szpital złożył zarzut wykonania w całości egzekwowanego obowiązku, tj. zarzut o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., w zakresie którego wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Kluczowe znaczenie w sprawie ma zatem zagadnienie związania Dyrektora Izby Skarbowej, jako organu nadzoru i organu odwoławczego stanowiskiem Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W tym zakresie organ wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej nie posiada kompetencji, jak i narzędzi umożliwiających ingerencję w zajęte przez wierzyciela stanowisko. Z brzmienia art. 23 u.p.e.a. wynika, że kompetencje organu ograniczone są wyłącznie do nadzoru nad egzekucją administracyjną. Podniesione zaś kwestie dotyczą zasad oraz trybu rozliczania i wykonywania należności przypadających Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, który nie jest organem nadzorowanym przez Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie zagadnień wierzycielskich. Odnosząc się do przedmiotu sporu organ stwierdził, że wypełniając zalecenia WSA w Bydgoszczy wskazane w wyroku z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 123/16, Dyrektor Oddziału ZUS w B. w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawił szczegółowo sposób rozliczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne za: luty, marzec, czerwiec i sierpień 2011 r. objętych postępowaniem egzekucyjnym wszczętym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. w konfrontacji z argumentacją szpitala, tj. odnosząc się do korekt deklaracji składanych przez szpital i wskazywanych przez niego nadpłat. Wyjaśniając treść "Raportu zestawienia deklaracji i wpłat" z dnia [...] r. wskazał, że wyliczona przez szpital nadpłata powstała w wyniku różnicy kwoty należności ogółem i kwot dokonanych przez niego wpłat ogółem i nie stanowi rozliczenia konta, co było przez pracowników ZUS przekazywane zobowiązanemu. Szpital był wielokrotnie informowany, iż przedmiotowe zestawienie nie uwzględnia kwot opłaconych odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów egzekucyjnych oraz kwoty dokonanego przez ZUS w dniu [...] r. zwrotu na konto szpitala. Ponadto, organ za Dyrektorem Oddziału ZUS w B. wskazał, że od nieterminowej wpłaty w wysokości [...] zł w "Raporcie zestawienia deklaracji i wpłat" nie zostały uwzględnione odsetki za zwłokę. Wpłata została dokonana w dniu [...] r., natomiast termin płatności składki upływał [...] r. W przypadku wpłaty dokonanej po upływie terminu płatności należne są odsetki za zwłokę, które w powołanym raporcie, ze względu na jego charakter, nie były uwidocznione. Opis księgowania tej wpłaty został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na stronie 5, wiersze 15-32 od góry. Organ zaznaczył, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wbrew zarzutowi zażalenia, przedstawiono także informację o dokonanej przez szpital wpłacie z dnia [...] r. w wysokości [...] zł. Opis księgowania tej wpłaty został przedstawiony na stronie 5, wiersze 3-4 od góry. Z kolei opis księgowania drugiej z powołanych wpłat w wysokości [...] zł został przedstawiony na stronie 6, wiersze 12-13 od góry. Przy czym prawidłowa data tej wpłaty to [...] r. W Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS nie zidentyfikowano bowiem wpłaty w wysokości [...] zł z datą [...] r. oznaczonej tytułem 08/2011. W skardze szpital wniósł o uchylenie postanowienia organu II instancji oraz poprzedzającego postanowienia organu I instancji i umorzenie przedmiotowego postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ II instancji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, którego niedostatki odzwierciedlone są już w wadliwym postanowieniu Dyrektora Oddziału ZUS w B. z dnia [...] r. W ocenie strony, kierunek postępowania dowodowego w niniejszej sprawie powinien zmierzać do gruntownej analizy historii rachunku szpitala i dokonanych przez niego wpłat. Skarżący, zgłaszając zastrzeżenia co do rzetelności sporządzania przez organ dokumentów rozliczeniowych i powziętych wątpliwości co do prawidłowości rozksięgowywania czynionych przez szpital wpłat tytułem składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, wskazał na niezbędne w przedmiotowej sprawie przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: K. M. - głównego księgowego szpitala, A. K.-K. - p.o. zastępcy głównego księgowego szpitala oraz B. Ś. - specjalisty ds. płac szpitala. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż nie narusza ono prawa. Wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w oparciu o wystawiony tytuł wykonawczy obejmujący zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące: luty, marzec, czerwiec oraz sierpień 2011r., na podstawie złożonej przez niego deklaracji. W postępowaniu tym, na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zgłoszony został zarzut wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Po jego rozpatrzeniu, postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. odmówił uwzględnienia zarzutu wykonania egzekwowanego obowiązku, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w B.. W wyniku wniesionej skargi, wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r., I SA/Bd 123/16 WSA w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz postanowienie ZUS z dnia [...] r. Sąd stwierdził, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu ZUS ma obowiązek odnieść się do dokumentów jakimi dysponuje dłużnik co do spłaty zaległości, w tym do danych podanych w załączniku do zażalenia i skonfrontować je z konkretnymi dokumentami pozostającymi w gestii ZUS. Dokonane na ich podstawie ustalenia organ winien zawrzeć w uzasadnieniu, wydanego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów rozstrzygnięcia. Dopiero takie szczegółowe i przekonujące uzasadnienie postanowienia, sporządzone w oparciu o kompletny i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy może być uznane za wypełniające obowiązki wierzyciela w zakresie wyrażenia stanowiska o jakim mowa w art. 34 u.p.e.a. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor ZUS postanowieniem z dnia [...] r., działając jako organ egzekucyjny i wierzyciel, odmówił uwzględnienia zarzutu złożonego w trybie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Spór między stronami dotyczy faktycznego istnienia zaległości w dacie wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Źródłem tego sporu jest poprawność rozliczania wpłat dokonywanych przez płatnika. Wskazać należy, że stosownie do art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. wykonanie w całości albo w części obowiązku. W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Z kolei stosownie do art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Ponownie rozpatrując sprawę, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. w uzasadnieniu postanowienia przedstawił szczegółowo sposób rozliczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne za luty, marzec, czerwiec i sierpień 2011 r. objętych postępowaniem egzekucyjnym wszczętym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. w konfrontacji z argumentacją szpitala, odnosząc się do wpłat, korekt deklaracji dokonywanych przez szpital i wskazywanych przez niego nadpłat. Mając na uwadze zalecenia WSA w Bydgoszczy ZUS odniósł się również do dokumentacji płatnika stanowiącej załącznik do zażalenia z dnia [...] r. i wyjaśnił przyczyny powstania zaległości składkowych. ZUS w swoim postanowieniu przedstawił zapisy dotyczące wpłat i składanych deklaracji przez szpital związanych ze składkami na ubezpieczenia za luty, marzec, czerwiec i sierpień 2011 r. Deklaracje rozliczeniowe składane przez płatnika wskazywały kwoty do zapłaty, natomiast dokonywane wpłaty opiewały na kwoty niższe od kwot wskazanych w dokumentacji rozliczeniowej. Podkreślono, że szpital nie dokonał na poczet należności za luty, marzec, czerwiec i sierpień 2011 r. innych wpłat niż przedstawione w uzasadnieniu postanowienia. Odnosząc się do wskazywanych przez szpital nadpłat, szczegółowo przedstawiono sposób ich rozliczenia i wykazano ich nieistnienie. Podkreślenia wymaga, że fakt posiadania przez płatnika na koncie nadpłaty za dany miesiąc nie jest równoznaczny z istnieniem nadpłaty w stosunku do całości zapisów na koncie rozliczeniowym. Rozliczenie konta płatnika odbywa się na podstawie danych pochodzących z deklaracji rozliczeniowych. Rozliczenie to obejmuje również wszystkie nierozliczone w danym momencie należności i wpływy za wszystkie okresy rozliczeniowe, z wszystkich funduszy i tytułów. W przypadku gdy na koncie widnieje zaległość, płatnik nie może pomijać okoliczności, że nadpłacone środki są zaliczane na pokrycie tych zaległości i nie będą rozliczone zgodnie z jego wskazaniem. Rozliczenie konta płatnika następuje w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr. 78, poz. 465 ze zm.). W skardze do Sądu strona zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Skarżący podniósł, że organ II instancji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, którego niedostatki odzwierciedlone są już w wadliwym postanowieniu Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W ocenie skarżącego kierunek postępowania dowodowego w niniejszej sprawie powinien zmierzać do gruntownej analizy historii rachunku szpitala i dokonanych przez szpital wpłat. Strona wskazała na niezbędność przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: K. M. - głównej księgowego, A. K.-K. - zastępcy głównego księgowego oraz B. Ś. - specjalisty ds. płac. Sąd tych zarzutów nie podziela. Należy zauważyć, że organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do zarzutów podniesionych w zażaleniu. Za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, organ wykazał bezpodstawność twierdzeń strony. W skardze strona nie wyjaśniła na czym polegają "niedostatki" postanowienia Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ogólnie zarzuciła, że należy dokonać gruntownej analizy historii rachunku szpitala i dokonanych przez niego wpłat. Skarżący nie wskazał jednak konkretnych nieprawidłowości w rozliczeniach składek przez organ. W konsekwencji należy stwierdzić, że sformułowane zarzuty są w istocie polemiką z prawidłową oceną materiału dowodowego dokonaną przez organ. To, że strona nie zgadza się z tą oceną nie oznacza, że doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 k.p.a. Nie wiadomo również na czym miałoby polegać nierozpatrzenie i niezebranie przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a tym samym naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. Wprawdzie strona zgłosiła wniosek o przeprowadzenie dowodu ze wskazanych wyżej świadków, lecz nie wiadomo w ogóle na okoliczność jakich nieprawidłowości miałyby być one przesłuchiwane. Ponadto wniosek ten został zgłoszony dopiero w skardze. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a, Sąd oddalił skargę w całości. U. Wiśniewska H. Adamczewska – Wasilewicz L. Kleczkowski