I SA/Bd 578/20
WyrokWSA w Bydgoszczy2020-12-01
Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Mirella Łent, Tomasz Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, oparty na twierdzeniu o wcześniejszej spłacie należności, jest zasadny, gdy wpłaty zostały zaliczone na najstarsze zaległości zgodnie z obowiązującymi przepisami, a także czy brak doręczenia upomnienia stanowi podstawę do uwzględnienia zarzutu egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty składek jest bezzasadny, ponieważ wpłaty dokonane przez spółkę zostały prawidłowo zaliczone na najstarsze zaległości zgodnie z przepisami o rozliczaniu składek, a należności objęte tytułami wykonawczymi nadal były wymagalne. Ponadto, sąd stwierdził, że w okolicznościach sprawy nie było obowiązku doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji, gdyż należności powstały z mocy prawa i zostały określone w ostatecznej decyzji.Stan faktyczny
Spółka cywilna wniosła zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, twierdząc, że należności zostały uregulowane przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Spółka zarzuciła również brak doręczenia upomnienia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił uwzględnienia zarzutów, wskazując, że wpłaty zostały zaliczone na najstarsze zaległości, a należności są wymagalne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie ZUS. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym dniu 1 grudnia 2020r. sprawy ze skargi N. spółka cywilna J.M., Z. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi wobec spółki cywilnej N. J. M., Z. N. postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...] lutego 2020 r. obejmujących należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące od stycznia do czerwca, sierpień i wrzesień 2009 r., za marzec 2010 r., miesiące od czerwca do grudnia 2010 r., od marca do sierpnia 2011 r., za luty i kwiecień 2012 r., za miesiące od czerwca do października 2012 r. oraz na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za miesiące od sierpnia do października 2019 r. Podstawą wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych jest decyzja z dnia [...] września 2019 r. oraz deklaracje złożone przez płatnika składek.
W celu wyegzekwowania powyższych zaległości, organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] lutego 2020 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego spółki w B. S.A. Zawiadomienia te wraz z odpisami tytułów wykonawczych zobowiązana spółka odebrała w dniu [...] lutego 2020 r.
P. z dnia [...] lutego 2020 r. spółka wniosła, na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a."), zarzut nieistnienia obowiązku, wskazując, że przedmiotowe należności zostały uregulowane jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, na dowód czego dołączyła do zarzutów potwierdzenia wykonania przelewu na te należności. W ocenie spółki, dokonane przez nią wpłaty w dniach [...] września 2019 r., [...] października 2019 r., [...] listopada 2019 r. oraz [...] listopada 2019 r. zgodnie ze złożonymi deklaracjami oraz decyzją z dnia [...] września 2019 r., zostały bezzasadnie zaliczone na najstarsze zaległości. Jednocześnie spółka wskazała, że przed wydaniem tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] nie zostały jej doręczone upomnienia.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. ZUS odmówił uwzględnienia wniesionego zarzutu nieistnienia obowiązku.
Na skutek wniesionego przez spółkę zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi egzekucyjnemu.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. ZUS, uwzględniając wskazania organu odwoławczego, ponownie odmówił uwzględnienia zgłoszonych zarzutów.
P. z dnia [...] czerwca 2020 r. spółka złożyła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, wnosząc o uwzględnienie wniesionego zarzutu oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 7 i pkt 10 u.p.e.a. oraz art. 48b ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: "u.s.u.s."). Spółka ponownie wskazała na nieistnienie przedmiotowych zaległości z uwagi na ich wcześniejszą spłatę, jeszcze przed wystawieniem tytułów wykonawczych oraz na okoliczność braku doręczenia upomnień.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał, że spółka wniosła zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1
i pkt 7 u.p.e.a. dotyczący nieistnienia obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia,
o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ZUS - wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym - uznając zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony, stwierdził, że dokonane w 2019 r. wpłaty zostały rozliczone na najstarsze zaległości, co oznacza, że należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi są nadal wymagalne. Wierzyciel wyjaśnił, iż od dnia [...] stycznia 2018 r. zmieniły się zasady opłacania
i rozliczania składek (jedna wpłata na N.). Każda wpłata jest dzielona proporcjonalnie na wszystkie rodzaje opłacanych składek na podstawie ich udziału w ostatniej deklaracji rozliczeniowej. Podzieloną wpłatę rozlicza się w pierwszej kolejności na najstarsze zaległości. Ponadto organ wskazał, że powstałe zaległości na koncie płatnika spowodowane są dokonanym po kontroli wymiarem składek z urzędu za zatrudnionych pracowników na podstawie decyzji, które są prawomocne. [...] taka może zostać przeprowadzona z urzędu, zgodnie z art. 48b u.s.u.s. Natomiast decyzje z dnia [...] kwietnia 2018r. oraz z dnia [...] czerwca 2019 r. potwierdzają jedynie istniejący stan na koncie płatnika po uwzględnieniu korekt dokumentów. W związku z tym sposób rozliczania wpłat na koncie płatnika nie jest uzależniony od ich prawomocności.
Organ egzekucyjny podkreślił, że podstawą wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych nie są wskazane przez spółkę decyzje, gdyż należności nimi objęte wynikają z deklaracji złożonych przez płatnika składek, stąd też nie stanowią argumentu mającego wpływ na rozpatrzenie zarzutów.
W zaskarżonym postanowieniu wierzyciel przedstawił w ujęciu tabelarycznym aktualne rozliczenie wpłat dokonanych po [...] stycznia 2018 na rachunek N. .
Z treści uzasadnienia wynika również, że spółka została poinformowana
o wykonanych korektach w wiadomości email z dnia [...] marca 2019 r., którą przesłano na wskazany wcześniej adres internetowy.
Odnosząc się do podniesionego zarzutu braku doręczenia upomnienia wskazano, że podstawą wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych jest decyzja z dnia [...] września 2019 r. oraz upomnienia. Wierzyciel wyjaśnił, że podstawą wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych jest decyzja z dnia [...] września 2019 r., co w świetle § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, oznacza możliwość wszczęcia egzekucji bez uprzedniego doręczenia upomnienia.
W zakresie zawartego w zaskarżonym postanowieniu stanowiska wierzyciela
w przedmiocie nieistnienia obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że nie podlega ono ocenie organu odwoławczego, będącego organem nadzoru nad organem egzekucyjnym, gdyż jest on nim związany. Skoro wierzyciel nie uznał zasadności zarzutu opartego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1
i pkt 7 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia, to Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie może ingerować w treść tego stanowiska. Zawarte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko wierzyciela, co do niezasadności zgłoszonych zarzutów wiąże w tej sprawie organ odwoławczy, a to oznacza, iż organ ten nie może samodzielnie ocenić kwestii dotyczących nieistnienia należności oraz braku doręczenia upomnienia objętych tytułami wykonawczymi, bowiem żadnym przepisem prawa nie został do tego umocowany.
W skardze do tut. Sądu skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu:
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wskutek nieuwzględnienia wniesionych zarzutów w zakresie nieistnienia zobowiązania,
w stosunku do którego została wszczęta egzekucja, które miało zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 47 ust. 1 i 48b u.s.u.s.
w związku z § 12 i § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczenia składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wskutek jego błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania w niniejszej sprawie, które miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy oraz
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. wskutek braku uprzedniego doręczenia upomnienia.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie wskazanych naruszeń. Powtórzyła swoje stanowisko zawarte w zgłoszonych zarzutach oraz w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i poprzedzającego go postanowienia ZUS z dnia [...] czerwca 2020 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17).
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności
z prawem stwierdzić należy, iż nie narusza ono prawa.
Z akt sprawy wynika, że ZUS prowadzi wobec spółki cywilnej N. postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz od nr [...] do nr [...] (k. 55-74 akt adm.). Tytuły te obejmują należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia do czerwca, sierpień i wrzesień 2009 r., za marzec 2010 r., od czerwca do grudnia 2010 r., od marca do sierpnia 2011 r., za luty i kwiecień 2012 r., od czerwca do października 2012 r., oraz na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za miesiące od sierpnia do października 2019 r. Podstawą wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych jest decyzja z dnia [...] września 2019 r. stwierdzająca zadłużenie skarżącej z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
(k. 78-79 akt adm.) oraz deklaracje złożone przez płatnika składek. P. z dnia [...] lutego 2020 r. spółka wniosła, na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., zarzut nieistnienia obowiązku, wskazując, że przedmiotowe należności zostały uregulowane jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W ocenie spółki dokonane przez nią - zgodnie ze złożonymi deklaracjami oraz decyzją z dnia [...] września 2019 r. - wpłaty
w dniach: [...] września 2019 r. (składka za sierpień 2019 r.), [...] października 2019 r. (składka za wrzesień 2019 r.), [...] listopada 2019 r. (składka za październik 2019 r.) oraz [...] listopada 2019 r. (składka na fundusz pracy za okres od stycznia 2009 r. do października 2012 r.), zostały bezzasadnie zaliczone na najstarsze zaległości. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ma bowiem podstaw do ich przeksięgowywania. Jednocześnie spółka wskazała, że przed wydaniem tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] nie zostały jej doręczone upomnienia. Organ odmówił uwzględnienia powyższych zarzutów.
Wskazać należy, że zobowiązany w toku postępowania egzekucyjnego, kwestionując prowadzenie tego postępowania, może wnieść zarzuty z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. Zarzuty zgłoszone przez skarżącą wymienione w powołanym wyżej przepisie w pkt 1 dotyczyły nieistnienia obowiązku. Nadto, powołując się na art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. skarżąca zarzuciła też brak doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.
Zarzut nieistnienia obowiązku skarżąca uzasadnia tym, iż zapłaciła należne składki i nie ma z tego tytułu żadnych zaległości. Natomiast ZUS, uznając zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony, stwierdził w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2020 r., że wobec istnienia starszych zaległości, dokonane przez skarżącą wpłaty nie zostały zaliczone na wskazane przez skarżącą składki, co oznacza, że należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi są nadal wymagalne. W zaskarżonym do Sądu postanowieniu to stanowisko wierzyciela zostało przytoczone i powtórzone, gdyż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej jest nim związany. Sąd rozpatrując skargę nie dopatrzył się uchybień w stanowisku wierzyciela.
Skarżąca uważa, że nie było podstaw do zaliczania wpłat na poczet starszych zaległości, ponieważ organ nie dysponował prawomocną decyzją, która określałaby wysokość wymiaru tych dawniejszych składek. ZUS powołał się na to, że z urzędu dokonał korekty rozliczeń za wcześniejsze okresy, skutkiem czego dokonane wpłaty zgodnie z prawem zostały zaliczone na poczet wcześniejszych zaległości, nie zaś na wskazane przez stronę należności. Skarżąca uważa jednak, że ZUS nie sporządził korekt deklaracji ubezpieczeniowych za wcześniejsze okresy, ponieważ korekty takie nie zostały jej doręczone. Nie można w tym względzie zgodzić się ze skarżącą.
Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że wskazywane przez skarżącą decyzje z dnia [...] czerwca 2019 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2019 r. potwierdzają jedynie istniejący stan na koncie płatnika po uwzględnieniu korekt dokumentów. Nie ma racji skarżąca kwestionując ich deklaratoryjny charakter. Sposób rozliczania wpłat na koncie płatnika nie jest uzależniony od ich prawomocności. Zarazem, podstawą wystawienia tytułów wykonawczych w niniejszej sprawie nie są wskazane decyzje, gdyż należności nimi objęte wynikają z deklaracji złożonych przez płatnika składek oraz z decyzji z dnia [...] września 2019 r.
Organ pierwszej instancji wskazał, że powstałe zaległości na koncie płatnika spowodowane są dokonanym po kontroli wymiarem składek z urzędu za zatrudnionych pracowników na podstawie decyzji, które są prawomocne. Decyzje te ustalały nowe podstaw wymiaru składek w stosunku do ubezpieczonych. W konsekwencji powyższego, skorygowano raporty imienne i deklaracje rozliczeniowe, zgodnie
z dokonanym wymiarem składek z urzędu. [...] taka może zostać przeprowadzona z urzędu, na podstawie art. 48b u.s.u.s.
Wierzyciel w ujęciu tabelarycznym przedstawił aktualne rozliczenie wpłat dokonanych po [...] stycznia 2018 r. na rachunek N.. Z tabeli tej wynika (str. 5 decyzji ZUS), że wpłaty z dnia: [...] września 2019 r., [...] października 2019 r., [...] listopada 2019 r. oraz z dnia [...] listopada 2019 r. zostały rozliczone na najstarsze zaległości składkowe na FUS i FUZ.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca została poinformowana o dokonanych korektach wiadomością przekazaną e-mail z dnia [...] marca 2019 r., którą przesłano na wskazany wcześniej przez spółkę adres: n. (k. 84-114 akt administracyjnych; z treści wiadomości email wynika, że spółka w dniu [...] marca 2019 r. została poinformowana o aktualnym stanie rozliczeń). Dlatego należy uznać, że ZUS miał podstawy do tego, aby dokonane w 2019 r. wpłaty księgować na wcześniejsze zaległości. W rezultacie słuszne jest stanowisko organu, że zarzut nieistnienia obowiązku co do egzekwowanych należności jest bezzasadny.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 46 ust. 1 u.s.u.s. na płatniku składek ciąży obowiązek obliczania, potrącania z dochodów, rozliczania oraz wpłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy według zasad wynikających z przepisów ustawy. Rozliczenie składek następuje w deklaracji rozliczeniowej, która zawiera między innymi zestawienie należnych składek na poszczególne rodzaje ubezpieczeń społecznych (art. 46 ust. 2 i 4 u.s.u.s.).
Jednocześnie w art. 47 ust. 1 u.s.u.s. ustalono obowiązujące płatnika składek terminy składania deklaracji rozliczeniowych, imiennych raportów miesięcznych oraz opłacania składek za dany miesiąc. Upływ tych terminów uprawnia wierzyciela do żądania zapłaty składek. Termin płatności, w razie nieopłacenia składek, oznacza datę powstania zaległości z tego tytułu i to niezależnie od tego, czy i na ile prawidłowo został wykonany przez płatnika obowiązek wskazania podstawy wymiaru i opłacenia należnej składki. Znajduje to też potwierdzenie w świetle znajdującego, na podstawie art. 31 u.s.u.s., odpowiedniego zastosowania art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Przywołany wyżej przepis art. 47 ust. 1 u.s.u.s. nie daje także podstaw do dzielenia składek na te, co do których deklaracje zostały złożone prawidłowo (ich wymagalność powstaje w określonych w ustawie datach płatności) i na te ustalane decyzjami wymiarowymi, wymagalność których miałaby powstawać dopiero w dacie ich prawomocności, na co wskazuje skarżąca. Takiego podziału przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie wprowadzają. Wydana w trybie przepisów tej ustawy decyzja, jak trafnie wskazuje organ, ma charakter jedynie deklaratoryjny, potwierdzający zakres wynikającego z ustawy obowiązku i obrazuje stan konta płatnika po uwzględnieniu korekt dokumentów na dzień ich wydania.
Należy również wskazać, że stosownie do art. 123 u.s.u.s., w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a stosownie do treści art. 16 § 1 zd. 1 k.p.a. w związku z art. 180 § 1 k.p.a. decyzja wydana przez ZUS była w administracyjnym toku instancji decyzją ostateczną. Taki też charakter miały decyzje ZUS z dnia [...] kwietnia 2019 r. i z dnia [...] czerwca 2019 r., które wymieniono w skardze.
Jeżeli zatem składki stały się wymagalne w terminie ich płatności, gdyż obowiązek ich uiszczenia wynikał z samego faktu objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem, to odwołanie od decyzji mającej przymiot ostateczności do sądu powszechnego (art. 83 ust. 2 u.s.u.s.) nie wpływała na dopuszczalność zaliczenia na poczet zaległych składek dokonanych wpłat za późniejsze okresy. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącą, że w przypadku zaskarżenia decyzji ZUS do sądu powszechnego, należność nią objęta staje się wymagalna dopiero w dacie uprawomocnienia się decyzji o wymiarze wysokości składek i zobowiązującej do ich zapłaty, albowiem składki na ubezpieczenie stają się wymagalne w terminie ich płatności niezależnie od tego, czy zostały prawidłowo rozliczone i wskazane w deklaracji rozliczeniowej, a także wtedy, gdy taka deklaracja nie została złożona. Uprawomocnienie się decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. i z dnia [...] czerwca 2019 r. nie warunkowało też prowadzenia egzekucji administracyjnej należności z tytułu składek w niniejszej sprawie. Jak zasadnie wskazał organ podstawą wszczęcia i prowadzenia egzekucji nie były te decyzje, ale deklaracje rozliczeniowe i decyzja z dnia [...] września 2019 r., co znajduje potwierdzenie w treści tytułów wykonawczych.
Należy ponadto zauważyć, że - jak zasadnie przyjął ZUS - w związku z przeprowadzoną kontrolą, na podstawie art. 48b u.s.u.s., z urzędu dokonano korekty deklaracji. Zgodnie z art. 48b ust. 1 u.s.u.s. organ może z urzędu sporządzać dokumenty korygujące m.in. deklaracje rozliczeniowe, natomiast w myśl art. 48b ust. 4 u.s.u.s. ZUS może z urzędu wprowadzać i korygować dane bezpośrednio na kontach ubezpieczonych lub kontach płatników składek, informując o tym ubezpieczonych i płatników składek. Jednocześnie stosownie do § 28 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831) ZUS informuje ubezpieczonego i płatnika składek o sporządzonych lub skorygowanych z urzędu dokumentach ubezpieczeniowych oraz o danych wprowadzonych lub skorygowanych bezpośrednio na koncie ubezpieczonego lub na koncie płatnika składek. Natomiast w przypadku stwierdzenia rozbieżności w kwotach składek wykazanych przez płatnika składek i kwotach składek wyliczonych przez Zakład od podstaw wymiaru składek wykazanych przez płatnika składek, za prawidłowe przyjmuje się kwoty składek wyliczone przez Zakład od podstaw wymiaru składek wykazanych przez płatnika składek (§ 28 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] września 2017 r.).
Mając zatem na uwadze, że na koncie skarżącej jako płatnika składek odnotowano zaległości, ZUS dokonał rozliczenia wpłat stosownie do obowiązujących przepisów na czas dokonywania poszczególnych wpłat, przy czym wpłaty dokonane od [...] stycznia 2018 r., w związku z wejściem w życie powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, zostały zaliczone na poczet należności o najwcześniejszym terminie płatności.
Wskazać należy, że rozporządzenie Rady Ministrów regulujące szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach rozliczania składek w § 6 ust. 1 stanowi, że płatnik składek dokonuje jednej wpłaty obejmującej łączną kwotę składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Emerytur Pomostowych, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na przydzielony przez Zakład płatnikowi składek numer rachunku składkowego. Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 21 września 2017 r. dokonana przez płatnika wpłata z tytułu składek na numer rachunku składkowego jest rozdzielana na pokrycie należności z tytułu składek na poszczególne fundusze, z uwzględnieniem proporcjonalnego procentowego podziału wpłaty według kwot składek przypadających do zapłaty na poszczególne fundusze na podstawie danych zawartych w deklaracji złożonej za ostatni miesiąc kalendarzowy. Jednocześnie w myśl § 12 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, ZUS dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika składek wpłaty na koncie płatnika i zewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów lub deklaracji korygującej i raportów korygujących, w części przypadającej na dany fundusz według podziału ustalonego zgodnie z § 7 ust. 1, przy czym – jak to wynika z § 12 ust. 2-4 rozporządzenia - kwota wpłaty w częściach przypadających na poszczególne tytuły ubezpieczeń oraz fundusze podlega zaliczeniu na należności z tych tytułów, począwszy od należności o najwcześniejszym terminie płatności.
W okolicznościach niniejszej sprawy rozliczone w oparciu o powyższe zasady wpłaty doprowadziły do wystąpienia zaległości z tytułu składek objętych postępowaniem egzekucyjnym w niniejszej sprawie. W związku z powyższym dochodzenie tych należności w postępowaniu egzekucyjnym jest uzasadnione, co oznacza, że nie znajduje podstaw zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na jego wykonanie.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut braku doręczenia upomnienia, wynikający z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1. Należy zauważyć, że zgodnie z tym ostatnim przepisem egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Przepisy szczególne zawiera rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 131). Zgodnie z § 2 pkt 2 powyższego rozporządzenia, egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. W rezultacie organ prawidłowo uznał, że nie było obowiązku doręczenia skarżącej upomnienia. Skoro bowiem należności pieniężne objęte tytułami wykonawczymi (składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych) powstały z mocy prawa i zostały określone w ostatecznej decyzji organu z dnia [...] września 2019 r., to w świetle regulacji zawartej § 2 pkt 2 rozporządzenia z 2014 r. wierzyciel przed wszczęciem egzekucji administracyjnej nie był zobligowany do uprzedniego doręczenia upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku. Podkreślenia wymaga, że w tytułach wykonawczych (część E pkt 9) organ wskazał podstawę prawną braku obowiązku doręczenia upomnienia. Jednocześnie należy zauważyć, że w odniesieniu do należności składkowych egzekwowanych na podstawie deklaracji (składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne) organ doręczył upomnienia (k. 75 akt adm.).
Wskazać należy, że podobne stanowisko tut. Sąd zajmował w podobnych sprawach, w przedmiocie odmowy uwzględnienia zgłoszonych przez skarżącą zarzutów, w wyrokach: z dnia 28 stycznia 2020 r., I SA/Bd 537/19; z dnia 4 lutego
2020 r., I SA/Bd 642/19; z dnia 8 czerwca 2020 r., I SA/Bd 215/20.
Mając na uwadze, że organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
s.L.Kleczkowski s.M.Łent s.T.Wójcik
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło