I SA/Bd 573/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2007-10-02
Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Asesor sądowy Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadnie obniżono płatności bezpośrednie do gruntów rolnych o 3% z powodu nieutrzymania ugorowanej części działki w dobrej kulturze rolnej, zgodnie z wymogami ochrony środowiska?Ratio decidendi
Skargę należało uznać za nieuzasadnioną. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz rozporządzeń wykonawczych, które warunkują przyznanie dopłat od utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Stwierdzone przez organy naruszenie wymogów dobrej kultury rolnej na ugorowanej części działki, potwierdzone materiałem dowodowym, uzasadniało obniżenie płatności o 3%. Brak inicjatywy dowodowej strony skarżącej w postępowaniu administracyjnym dodatkowo potwierdził zasadność stanowiska organów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. M. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Organ pierwszej instancji stwierdził, że na ugorowanej części działki rolnej nie spełniono wymagań dobrej kultury rolnej, co skutkowało obniżeniem płatności o 3%. Strona skarżąca kwestionowała ustalenia kontrolne, twierdząc, że działka była utrzymywana w dobrej kulturze i była zaorana, a także zarzuciła organom brak możliwości odniesienia się do ustaleń kontrolnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 października 2007 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. po rozpatrzeniu odwołania T. M. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G., w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na następujące ustalenia; w dniu
14 maja 2006 r. do Biura Powiatowego w G. wpłynął "Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania" złożony przez T. M. We wniosku tym producent ubiegał się m. in. o jednolitą płatność obszarową (JPO) i uzupełniającą płatność obszarową (UPO). W dniu 16 sierpnia 2006 r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została kontrola na miejscu, która wykazała, iż w stosunku do działki rolnej, na której producent zadeklarował do płatności ugór nie są spełnione wymagania dobrej kultury rolnej, zgodnej z wymogami ochrony środowiska. W związku z powyższym w dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego w G. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości.
W odwołaniu od tej decyzji producent podniósł, iż nie zgadza się ze stwierdzeniem inspektorów, że na działce rolnej o identyfikatorze ,,[...]" nie dotrzymano wymagań w zakresie dobrej kultury rolnej, zgodnej z wymogami ochrony środowiska, jako że cała powierzchnia działki ewidencyjnej wynosi [...] ha natomiast do dopłat odwołujący zgłosił tylko [...] ha, gdyż na tej powierzchni mógł powyższych wymagań dotrzymać.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor wskazał na art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru i wyjaśnił, że producent rolny ma prawo do ubiegania się o uzyskanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: jest posiadaczem gospodarstwa rolnego (właścicielem, dzierżawcą, użytkownikiem, najemcą, zarządcą lub w inny sposób wykorzystuje grunty rolne), grunty rolne utrzymuje w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż 1 ha.
Niespełnienie któregokolwiek z ww. warunków powoduje, iż działka w stosunku do której nastąpiło uchybienie jest wykluczana z wniosku o pomoc obszarową. Ponadto wyjaśnił, że zgodnie z treścią § 2 ust. 1 obowiązującego w kampanii 2006 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli nie podlegał co najmniej raz w roku w terminie do dnia 15 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Dyrektor podkreślił, że w przypadku niestosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zmniejsza się lub anuluje całkowitą kwotę płatności bezpośrednich, które mają zostać przyznane w danym roku kalendarzowym, w którym doszło do wystąpienia niezgodności.
Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym również fotograficzny pozwala bez wątpienia stwierdzić, iż na działce rolnej [...] warunek utrzymania dobrej kultury rolnej, zgodnej z wymogami ochrony środowiska nie został przez stronę odwołującą spełniony, z uwagi na fakt, iż nie dokonała ona obowiązkowego koszenia lub innych zabiegów uprawowych opisanych w ww. rozporządzeniu.
Organ zauważył, że co prawda do otrzymania płatności strona odwołująca zgłosiła jedynie [...] ha ugoru natomiast stwierdzona na miejscu powierzchnia ugoru wynosiła [...] ha, nie mniej jednak, w opinii Dyrektora nie zmienia to faktu, iż kontrolujący inspektor stwierdził powyższe naruszenie na całej powierzchni stwierdzonej ugoru, w której zawierała się również powierzchnia zadeklarowana we wniosku.
W związku z powyższym, według organu, konieczne było zastosowanie art. 7 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 stanowiącego, iż przypadku stwierdzenia powyższych zaniedbań zmniejszenie całkowitej kwoty płatności bezpośrednich, które mają zostać przyznane wynosi maksymalnie 5 %. W niniejszej sprawie wartość redukcji organ I instancji ustalił w wysokości 3 %.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy producent stwierdził, że powierzchnia działki, zgłoszona do dopłat była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Podkreślił, że działka ta była zaorana. Strona skarżąca zarzuciła organowi, iż nie miała możliwości odniesienia się do ustaleń kontrolnych,
a w jej opinii są one niezgodne ze stanem faktycznym. Ponadto zdaniem producenta na zdjęciu ukazującym przedmiotowy fragment gruntu mogła znajdować się zupełnie inna nieruchomość, na potwierdzenie czego gotów jest przedstawić dowód w postaci oświadczenia kierownika gospodarstwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację, na której oparł rozstrzygnięcie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za nieuzasadnioną.
Z materiałów sprawy wynika, że zaistniały między stronami spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy zasadnie i bez naruszenia tak prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, zmniejszyły o 3% przysługującą stronie skarżącej jednolitą płatność obszarową (JPO) i uzupełniającą płatność obszarową (UPO) za nie utrzymanie we właściwej kulturze rolnej zgłoszonej do płatności ugorowanej części działki o symbolu [...] o powierzchni [...] ha (powierzchnia całkowita działki – [...] ha).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru – obowiązującej w momencie rozpoznania sprawy utrzymanie gruntów rolnych w dobrej kulturze stanowi jedną z przesłanek warunkujących przyznanie stosownych dopłat.
W rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (akt wykonawczy do w/w ustawy), określono szczegółowe warunki, jakim winny być poddawane grunty rolne zgłaszane do dopłat, aby można było uznać, że są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. W odniesieniu do gruntów ugorowanych, zgodnie z § 2 tegoż rozporządzenia, wprowadzono wymóg koszenia minimum raz w roku, do dnia 15 lipca lub poddawania innym zabiegom uniemożliwiającym występowanie i rozprzestrzenianie się chwastów.
Konsekwencją stwierdzenia przez organy uprawnione, że zgłoszony do dopłat cały obszar gruntów rolnych, bądź jego część nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, jest obniżka przysługujących rolnikowi dopłat od całego zgłoszonego obszaru.
Zgodnie z art. 66 pkt 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. oraz art. 7 pkt 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r., zmniejszenie przysługujących płatności co do zasady stosuje się do wysokości 3 %. Z okoliczności sprawy wynika, że zastosowana przez organy obniżka przysługujących płatności obszarowych (3%) odpowiada wielkości określonej w rozporządzeniach Rady, a zatem istota sporu będzie się sprowadzała do oceny, czy co do zasady zaistniały przesłanki do obniżenia płatności obszarowej, a ściślej czy zgłoszona również do płatności ugorowana część działki o symbolu [...] o powierzchni [...] ha była, czy nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej.
Z materiałów sprawy wynika, iż fakt utrzymywania przedmiotowej działki w niewłaściwej kulturze rolnej został stwierdzony w toku kontroli przeprowadzonej metodą "foto" w dniu 16 sierpnia 2006 r. Z materiałów sprawy wynika również, że strona skarżąca po otrzymaniu protokołu kontroli nie zgłosiła do organu żadnych zastrzeżeń, a nadto, mimo zawiadomienia, nie zapoznała się i nie wypowiedziała przed wydaniem decyzji I instancji na temat zgromadzonego materiału dowodowego.
Również w odwołaniu od decyzji organu I instancji, kwestionując ustalenia kontroli, producent nie wykazał żadnej inicjatywy dowodowej. Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozpoznania sprawy, zebrały materiał dowodowy, który następnie bez przekroczenia ustawowych granic poddały rzetelnej analizie i ocenie, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Całkowita bezczynność dowodowa strony skarżącej w toku postępowania administracyjnego, której zapewniono możliwość czynnego udziału w tym postępowaniu, oraz brak jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby wskazywać na nierzetelność kontroli z dnia 18 sierpnia 2006 r., daje w pełni uzasadnioną podstawę do stwierdzenia, że dokonana przez organ ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie była oceną dowolną.
Powyższe sprawia, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, że wydanie przedmiotowych decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 7, 77 §1 i 80 Kpa.
Z tych względów Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153. poz. 1270 z późn. zm.), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło