I SA/Bd 584/11
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-09-13
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy skarżący nie wykazał trudnej sytuacji życiowej i nie udokumentował niemożności poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przysługuje osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny, co wymaga wykazania trudnej sytuacji życiowej. Wnioskodawca, mimo niższych dochodów, nie udokumentował takiej sytuacji ani nie wykazał rzeczywistej niemożności poniesienia kosztów, dlatego wniosek o prawo pomocy należy oddalić.Stan faktyczny
W dniu 17 sierpnia 2011 roku A. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za 2009 rok. W uzasadnieniu podał informacje o swoim gospodarstwie domowym, dochodach oraz sytuacji majątkowej, wskazując na rozdzielność majątkową i prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec jego firmy. Skarżący nie przedstawił jednak szczegółowych danych dotyczących swoich wydatków ani nie wykazał trudnej sytuacji życiowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 13 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2009r. postanowił: oddalić wniosek
W dniu 17 sierpnia 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje wraz z matką oraz dwoma braćmi. Dochód gospodarstwa wynosi [...] zł. Matka posiada mieszkanie. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Dalej podał, że ,,żona wraz z dwójka dzieci zamieszkuje pod innym adresem". Posiada rozdzielność majątkową. Wobec jego firmy jest prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
Skarżący nie wykazał jakiejkolwiek inicjatywy ze swej strony w celu dogłębnego wyjaśnienia swej sytuacji materialnej a trzeba zaznaczyć, że jeszcze w niedalekim odstępie czasowym prowadzona przez niego działalność w zakresie sprzedaży złomu opiewała na wysokie kwoty. Przedstawione dane są nader enigmatyczne. Z drugiej jednak strony skarżący ma stały dochód, co prawda jest on niższy niż w okresie prosperity, jednakże pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z bratem, który również prowadzi działalność gospodarczą jak wynika ze sprawy I SA/Bd 339/11, i który również wniósł o przyznanie prawa pomocy.
Po pierwsze dochód skarżącego przekracza wysokość minimalnego wynagrodzenia, które w 2011r. wynosi [...] zł. Po drugie wnioskodawca nie podał, żadnych wydatków, które miesięcznie ponosi. Również powoływanie się na rozdzielność majątkową jest chybione, ponieważ instytucja ta ma inny cel. Po trzecie z całą pewnością skarżący ma zagwarantowane utrzymanie.
Prawo pomocy zaś przysługuje osobom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej jak np. bezrobocie, choroba, klęska żywiołowa, ogólna nieporadność życiowa czy też śmierć jedynego żywiciela rodziny.
Żadne z podanych wyżej zdarzeń nie dotyczy skarżącego. Wręcz przeciwnie, zapewnił on byt swojej rodzinie w przypadku kłopotów finansowych np. poprzez rozdzielność majątkową. Trudno więc uznać, że nie potrafi prowadzić swoich spraw z należytą starannością i zapobiegliwością.
Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło