I SA/Bd 570/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2024 r. sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 18 czerwca 2024 r. nr WFB.VI.3151.65.2023-7 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę W dniu [...] lutego 2023r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lutego 2023 r. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec S. G. ("Strona", "Zobowiązany" "Skarżący"), opiekuna prawnego małoletniego P. G., urodzonego [...] czerwca 2021 r., w celu wyegzekwowania obowiązku niepieniężnego, polegającego na poddaniu dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Jednocześnie wskazano jako środek egzekucyjny grzywnę w celu przymuszenia. W toku postępowania egzekucyjnego Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023r. nałożył na Zobowiązanego grzywnę celem przymuszenia w wysokości [...] zł i wezwał do wykonania, w terminie 120 dni, ciążącego na nim obowiązku. W związku z niewykonaniem przez Zobowiązanego obowiązku oraz nieuiszczeniem nałożonej grzywny, w dniu [...] lutego 2024 r. Wojewoda [...] wystawił tytuł wykonawczy i skierował sprawę do egzekucji należności pieniężnych. W dniu [...] marca 2024 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] marca 2024 r., w sprawie przekazania zgłoszonych w dniu [...] lutego 2024r. przez Zobowiązanego zarzutów. Strona powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19 wskazując: " że obowiązki dotyczące szczepień nie mogą być określane w komunikacie sanepidu. To minister zdrowia w rozporządzeniu powinien podać kiedy dzieciom powinny być podane szczepionki. Dlatego grzywna , która została nałożona i wyegzekwowania jest bezprawna". Organ uznał, że zarzuty oparto o art. 33 § 2 pkt 2 lit. c (określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio tego przepisu) i pkt 6 lit. c (tj. braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2024 r. uznał zrzuty za niedopuszczalne. W uzasadnieniu wskazano, że podnoszone przez Zobowiązanego zarzuty zawarte były w pismach i zażaleniach składanych w toku postepowania prowadzonego przez Wojewodę na wniosek Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w zakresie niewykonania obowiązku zaszczepienia dziecka. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 20214 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2024 r. W uzasadnieniu organ podał, że podstawą prawną wystawienia tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2024 r., jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. w sprawie nałożenia grzywny celem przymuszenia, w którym m.in. wskazano 120-dniowy termin uiszczenia grzywny (wraz z kosztami egzekucyjnymi) oraz pouczono, iż w przypadku jej nieuiszczenia we wskazanym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Nieuiszczone w terminie grzywny w celu przymuszenia podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, określonym w ustawie egzekucyjnej, co wynika wprost z art. 124 u.p.e.a., i co zostało wskazane w postanowieniu Wojewody [...] w sprawie nałożenia grzywny celem przymuszenia. Ponieważ postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Wojewodę [...] nie jest umorzone, zawieszone ani wstrzymane na skutek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a obowiązek o charakterze niepieniężnym nie został wykonany, wierzyciel stwierdził, że obowiązek uiszczenia grzywny celem przymuszenia jest wymagalny. Organ uznał, że wskazany przez zobowiązanego wyrok w istocie odnosi się do kwestii wymagalności obowiązku szczepień ochronnych, i z tego powodu mógłby ewentualnie zostać przywołane w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Wojewodę [...] na wniosek Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B.. Rozpatrywanie powyższych kwestii na obecnym etapie stanowiłoby skorzystanie przez zobowiązanego z nieprzysługującego środka odwoławczego. Ponadto organ egzekucyjny nie ma uprawnień do badania wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym – uczynić to może jedynie wierzyciel obowiązku niepieniężnego, którym w tym przypadku jest organ inspekcji sanitarnej. Celem postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. jest wyegzekwowanie grzywny celem przymuszenia. Zobowiązany nie przedstawił żadnego argumentu świadczącego o braku wymagalności obowiązku wynikającego z zastosowania ww. środka egzekucyjnego. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a. przez egzekwowanie grzywny, mimo że podlega ona umorzeniu, gdyż wydano ją w postępowaniu wszczętym na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niesadna. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 dalej: "p.p.s.a") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b); inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Nadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie). Wyjaśnić również należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Rozpoznając sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa, a zatem brak było podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Na wstępie niniejszych rozważań należy wskazać, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem prawnym o jednolitym charakterze. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. Podstawę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej stanowi, zgodnie z art. 33 § 2 pkt 1 – 6 u.p.e.a.: nieistnienie obowiązku (pkt 1), określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, dokumentu, przepisu prawa (pkt 2 lit. a-c), błąd co do zobowiązanego (pkt 3), brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane (pkt 4), wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części (pkt 5), brak wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, wystąpienia innej przyczyny (pkt 6 lit. a-c). Z kolei przepis art. art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. stanowi, że wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Podkreślenia wymaga, że istotą regulacji z art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a jest usprawnienie postępowania egzekucyjnego. Regulacja ta jest także wyrazem niekonkurencyjności środków zaskarżenia i jednocześnie podkreśleniem odrębności postępowania podatkowego (wymiarowego) i egzekucyjnego. Skarżący zarzucił ogólnie brak podstaw do nałożenia i egzekwowania grzywny, co organ zakwalifikował jako zarzut naruszenie art. 33 § 2 pkt 2 lit. c (określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio tego przepisu) i pkt 6 lit. c u.p.e.a. (tj. braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b). Takiej kwalifikacji Strona nie podważyła w toku postępowania egzekucyjnego jak i w skardze. Odnosząc się łącznie do zgłoszonych przez Stronę zarzutów Sąd stwierdza, że wierzyciel trafnie wskazał w postanowieniu, że tożsame okoliczności, co w zgłoszonych przez Zobowiązanego zarzutach były już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w celu wyegzekwowania obowiązku niepieniężnego (poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona wskazała, że w toku postępowania egzekucyjnego przymuszającego do zaszczepienia dziecka zobowiązany złożył zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego a także wniósł skargi do sądu administracyjnego. Co istotne, Skarżący wskazując na te okoliczności konsekwentnie odwołuje się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023r. i wskazuje na brak wymagalności obowiązku. Zestawienie powyższych ustaleń z treścią zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym w sposób jednoznaczny wskazuje, że Skarżący kwestionował tożsame okoliczności w innym środku zaskarżenia w toku innego postępowania egzekucyjnego. Uwzględniając powyższe stwierdzić zatem należy, że wierzyciel prawidłowo zastosował w sprawie przepis art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. i orzekł o niedopuszczalności zarzutu w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Ustosunkowując się natomiast do zarzutów skargi podkreślić należy, że ich treść wskazuje, iż Strona kwestionuje w istocie brak podstawy normatywnej nałożenia obowiązku niepieniężnego - poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym, pomimo iż sprawa dotyczy obowiązku pieniężnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Strona utożsamia kwestię wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaszczepienia dziecka oraz wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., SK 81/19 z brakiem wymagalności obowiązku uiszczenia grzywny (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.