I SA/Bd 572/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Pismem z dnia [...] skierowanym do Dyrektora Izby Celnej w T. skarżąca J. K. powołując się na art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej wniosła o wznowienie postępowania celnego dotyczącego samochodu osobowego marki [...] nr rejestracyjny [...] zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...], podnosząc iż jest właścicielką powyższego samochodu i nie wiedziała o toczącym się postępowaniu. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. odmówił wznowienia postępowania wskazując, iż ostateczna decyzją z dnia [...] nr [..]. Dyrektor Izby Celnej w T. zakończył postępowanie celne w przedmiocie uregulowania statusu celnego samochodu osobowego marki [...] o ujawnionym nr nadwozia: [...]. Powyższe postępowanie doprowadziło do ustalenia dłużnika długu celnego ciążącego na tym pojeździe w osobie S. K., któremu jako stronie tego postępowania wymierzono należności celne związane z wprowadzeniem pojazdu na polski obszar celny. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ stwierdził, iż wnioskodawczyni nie była stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie w całości podnosząc, iż organ błędnie uznał, iż nie jest stroną postępowania. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Celnej w T. wskazał, że ustawowa definicja strony postępowania podatkowego zawarta jest w art. 133 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Następnie organ wskazał że zgodnie z art. 3 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 09 stycznia 1997r. Kodeks celny dłużnik to każda osoba zobowiązana do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego. W ocenie organu z powyższych regulacji wynika, że stroną postępowania jest tylko ten podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym. Dalej wyjaśnił, że Kodeks celny w art. 210 § 3 zakreśla krąg podmiotów, które są stronami postępowania w sprawie nielegalnego wprowadzenia towarów. W ocenie Dyrektora z treści ww. przepisu wynika, że prawo własności, co do nielegalnie wprowadzonego towaru nie jest przesłanką czyniącą właściciela dłużnikiem, a tym samym stroną postępowania. Ponadto organ podkreślił, iż postępowanie, którego wznowienia domaga się skarżąca dotyczyło uregulowania sytuacji prawnej-samochodu osobowego marki [...] o numerze nadwozia: [...], natomiast J. K. jest właścicielem innego samochodu, bowiem samochodu osobowego marki [...] o numerze nadwozia [...]. Odnosząc się do stanowiska skarżącej w przedmiocie procedury administracyjnej w zakresie możliwości wszczęcia i prowadzenia odrębnych postępowań wobec kilku dłużników długu celnego ciążącego na jednym towarze, Dyrektor stanął na stanowisku, iż przepis art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej jest przepisem fakultatywnym w związku z czym organ nie jest zobowiązany do łączenia odrębnie prowadzonych postępowań nawet w sytuacji spełniającej kryteria określone w tym przepisie tj. gdy prowadzone są odrębne postępowania w kilku sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ podatkowy. Organ celny może prowadzić i zakończyć odrębnie postępowania wobec różnych dłużników w przedmiocie jednego długu celnego, ciążącego na jednym przedmiocie, tym bardziej, że każdy z nich ma indywidualnie przypisaną w rozstrzygnięciu odpowiedzialność za powstały dług celny w zależności od tego, jakie okoliczności faktyczne związane z kontaktem danej osoby z nielegalnie wprowadzonym towarem zdecydowały o tym, iż spełnia ona kodeksowe cechy dłużnika. Zdaniem organu wydanie odrębnych decyzji wobec poszczególnych dłużników nie będzie również tworzyło sytuacji powstania kilku decyzji w jednej sprawie tj. sytuacji, w której zachodzi konieczność wzruszenia aktu (wydanego w tej samej sprawie) w trybie nadzwyczajnym określonym w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W skardze skierowanej do Sądu strona wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji zarzucając im naruszenie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu strona podniosła, że osobę dłużnika długu celnego organ celny może dopiero określić w decyzji po przeprowadzeniu postępowania celnego, w związku z czym za błędne należy uznać stanowisko organu, że stroną postępowania celnego może być tylko i wyłącznie dłużnik długu celnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, oceniona według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.). Istotą sporu pomiędzy stronami w sprawie jest ocena czy podnoszone przez skarżącą okoliczności, że jest właścicielem przedmiotu, którego status celny został uregulowany ostateczną decyzją z dnia [...] spełnią warunki przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) Ordynacja podatkowa – dalej zwana Op. Wskazany przepis pozwala w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznowić postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Należy podnieść, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie przed organem było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Op. Trzeba bowiem pamiętać, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Zgodnie z art. 241 § 1 Op. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Organ dokonuje najpierw oceny dopuszczalności wznowienia postępowania. Jeśli dojdzie do wniosku, że wznowienie jest niedopuszczalne, odmawia wznowienia postępowania w drodze decyzji (art. 243 § 3 Op.). Z kolei, w przypadku, gdy uzna, że wznowienie postępowania jest dopuszczalne, organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 Op.). Wówczas przeprowadza postępowanie co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 243 § 2 Op.), w konsekwencji wydając jedną z decyzji wymienionych w art. 245 Op. Z powyższego wynika, że kluczowym dla prawidłowości dalszego toku postępowania jest moment, w którym organ podatkowy dokonuje oceny dopuszczalności wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżąca domaga się wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...], którą Dyrektor Izby Celnej w T. zakończył postępowanie celne w przedmiocie uregulowania statusu celnego samochodu osobowego marki [...] o ujawnionym nr nadwozia: [...], wskazując jako dłużnika długu celnego ciążącego na tym pojeździe S. K., któremu jako stronie tego postępowania wymierzono należności celne związane z wprowadzeniem pojazdu na polski obszar celny. Należy wskazać, iż w art. 210 § 3 ustawy Kodeks celny ustawodawca zakreślił krąg podmiotów, które są stronami postępowania w zakresie nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny. W myśl ww. przepisu dłużnikami są: 1) osoba, która dokonała nielegalnego wprowadzenia, 2) osoby, które uczestniczyły we wprowadzeniu i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że wprowadzenie to było nielegalne, 3) osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają towar, o którym mowa w § 1, i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie. W niniejszej sprawie w decyzji ostatecznej z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej określił, że dłużnikiem jest S. K., a tym samym on był stroną w postępowaniu celnym w sprawie uregulowania sytuacji prawnej samochodu osobowego marki [...] o numerze nadwozia [...]. Skarżąca jest natomiast właścicielem samochodu marki [...] o numerze nadwozia [...], w związku z czym nie jest stroną w postępowaniu celnym, którego wznowienia się domaga. Stosunek publiczno-prawny powstał bowiem między S. K. a organem celnym. Skarżąca nie ponosi odpowiedzialności z tytułu sprowadzenia z zagranicy przedmiotowego pojazdu, gdyż nie jest podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązków wynikających z Kodeksu celnego, w tym także do uiszczenia długu celnego. Z powyższego wynika, że skarżąca nie ma w przedmiotowej sprawie indywidualnego interesu prawnego, a podnoszone przez nią okoliczności dotyczą interesu faktycznego. Nie można się też zgodzić ze skarżącą, iż ocena przesłanek uprawniających do bycia stroną w postępowaniu w sprawach celnych następuje w oparciu o art. 133 Op., bowiem przepis ten wyraża ogólna zasadę, kto może być stroną w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w oparciu o przepisy tejże ustawy. Przepisy prawa celnego zawierają w tym względzie własną regulacje normując, kto może występować w stosunkach administracyjnych w sferze prawa celnego. Przedmiotem postępowania celnego jest stwierdzenie zaistnienia określonych uprawnień lub obowiązków wynikających z tegoż prawa po stronie danego podmiotu. Tak więc stroną w postępowaniu celnym jest ten, czyich uprawnień lub obowiązków ono dotyczy. W świetle powyższego zdaniem Sądu organ celny zasadnie uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w związku z czym nie mogła w oparciu o przepis art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej skutecznie domagać się wznowienia postępowania. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) należało skargę oddalić.