I SA/Bd 58/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-04-08
Skład orzekający: Ewa Kruppik – Świetlicka, Dariusz Dudra, Izabela Najda – Ossowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały wycenę samochodu powypadkowego, zaniżoną przez podatnika, i określiły wyższą podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym, odrzucając część korekt zaproponowanych przez rzeczoznawcę?Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały zaniżoną przez podatnika podstawę opodatkowania dla samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo, opierając się na art. 82a ustawy o podatku akcyzowym. Sąd uznał, że organy zebrały wyczerpujący materiał dowodowy, uwzględniły opinię rzeczoznawcy co do stopnia uszkodzenia pojazdu, a jednocześnie zasadnie odrzuciły dodatkowe korekty wartości, które nie znalazły uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Ocena dowodów przez organy była prawidłowa i nie przekroczyła granicy swobodnej oceny dowodów.Stan faktyczny
Podatnik nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy i zadeklarował podatek akcyzowy od niższej wartości, powołując się na uszkodzenia potwierdzone opinią rzeczoznawcy. Organ celny I instancji określił wyższą podstawę opodatkowania, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Podatnik zaskarżył decyzję, zarzucając organom dowolną ocenę dowodów i bezpodstawne zakwestionowanie wyceny rzeczoznawcy. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi P. Cz. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w T. określił P. C. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w wysokości [...] zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] nr nadwozia [...], rok produkcji [...].
Organ I instancji stwierdził różnicę między kwotą zadeklarowaną przez podatnika a średnią wartością rynkową samochodu tej samej marki zarejestrowanego na terytorium kraju. W konsekwencji określił stronie podatek akcyzowy w kwocie wyższej niż zadeklarowana przez podatnika w deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U.
W odwołaniu podatnik podniósł, że niższa zadeklarowana wartość pojazdu wynika z faktu, iż samochód był poważnie uszkodzony wskutek wypadku, co potwierdza sporządzona w dniu 15 listopada 2008r. opinia, powołanego przez stronę - niezależnego rzeczoznawcy.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał, że w dniu
17 listopada 2008 r. podatnik złożył w Oddziale Celnym w G. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U dla samochodu osobowego marki [...] nr nadwozia [...], rok produkcji [...], zakupionego za kwotę [...] EUR. Skarżący od powyższej wartości zadeklarował kwotę [...] zł. jako podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.
Organ ustalił, że podstawa opodatkowania zadeklarowana przez podatnika znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu, wynikającej z katalogu System INFO-EKSPERT Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkowe, Samochody Osobowe. W związku z czym, w dniu 20 listopada 2008 r. wezwał podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania (skorygowania złożonej deklaracji) lub pisemnego wskazania przyczyn, uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego.
Podatnik w odpowiedzi nie wniósł żadnych nowych dowodów w sprawie i nie skorygował pierwotnie złożonej deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U. Oświadczył jedynie, że nie zgadza się ze średnią wartością rynkową samochodu osobowego, wstępnie ustaloną przez organ podatkowy na kwotę [...] zł. Podał, że w jego ocenie wartość pojazdu określona przez rzeczoznawcę w przedłożonej opinii jest prawidłowa.
W związku z tym Naczelnik Urzędu Celnego w T. postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu osobowego.
Następnie postanowieniem z dnia [...] organ I instancji wezwał stronę do uzupełnienia wyceny z dnia 15 listopada 2008 r. o :
• opis uszkodzeń i braków,
• przedłożenie pełnej dokumentacji fotograficznej,
• określenie wstępnej wartości poszczególnych zespołów pojazdu,
• wskazanie procentowego stopnia uszkodzeń i braków,
• uzasadnienia zastosowania poszczególnych korekt obniżających wartość rynkową pojazdu.
W odpowiedzi strona przesłała uzupełnioną opinię techniczną z dnia 15 listopada 2008 r. oraz wyjaśniła, iż do deklaracji dołączony był kosztorys przedstawiający opis uszkodzeń oraz dokumentacja fotograficzna, która w jego opinii obrazowała wszystkie uszkodzenia i braki występujące w pojeździe.
Dyrektor Izby Celnej w T. wskazał, że organ I instancji uwzględnił cały materiał dowodowy, w tym również przedstawioną przez podatnika opinię certyfikowanego rzeczoznawcy samochodowego – W. L.
Organ wskazał, że przedstawiona przez stronę opinia techniczna rzeczoznawcy samochodowego nie ma statusu opinii biegłego, jest dokumentem prywatnym, którego treść i wnioski podlegają ocenie wedle ogólnych zasad dowodowych. To oznacza, że załączona opinia techniczna rzeczoznawcy podlega tym samym regułom dowodzenia jak inne dowody.
Organ podniósł, że ww. opinię techniczną ocenia swobodnie na podstawie zasad wiedzy i może ją przyjąć, jeśli uzna za trafną, ale może ją całkowicie lub częściowo odrzucić. Opinia techniczna sporządzona przez rzeczoznawcę jest dla organu materiałem, który powinien pomóc mu w rozstrzygnięciu kwestii faktycznej.
W zakresie sposobu określenia podstawy opodatkowania organ wskazał,
że w pełni zgadza się ze stanowiskiem Naczelnika Urzędu Celnego w T., iż na podstawie procentowego stopnia uszkodzenia pojazdu, który określa wartość uszkodzeń pojazdu w stosunku do wartości całego pojazdu, możliwe jest określenie wartości nieuszkodzonej części pojazdu, która jest następnie podstawą do określenia podstawy opodatkowania. Co oznacza, że wartość poniesionych kosztów w celu przywrócenia pojazdu uszkodzonego do stanu pierwotnego jest niewymierna
i niemożliwa do ustalenia i zweryfikowania w sposób jednoznaczny.
W konsekwencji organ uznał, stanowisko strony, iż określenie wysokości kosztu odtworzenia ww. pojazdu ma wpływ na ustalenie procentowego stopnia uszkodzeń za błędne. W opinii organu zależność ta jest dokładnie odwrotna. Aby stwierdzić ewentualny koszt naprawy w pierwszej kolejności istotne jest ustalenie zakresu uszkodzeń pojazdu.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, Dyrektor Izby Celnej w T. stwierdził, że organ I instancji miał prawo skorzystać z uprawnień wynikających z art. 82a ustawy
z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) albowiem zadeklarowana przez podatnika podstawa opodatkowania w znaczny sposób odbiegała od średniej wartości rynkowej, takiego modelu samochodu.
W skardze skierowanej do Sądu skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Podniósł, że zakupiony samochód był autem powypadkowym, co w pełni potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym dokumentacja fotograficzna oraz sporządzona wycena rzeczoznawcy, która w opinii strony jest rzetelna i zgodna ze stanem faktycznym. W ocenie skarżącego, organy podatkowe bezprawnie i bezpodstawnie zakwestionowały wycenę przedmiotowego samochodu sporządzoną przez rzeczoznawcę.
W sytuacji, gdy organ podważa przedłożoną wycenę winien powołać innego rzeczoznawcę samochodowego, który ze względu na odpowiednie kompetencje mógłby dokonać wyceny zakupionego auta.
Skarżący w końcowej części uzasadnienie skargi zarzucił organom, iż ich ocena dowodów jest dowolna, gdyż przekroczyła granicę swobodnej oceny dowodów. Zdaniem strony stanowi próbę naginania prawa dla celów innych niż merytoryczne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje :
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) (zwana dalej p.p.s.a.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa
w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, oceniona według kryterium zgodności
z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269).
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii prawidłowego określenia podstawy opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] nr nadwozia [...] rok produkcji [...].
Jak wynika ze stanu faktycznego przedmiotowy samochód został nabyty za kwotę [...]. Strona zadeklarowała należny podatek akcyzowy z tego tytułu
w kwocie [...] zł.
Naczelnik Urzędu Celnego w T. uznał, że wartość rynkowa nabytego pojazdu znacznie odbiega od ceny rynkowej i na podstawie art. 82 a cyt. ustawy o podatku akcyzowym, pismem z dnia 20 listopada 2008 r. wezwał podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania (skorygowania złożonej deklaracji) lub pisemnego wskazania przyczyn, uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania
w kwocie, która znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, wynikającej z katalogu System INFO-EKSPERT Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkowe, Samochody Osobowe.
Przystępując do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należy wskazać, że Ustawodawca, wprowadzając z dniem 19 lipca 2008r. do ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym - przepis art. 82 a kierował się stworzeniem organom podatkowym - możliwości do korygowania podstawy opodatkowania zważywszy na fakt, że podawana przez podatników wartość podstawy opodatkowania ww. podatkiem nagminnie nie odzwierciedlała rzeczywistej wartości rynkowej samochodów.
Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie podatnik w sposób znaczący zaniżył podstawę opodatkowania – tj. [...] zł., w sytuacji gdy wartość rynkowa pojazdu (wg organu [...] zł.) znacznie przewyższała wartość transakcyjną podaną w załączonej umowie kupna – sprzedaży auta. W opinii organu wartość podstawy opodatkowania przedmiotowego auta to kwota [...] zł. a zatem różnica pomiędzy ww. wartościami wyniosła 64,23 %.
Zgodnie z treścią art. 82a ust. 1 u.p.a. jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku sprzedaży na terytorium kraju albo nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego.
W takiej sytuacji w oparciu o ww. przepis, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, jeżeli podstawa opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej organ podatkowy określa wysokość podstawy opodatkowania może opierać się na opinii biegłego lub też samodzielnie określić wysokość podstawy opodatkowania.
W przypadku braku odpowiedzi ze strony podatnika na wezwanie do korekty , niedokonana zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania (art. 82a ust. 2 u.p.a.). Przy czym, jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33 % od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi podatnik (art. 82a ust. 3 u.p.a.).
Średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy (art. 82a ust. 4 u.p.a.).
Jak wynika z akt sprawy podatnik w odpowiedzi stwierdził, że nie zgadza się ze średnią wartością rynkową ustaloną pierwotnie na [...] zł, gdyż prawidłowa wartość to ta, którą określił rzeczoznawca w opinii i dlatego strona nie wniosła żadnych nowych dowodów w sprawie i nie skorygowała pierwotnie złożonej deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U.
W związku z czym organ I instancji postanowieniem z dnia [...] wezwał stronę do uzupełnienia wyceny z dnia 15 listopada 2008 r. o opis uszkodzeń
i braków, przedłożenie pełnej dokumentacji fotograficznej, określenie wstępnej wartości poszczególnych zespołów pojazdu, wskazanie procentowego stopnia uszkodzeń
i braków, uzasadnienia zastosowania poszczególnych korekt obniżających wartość rynkową pojazdu.
W odpowiedzi strona przesłała uzupełnioną opinię techniczną z dnia 15 listopada 2008 r. oraz wyjaśniła, iż do deklaracji dołączony był kosztorys przedstawiający opis uszkodzeń oraz dokumentacja fotograficzna, która obrazowała wszystkie uszkodzenia
i braki występujące w pojeździe.
W tym miejscu należy wskazać, że organ wbrew twierdzeniu strony wydając zaskarżoną decyzję uwzględnił w części opinię rzeczoznawcy P. L. i uznał za prawidłowy wyliczony przez niego stopień uszkodzenia pojazdu ( 32, 55%).
Natomiast organ nie uwzględnił dodatkowych korekt przyjmując, że są one nieuprawnione. W opinii Sądu powyższe stanowisko organu należy uznać za zasadne.
Jak wynika z akt sprawy organy nie uznały między innymi :
• korekty ( - 1%), - brak książki gwarancyjnej. W opinii Sądu stanowisko organu, iż ww. korekta ma uzasadnienie w stosunku do samochodów max- 5 letnich a przedmiotowy pojazd jest autem 8 letnim po okresie gwarancji zasługuje na akceptację.
• korekty ( - 20 % ) z tytułu uznania ww. auta za " pojazd powypadkowy", w sytuacji gdy z powodu uszkodzenia samochodu uwzględniono już stopień uszkodzeń w wysokości 32,55% . W tym miejscu Sąd stwierdza, że organ prawidłowo wskazał, że dla celów podatkowych znaczenie ma jedynie wartość pojazdu z dnia nabycia, określona według wartości jego części nieuszkodzonej.
• korekty ( - 3 %) ze względu na "test warsztatowy". W tym miejscu Sąd zgadza się z opinią organu, iż fakt prawdopodobieństwa ukrytych wad winno być poparte dowodami, których brak.
• korekta (– 10 %) z tytułu "pochodzenia pojazdu" Sąd zgadza się , iż ta korekta jest niezasadna gdyż pojazd nie był używany w nietypowych warunkach, o czym świadczy fakt, że był tylko 1 właściciel, który odsprzedał auto firmie handlującej samochodami załączając ( oryginalny dowód rejestracyjny).
Reasumując należy wskazać, że działania organów należy ocenić pozytywnie. Jak wynika z art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ( Dz. U,. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) dalej O. p. przepisem tym nałożono na organ podatkowy obowiązek zebrania
i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zgodnie z przepisem art. 191 O. p. organy zobowiązano do oceny całego materiału dowodowego celem wykazania, czy dana okoliczność została udowodniona. Natomiast w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej wprowadzony został tzw. otwarty system dowodów, polegający na tym, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że organy zebrały obszerny materiał dowodowy, wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew zarzutom skargi uwzględniły przedłożoną przez podatnika ekspertyzę, powołanego przez stronę rzeczoznawcy, co do stopnia uszkodzenia pojazdu. Zasadnie w opinii Sądu nie uwzględniły dodatkowych korekt, które nie miały uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Zarzut dokonania dowolnej oceny dowodów nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Zdaniem Sądu ocena dowodów był prawidłowa i zgodna z zasadą swobody w ocenie dowodów, nie został przekroczony próg dowolności. Wnioskowanie było przeprowadzone w sposób prawidłowy, przy zastosowaniu zasad logiki i doświadczenia życiowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło