I SA/Bd 579/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w dniu 01 grudnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy Miasta R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia niepodatkowej należności budżetowej z tytułu pobrania w nadmiernej wysokości dotacji celowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 7.200 (siedem tysięcy dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją Nr [...] w dniu [...] określił Gminie Miasta R. kwotę niepodatkowej należności budżetowej w wysokości [...] zł powstałej wskutek pobrania celowej dotacji w nadmiernej wysokości na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych w 2002 r. Decyzja była wynikiem ustaleń dokonanych w trakcie postępowania kontrolnego przeprowadzonego w Gminie Miasta R., co do prawidłowości udzielania przez Wojewodę dotacji na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych oraz przyznawania przez Gminę tych dodatków i dokonywania ich wypłat. Organ stwierdził, iż w sporządzanych rozliczeniach dotacji, (o których mowa w art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych) Gmina wykazywała zapotrzebowanie na dotację celową w kwocie ustalonej nieprawidłowo. Gmina w roku 2002 otrzymała środki budżetowe w kwocie o [...] zł wyższej od należnej. Zawyżenie kwoty powstało wskutek uwzględnienia w zapotrzebowaniu na rok 2002 kwoty zaległych zobowiązań z tytułu niewypłaconych w terminie dodatków mieszkaniowych w roku budżetowym 2001 oraz nieuwzględnienie kwot zmniejszających zapotrzebowanie tj. kwoty dodatków, które winny być zwrócone Gminie. Od powyższej decyzji, w dniu 14 lipca 2003 r. Burmistrz Miasta R. złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji w całości, umorzenie postępowania a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wydanej decyzji zarzucił błędną interpretację przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 10 ust. 4 i ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2002 r. w sprawie określenia wzorów wniosków o przyznanie dotacji celowej dla gmin na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych oraz wzorów rozliczeń tej dotacji, poprzez przyjęcie, że we wniosku o przyznanie dotacji celowej i jej rozliczeniu należy uwzględniać kwoty dodatków mieszkaniowych należnych i wypłaconych wyłącznie za dany rok budżetowy. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] Nr [...], nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Powyższa decyzja została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy. Strona skarżąca zarzucała organom skarbowym naruszenie prawa materialnego a w szczególności art. 11 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Zdaniem strony skarżącej, za podstawę obliczenia zapotrzebowania na dotacje gmina przyjmuje kwotę dodatków mieszkaniowych wypłaconych w kwartale objętym rozliczeniem, co jest zgodne ze wzorami zapotrzebowania i rozliczenia dotacji celowych dla gmin na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych, składanymi do Wojewody (wg rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2002r.) Ponadto strona skarżąca zarzuciła niewłaściwość organom orzekającym w sprawie, argumentując, iż decyzje w sprawie zwrotu dotacji celowych winien zdaniem skarżącej wydawać ten podmiot, który dotację przekazał. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 01 czerwca 2004r. sygn. akt SA/Bd 3274/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Gminy Miasta R. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd stwierdził, że zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości, finansowania i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach są uregulowane przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) a w szczególności art. 11 ust. 3 pkt 2 tej ustawy. Zdaniem Sądu przepisu tego jednak nie można interpretować w oderwaniu od innych przepisów tejże ustawy oraz przepisów aktów prawnych o charakterze systemowym takich jak Konstytucja RP czy ustawa o finansach publicznych. Przepisy ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych określają zasady i tryb wspomagania jednostek samorządu terytorialnego z budżetu państwa w finansowaniu wydatków publicznych w celu zaspokojenia potrzeb społecznych. Wypłata dodatków mieszkaniowych jest zadaniem własnym gmin i na gminach głównie spoczywa ciężar realizacji tych zadań z pomocą Skarbu Państwa. Sąd pierwszej instancji podniósł ponadto, że dofinansowanie oznacza wspomaganie państwa w finansowaniu tego zadania i jest zależne od kwoty zapisanej w budżecie państwa na ten cel. Przepis art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych daje możliwość udzielania jednostkom samorządu terytorialnego dotacji celowych na realizację zadań z zakresu spraw mieszkaniowych, na wypłatę dodatków mieszkaniowych. Dotacje te przekazywane są z budżetu państwa za pośrednictwem wojewodów i nie są one wymagalne, co oznacza, że gmina nie może domagać się wypłacenia określonej kwoty. Dotacja ta jest przyznawana w granicach kwot przewidzianych w budżecie wojewodów na ten cel, proporcjonalnie do kwot zapotrzebowania na te dotacje, składane przez gminy. Sąd dokonując analizy art. 10 ust. 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. uznał, że z przyznanej dotacji celowej na dany rok można finansować tylko te wydatki, które są związane z rokiem na który dotacja została udzielona. Zatem w ocenie Sądu nie było zgodne z prawem finansowanie z dotacji otrzymanej na dany rok wydatków związanych z rokiem poprzednim. Sąd nie uznał również zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia właściwości rzeczowej przy wydawaniu zaskarżonej decyzji podkreślając, iż zgodnie z art. 3 pkt 3 lit. c ustawy Ordynacja podatkowa przepisy tej ustawy stosuje się do podatków, opłat i innych niepodatkowych należności z budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie natomiast z art. 16 cyt. ustawy właściwość rzeczową organów podatkowych określa się wg przepisów określających zakres ich działania. W skardze kasacyjnej złożonej przez Gminę Miasto R. zaskarżono powyższy wyrok w całości zarzucając Sądowi I instancji: - naruszenie prawa materialnego tj. art. 10 ust. 2 i ust. 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. poprzez ich błędną wykładnię oraz art. 10 ust. 3,5,6 i art. 11 ust. 1,2,3, ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. poprzez ich nie zastosowanie, - naruszenie przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wobec nieuwzględnienia przez Sąd że zaskarżone decyzje zostały wydane przez niewłaściwe rzeczowo organy do rozstrzygania w niniejszej sprawie. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w całości. Wyrokiem z dnia 28 lipca 2005r. sygn. akt FSK 2037/04 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Tutejszy Sąd jest zatem związany wyrokiem i wykładnią zawartą w uzasadnieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2005r. sygn. akt FSK 2037/04. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w zaskarżonym wyroku z dnia 01 czerwca 2004r. Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż do ustalenia właściwości organów uprawnionych do wydawania decyzji w sprawie zwrotu dotacji zastosowanie mają odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej , ustawy o kontroli skarbowej oraz ustawy o urzędach i izbach skarbowych. W stanie prawnym obowiązującym przed dniem 01 stycznia 2002r. faktycznie żaden z aktów prawnych wówczas obowiązujących nie wskazywał wprost organu uprawnionego do orzekania w zakresie zwrotu nadmiernie pobranej dotacji. Jednak zmiana stanu prawnego, dokonana ustawą z dnia 14 listopada 2001r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2001 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 145, poz. 1623) wskazała już organ właściwy do orzekania w sprawie zwrotu dotacji, stanowiąc w art. 43b , iż decyzje w sprawie zwrotu dotacji wydaje właściwy wojewoda, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji tj. w dniu 28 czerwca 2003r. obowiązywała już powoływana wyżej ustawa o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, która w sposób precyzyjny wskazuje organ właściwy do wydawania decyzji w sprawie zwrotu dotacji. Podkreślić zaś należy, iż przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący a organy z urzędu muszą przestrzegać swojej właściwości. Wydanie więc decyzji przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w pierwszej instancji i Dyrektora Izby Skarbowej w B. w drugiej instancji stanowi naruszenie przepisów o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa materialnego podniesionych w skardze a dotyczących naruszenia przepisów ustawy dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71 poz. 734 ze zm.) Sąd zauważa, iż ich ocena jest przedwczesna wobec stwierdzenia, iż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej. Wobec powyższego na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.