I SA/Bd 576/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-11-03
Skład orzekający: Mirella Łent, Izabela Najda-Ossowska, Halina Adamczewska-Wasilewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie tytułu wykonawczego w trybie art. 44 k.p.a. było skuteczne, jeśli doręczyciel nie wypełnił prawidłowo zwrotnego potwierdzenia odbioru i nie pozostawił zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej?Ratio decidendi
Doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. jest skuteczne tylko wtedy, gdy wszystkie wymogi proceduralne są ściśle przestrzegane. W przypadku, gdy doręczyciel nie wypełnił prawidłowo zwrotnego potwierdzenia odbioru, nie zaznaczył gdzie pozostawiono zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej, a także gdy istniały wątpliwości co do prawidłowości adresu, doręczenie takie nie może być uznane za skuteczne. Brak skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego oznacza, że postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte zgodnie z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające uwzględnienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Egzekucja prowadzona była na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych oraz grzywny. Skarżący zarzucał m.in. brak skutecznego doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego, a także przedawnienie zobowiązania i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając za zasadny zarzut braku skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego dotyczącego należności podatkowej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie, określono, że nie może być wykonane w całości, i umorzono postępowanie w przedmiocie wstrzymania egzekucji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) umarza postępowanie w przedmiocie wstrzymania egzekucji.
Syg. akt I SA/Bd 576/09
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. odmawiające skarżącemu uwzględnienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] ([...]) wystawionego przez Urząd Skarbowy w R. na kwotę 5.132,80 zł z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok oraz na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez [...] Urząd Wojewódzki w B., obejmującego nałożoną [...]r. grzywnę w kwocie 200 zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał następujący stan faktyczny: Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. prowadził postępowania egzekucyjne wobec majątku skarżącego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Wobec wpłacenia przez skarżącego w dniu 5 maja 2009r. bezpośrednio do wierzyciela ([...]Urzędu Wojewódzkiego) dochodzonej kwoty (w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...]) do uregulowania pozostała kwota 10,00 zł tytułem kosztów egzekucyjnych.
W toku postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności podatkowej organ wskazał, że z uwagi, iż skarżący nie zamieszkiwał po adresem zameldowania organ egzekucyjny nie mógł dokonać tam czynności egzekucyjnych. Zajęcie wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę w C. O. P. "A." S.A. w B. również okazało się nieskuteczne, bowiem umowa o pracę wygasła 30 września 2003r. Doręczenie zawiadomienie o zajęciu wierzytelności wraz z egzemplarzem tytułu wykonawczego nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a.
Wobec ustalenia, iż skarżący tymczasowo zameldowany jest w B., organ egzekucyjny przekazał tytuł wykonawczy nr [...] do właściwego miejscowo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B.. W toku dalszego postępowania egzekucyjnego w dniu 22 kwietnia 2004r. spisano ze skarżącym protokół dotyczący stanu majątkowego.
Skarżący 20 grudnia 2007r. złożył w [...] Urzędzie Skarbowym w B. wyjaśnienie, iż zameldowany jest w S. przy ul. N. R. [...] przebywa natomiast w B. przy ul. G. [...] i P. W. [...]
Wobec informacji zawartej w raporcie poborcy z dnia 15 stycznia 2009r., iż skarżący nie przebywa pod adresem przy ul. G.[...] co potwierdził Urząd Miasta B., tytuł wykonawczy zwrócono Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w R..
Zawiadomieniem z dnia 24 kwietnia 2009r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu wynagrodzenia skarżącego za pracę w C.M.U.M.K.
Pismem z dnia 12 maja 2009r. skarżący wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wskazując na brak skutecznego doręczenia mu upomnienia w 2003 roku, wykonanie w całości obowiązku zapłaty mandatu oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka.
Skarżący podniósł, że jego pensja wynosi ok. 1.100 zł oraz ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec czworga dzieci, wskazał na trudną sytuację finansową, w jakiej się znajduje. Wniósł "o wstrzymanie egzekucji, umorzenie jej, umorzenie postępowania egzekucyjnego", a z powodu upływu ponad pięciu lat od 2003 roku, trudnej sytuacji finansowej oraz błędów proceduralnych w sprawie, także o umorzenie dochodzonego zobowiązania podatkowego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił uwzględnienia zgłoszonych zarzutów.
W uzasadnieniu wskazał, że z potwierdzenia odbioru załączonego do tytułu wykonawczego nr [...]wynika, iż doręczenie upomnienia nastąpiło w dniu 28 lipca 2003r. Natomiast przesyłka zawierająca odpis tytułu wykonawczego i zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia z dnia 6 października 2003r., doręczona została w trybie art. 44 Kpa w dniu 22 października 2003r.
W tych okolicznościach uznał, że skarżący naruszył, wynikający z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r nr 229 poz 1954 ze zm. dalej pea), siedmiodniowy termin na zgłoszenie zarzutu. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. stwierdził, iż zgłoszenie zarzutów z uchybieniem terminu czyni tę czynność prawnie nieskuteczną.
Organ wyjaśnił, iż w sprawie nie nastąpiło przedawnienie dochodzonej należności podatkowej, bowiem skutkiem wpłaty dokonanej w dniu 20 grudnia 2007r. poborcy skarbowemu [...] Urzędu Skarbowego w B. na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania.
W kwestii dotyczącej mandatu dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...] stwierdzono, że uiszczenie dochodzonej kwoty na konto wierzyciela po wszczęciu postępowania egzekucyjnego nie zwalnia z opłaty kosztów egzekucyjnych w wysokości 10,00 zł powstałych w związku z dokonanymi czynnościami egzekucyjnymi.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, w którym stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest merytoryczną, rzeczową i prawidłową odpowiedzią w sprawie zgłoszonych zarzutów. Zarzucił dopuszczenie do naruszenia prawa, bowiem mimo dokumentacji zgromadzonej w sprawie, treści złożonych przez niego pism oraz przeprowadzonych rozmów i udzielonych informacji, mimo oczywistych błędów popełnionych przez urzędników nie doszło do zbadania dopuszczalności egzekucji i prawidłowości postępowania.
Ponadto wskazał, iż w sprawie nie zbadano prawidłowości doręczenia zarówno upomnienia, jak również tytułu wykonawczego, co skutkuje bezprawnością i nieważnością całego postępowania egzekucyjnego dotyczącego zarówno zaległości podatkowej, jak również mandatu. Wobec tej należności nie może być mowy o kosztach egzekucyjnych w wysokości 10,00 zł.
Nie zgodził się także z zawartym w postanowieniu stwierdzeniem organu egzekucyjnego, iż odbiór upomnienia nie ma znaczenia w sprawie, bowiem z treści klauzuli zawartej w zeznaniu podatkowym wynika, iż ono stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji stwierdził, że jakkolwiek treść zaskarżonego postanowienia nie zasługuje w pełni na akceptację, jednak co do istoty jest ono zasadne.
Podkreślił, że zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego nr [...] zostały zgłoszone w terminie, jednak są niezasadne. Natomiast w sprawie drugiego tytułu wykonawczego organ stwierdził, że zawiadomieniem z dnia 24 maja 2009r. dokonano w C.M.U.M.K. zajęcia wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę. Doręczenie zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności (pracodawcy) nastąpiło w dniu 29 kwietnia 2009r., co zgodnie z art. 26 § 5 pkt 2 pea spowodowało wszczęcie egzekucji.
Przekazanie przez skarżącego na konto wierzyciela dochodzonej kwoty mandatu w dniu 5 maja 2009r. spowodowało wygaśnięcie zobowiązania z tego tytułu. Dlatego organ egzekucyjny po uzyskaniu informacji o uregulowaniu kwoty w dniu 13 maja 2009r., powiadomił dłużnika zajętej wierzytelności o obniżeniu wysokości zajęcia egzekucyjnego. Niemniej wpłata w dniu 5 maja 2009r. nastąpiła w toku wszczętego postępowania egzekucyjnego, stąd naliczenie przez organ egzekucyjny kosztów egzekucyjnych w wysokości 10,00 zł jest zasadne.
W kwestii dotyczącej zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo wyjaśnił istotę tego zarzutu i jego niezasadność w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z przepisem art. 7 § 2 pea organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
Kolejny zarzut - brak skutecznego doręczenia upomnienia dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. - zgłoszony został z uchybieniem siedmiodniowego terminu na jego zgłoszenie. Tytuł wykonawczy nr [...] wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z tytułu wynagrodzenia w Spółce "A." przesłany został w dniu 7 października 2003r. pod adres zgłoszony w Urzędzie Skarbowym w R. Wobec niemożności doręczenia przesyłki pod wskazanym adresem i jej niepodjęcia w terminie siedmiu dni z placówki pocztowej, w dniu 15 października 2003r. nastąpiło jej skuteczne doręczenie z art. 44 k.p.a. w brzmieniu wówczas obowiązującym. Termin na zgłoszenie zarzutu braku upomnienia upłynął zatem z dniem 22 października 2003r. Organ zauważył przy tym, że mimo nieodebrania przesyłki z dnia 7 października 2003r., o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym skarżący był powiadomiony, gdyż składał wyjaśnienia dotyczące stanu majątkowego i miejsca zamieszkania. Na tym etapie postępowania nie podnosił jednak żadnych nieprawidłowości dotyczących jego wszczęcia. Nadto na poczet dochodzonej należności podatkowej w dniu 10 grudnia 2007r. dokonał poborcy skarbowemu wpłaty kwoty 10,00 zł.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzenie, iż odbiór upomnienia nie miał znaczenia w sprawie, ponieważ klauzula zawarta w zeznaniu stanowiła podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego jest nieprawidłowe, gdyż zgodnie z art. 3a pea zastosowanie egzekucji wobec zobowiązań wynikających z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika jest możliwe w przypadku, jeżeli w deklaracji, zeznaniu zostało zamieszczone pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, a wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w ar. 15 § 1 ustawy. Zatem dla prawidłowości wszczęcia egzekucji konieczne jest spełnienie obu warunków, które w przedmiotowej sprawie zostały spełnione. Zatem twierdzenie skarżącego o niedopuszczalności prowadzonej egzekucji nie ma podstaw, a błędny fragment uzasadnienia pozostaje bez wpływu na ocenę zasadności zaskarżonego postanowienia.
Na rozstrzygnięcie organu II instancji strona złożyła skargę, w której wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienie z uwagi na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażące naruszenie prawa oraz o zwrot pobranych bezprawnie należności, a także o odszkodowanie w wysokości 5 tys. zł.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił:
- naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. przez powołanie błędnej podstawy prawnej;
- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wskazania faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz przez brak wyjaśnienia podstawy prawnej (tu: postanowienia) z przytoczeniem przepisów prawa;
- naruszenie art. 6 k.p.a., przez bezprawne zastosowanie art. 27§ 1 pkt 9 pea do uzasadnienia odrzucenia zarzutu;
- naruszenie art. 7 k.p.a., m.in. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego;
- naruszenie art. 8 k.p.a. przez brak pogłębiania zaufania do organów państwa;
- naruszenie art. 35 § 2 k.p.a. przez zlekceważenie informacji o adresie do korespondencji w zeznaniach podatkowych oraz w pismach złożonych w Urzędzie Skarbowym w R. na jesieni 2003 r.,
- naruszenie art. 3a § 2 pkt 2 pea przez akceptację działania Naczelnika US w R.;
- naruszenie art. 8 § 1 pkt 6 pea przez akceptację egzekucji z pieniędzy w kwocie 10 zł.;
- naruszenie art.15 § 1 pea przez akceptację egzekucji bez przesłania upomnienia;
- naruszenie art. 27 § 1 pkt 9 pea przez zastosowanie tego przepisu do postępowania miast do zawartości tytułu wykonawczego;
- naruszenie art. 29 § 1 pea przez akceptację niedostateczne, błędne badanie dopuszczalności egzekucji;
- naruszenie art. 45 § 1 pea przez akceptację nieodstąpienia od czynności egzekucyjnych po okazaniu dowodu zapłaty mandatu i nadal u pracodawcy w zawiadomieniu o zajęciu wynagrodzenia istnieje tytuł wykonawczy "za mandat";
- naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 pea przez akceptację braku umorzenia postępowania egzekucyjnego w związku z przedawnieniem obowiązku;
- naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 pea przez akceptację braku umorzenia postępowania egzekucyjnego z związku z brakiem doręczenia upomnienia;
- naruszenie art. 59 § 4 pea przez brak wydania postanowienia mimo wielu oczywistych dowodów błędów
- naruszenie art. 68 § 1 pea przez przyjęcie, że pokwitowanie odbioru pieniędzy stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego podczas gdy przepis mówi, że jest tylko poświadczeniem wpłaty do wierzyciela;
- naruszenie art. 43 k.p.a. przez akceptację podpisu osoby nie wymienionej w tym przepisie;
- naruszenie art. 44 § 2 k.p.a. przez akceptację doręczenia zastępczego pomimo braku zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej;
- naruszenie § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez brak powtórnego przesłania upomnienia,
- naruszenie § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym przez brak pozostawienia zawiadomienia o próbie doręczenia,
oraz w związku z postępowaniem Urzędu Skarbowego i Izby Skarbowej, zarzucił naruszenie art. 73 k.p.a. przez brak możliwości przeglądania kompletnych akt postępowania egzekucyjnego mimo czterokrotnej próby w Urzędzie Skarbowym w R. i dwukrotnej w Izbie Skarbowej w B.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchyla zaskarżone postanowienie, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi jest odmowa uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie dwóch tytułów wykonawczych:
1) wystawionego [...]r nr [...] obejmującego należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r
2) tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego należność z tytułu mandatu karnego ( w aktach administracyjnych sprawy brak tego tytułu wykonawczego),
Analizując przebieg postępowania w zakresie pierwszego tytułu należy wskazać, że organ uznał, iż zarzuty do postępowania egzekucyjnego w tym zakresie złożone zostały po upływie siedmiodniowego terminu do ich zgłoszenia, który to termin rozpoczął bieg od 15 października 2003r.
Istotnym jest dla oceny rozstrzygnięcia, czy i kiedy skarżącemu doręczone zostały w tym postępowaniu upomnienie i tytuł wykonawczy. Skarżący bowiem w skardze stawia zarzut braku prawidłowego doręczenia. Za zasadne i zgodne z prawem należy uznać stanowisko organu drugiej instancji, weryfikujące stanowisko organu pierwszej instancji, że niezbędne było doręczenie skarżącemu upomnienia w tym przypadku przed wszczęciem egzekucji, zgodnie z art. 15 § 1 pea.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut, że upomnienie nie zostało skarżącemu skutecznie doręczone. W aktach administracyjnych, na str.1 znajduje się dokument upomnienia nr [...] z dnia [...]r wraz z dowodem jego doręczenia w dniu [...]r. Przesyłka została odebrana przez siostrę skarżącego z Urzędu Pocztowego w S., gdzie została złożona na okres 7 dni po niemożności doręczenia adresatowi lub dorosłemu domownikowi bezpośrednio pod wskazanym adresem w dniu 23 lipca 2003r. Wbrew stanowisku skarżącego doręczenie to było zgodne z ówcześnie obowiązującymi przepisami: na podstawie § 46 ust 2 i 4 rozporządzenia Ministra Łączności z 15 marca 1996r w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym (Dz. U. nr 40 poz 173) siostra skarżącego, wobec braku zgłoszenia sprzeciwu przez niego, była uprawniona do wydania jej przesyłki poleconej w placówce pocztowej, gdzie przesyłka ta została złożona wobec niezastania adresata lub dorosłego domownika.
Sąd uznał natomiast zasadność zarzutu braku skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego obejmującego należność podatkową. Organ podjął próbę doręczenia tego tytułu wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego w postaci wynagrodzenia skarżącego za pracę w C. O. P. A. S.A. w październiku 2003r, jednakże skarżący pracował u tego pracodawcy tylko do końca września 2003r.
Dowód doręczenia przesyłki zawierającej tytuł wykonawczy oraz wskazane zawiadomienie znajduje się w aktach administracyjnych na karcie 8. Na kopercie, w miejscu przeznaczonym na adres znajdują się dwa adresy (w B. i w S.), przy czym jeden napisany jest dwukrotnie (w S.) a wszystkie są przekreślone. Zwrotne poświadczenie doręczenia przedmiotowej przesyłki w oznaczeniu adresata przesyłki zawiera wskazanie skarżącego i adres stałego zameldowania w S.; z dowodu tego wynika, że przesyłka została pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym w S. w dniu 8 października 2003r i jako niepodjęta w terminie – uznana została za doręczoną 15 października 2003r. Doręczyciel nie wypełnił prawidłowo "zwrotki" albowiem nie zaznaczył czy i gdzie pozostawione zostało zawiadomienie dla skarżącego o tym, że przesyłka została złożona w placówce pocztowej.
W oparciu o powyższe organ uznał skuteczność doręczenia na podstawie art. 44 kpa, który stanowi, że (w stanie prawnym obowiązującym na moment doręczenia):
§ 1 W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
1) poczta przechowuje pismo przez okres siedmiu dni w swojej placówce, w przypadku doręczania pisma przez pocztę,
2) pismo składa się w urzędzie właściwej gminy na okres siedmiu dni, w przypadku doręczania pisma przez pracownika lub upoważnioną osobę lub organ.
§ 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w § 1.
W ocenie Sądu opisany wyżej sposób doręczenia nie spełniał powyższych wymogów. Gdyby nawet uznać, że przesyłka została prawidłowo wysłana na adres skarżącego w S., chociaż liczne skreślenia na kopercie wskazują, że organ miał wątpliwości, co do tego adresu, realizacja doręczenia na podstawie art. 44 kpa nie była prawidłowa. Doręczyciel nie wypełnił prawidłowo zwrotnego poświadczenia dowodu doręczenia przesyłki – brak w nim istotnej informacji, gdzie zamieszczono tzw. awizo a nadto w sposób niezrozumiały w ust 2 skreślono termin 7 dni i nadpisano 14 mimo, że skutki doręczenia wywiedziono z upływu tego pierwszego terminu.
Powyższe braki dyskredytują podjętą próbę doręczenia w trybie art. 44 kpa. Należy podkreślić, że doręczenie to tworzy tzw. fikcję prawną otrzymania przesyłki przez adresata, wobec czego stosować je należy ściśle, przestrzegając wszystkich obowiązujących w tym zakresie przepisów.
Dodatkowo za istotny, aczkolwiek nie wyjaśniony w pełni, Sąd uznał zarzut skarżącego, że w tym okresie organowi znany był adres, pod którym skarżący faktycznie przebywał, ponieważ we wrześniu 2003 roku korespondował z Urzędem Skarbowym w R. w przedmiocie wniosku o rozłożenie należności, której dotyczy egzekucja, na raty. W swoich pismach wskazywał na swój adres w B. przy ul. P. W. [...] Mimo tego organ wysłał przesyłkę na adres z zeznania podatkowego za 2003r. Oba zdarzenia miały miejsce we wrześniu i październiku 2003r, a więc były prawie tożsame czasowo.
Z art. 26 § 5 pea wynika, że wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Powyższa regulacja wskazuje, że bez skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego w ogóle nie następuje wszczęcie egzekucji administracyjnej. Twierdzenie organu, że skarżący składał wyjaśnienia w trakcie postępowania i nie wnosił żadnych zastrzeżeń do wszczęcia egzekucji, nie może usprawiedliwiać uchybień organu, który zobowiązany jest w swych działaniach do przestrzegania prawa. To właśnie z pouczenia zawartego w tytule wykonawczym, skarżący jako zobowiązany uzyskuje wiedzę o możliwości i zasadach zgłoszenia zarzutów, co do których w sprawie organ podniósł uchybienie terminowi. Kopię tytułu wykonawczego wręczono skarżącemu w dniu 6 maja 2009r i zasadnym jest rozważenie, czy nie jest to termin wszczęcia egzekucji .
W świetle powyższych okoliczności wskazujących na nieprawidłowość doręczenia tytułu wykonawczego, w ocenie Sądu nie nastąpiło wszczęcie egzekucji zgodnie z prawem. Ponownego rozważenia wymaga kwestia rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zarzutów.
W kwestii egzekucji, której przedmiotem jest mandat karny, organ przyjął, że skarżący zachował termin do wniesienia zarzutów, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 pea (zarzuty wniesiono 12 maja 2009r), Doręczenie tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu nastąpiło 05 maja 2009r. W aktach sprawy nie ma tytułu wykonawczego, są jedynie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę skarżącego z 24 kwietnia 2009r i 13 maja 2009r, w których znajduje odzwierciedlanie okoliczność, że należność w postaci mandatu karnego w wysokości 200zł została uregulowana.
Jednocześnie zasadne jest stanowisko organu, który kontynuuje egzekucję w zakresie kosztów egzekucyjnych, powstałych w tym postępowaniu albowiem powstały one już na wskutek wszczęcia egzekucji i na podstawie art. 64c § 1 pea obciążają zobowiązanego.
Prawidłowo rozstrzygnięty został także zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego albowiem organ nie miał w postępowaniu alternatywy dla zastosowanego środka. Obowiązkiem organu w postępowaniu egzekucyjnym jest doprowadzenie do wykonania obowiązku. Skarżący nie powoływał się na możliwość realizacji jego obowiązku w inny sposób, niż przez zajęcie wynagrodzenia za pracę, lecz utożsamiał tę uciążliwość środka z dolegliwością prowadzenia przeciwko niemu egzekucji administracyjnej w ogóle.
Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1lit c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 152 określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości i umorzył postępowanie w przedmiocie wstrzymania egzekucji jako bezprzedmiotowe. Co do ostatniego z postanowień należy wskazać, że skarżący powołując się na art. 61 § 3 i 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi złożył wniosek 28 października 2009r. Wobec wyznaczenia rozprawy dla rozstrzygnięcia sprawy na dzień 3 listopada 2009r, wniosek został rozpoznany na rozprawie. Z uwagi na treść art. 61 § 6 wraz z wydaniem wyroku, wniosek stał się bezprzedmiotowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło