I SA/Bd 594/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 września 2010r. sprawy ze skargi P. Cz. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego 1. oddala skargę 2. zasądza z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokata E. D. kwotę 293 zł (dwieście dziewięćdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu P. C. w dniu 15 listopada 2006 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z siedzibą w S. Wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych wraz z Planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. We wniosku producent rolny zadeklarował do realizacji następujące przedsięwzięcia: zakup maszyn rolniczych, ukończenie szkolenia oraz rozpoczęcie prowadzenia produkcji w działach specjalnych produkcji rolnej. W wyniku pozytywnej weryfikacji wniosku, decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z siedzibą w S. przyznał wnioskodawcy płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W przedmiotowej decyzji umieszczony został zapis, że płatność będzie wypłacana przez 5 kolejnych lat, z zastrzeżeniem wynikającym z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którym, warunkiem płatności w 4 i 5 roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. W ciągu 7 dni po ww. terminie należy złożyć Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz z wymaganym załącznikiem - dokumentem potwierdzającym zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia. W dniu 28 października 2009 r. do organu I instancji wpłynęło "Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego". Na potwierdzenie zrealizowania zadeklarowanych przedsięwzięć strona przedłożyła następujące dokumenty: zaświadczenia o uczestnictwie w szkoleniach. Ponadto producent zaznaczył, że nie zrealizował zadeklarowanych przedsięwzięć z powodu długotrwałej niezdolności do pracy i trudnej sytuacji rodzinno-osobistej. Na potwierdzenie wskazanych faktów skarżący przedstawił decyzję ZUS o przyznaniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy z dnia [...], decyzję ZUS o ustaleniu prawa do renty na dalszy okres z dnia [...], decyzję ZUS o ustaleniu prawa do renty na dalszy okres z dnia [...] i decyzję ZUS o waloryzacji renty z dnia [...]. Producent nie przedłożył dokumentów potwierdzających zrealizowanie przedsięwzięć - zakup maszyn rolniczych i rozpoczęcie prowadzenia produkcji w działach specjalnych produkcji rolnej, tj. dokumentu potwierdzającego zakup zwierząt gospodarskich i zaświadczenia wydanego przez urząd skarbowy, o podleganiu opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W związku z brakiem spełnienia warunków, o których mowa w § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z siedzibą w S. wstrzymał przyznane płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5. Od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o wypłacenie przyznanych płatności w 4 i 5 roku. Skarżący podniósł, że przedstawił dokumenty o czasowej niezdolności do pracy z ZUS, potwierdzające wystąpienie łącznej długotrwałej niezdolności do pracy, w tym w gospodarstwie rolnym. Stwierdził, że błędem było złożenie dokumentu o niezrealizowaniu dwóch z trzech punktów z założonego planu, zamiast złożenia oświadczenia o wystąpieniu okoliczności długotrwałej niezdolności do pracy, w wyniku której strona nie zrealizowała w całości przedsięwzięć. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący nie spełnił warunek określony w § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich albowiem nie zrealizował przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu. Organ zauważył, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 4 lit. a powołanego rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej, zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Skarżący składając w dniu 15 listopada 2006 r. Wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych takie zobowiązanie podjął. Strona jednak z trzech zadeklarowanych do realizacji przedsięwzięć - zakup maszyn rolniczych, ukończenie szkolenia oraz rozpoczęcie prowadzenia produkcji w działach specjalnych produkcji rolnej, zrealizowała jedno. W przypadku zadeklarowania przez producenta więcej niż jednego przedsięwzięcia, warunkiem otrzymania płatności w 4 i 5 roku jest zrealizowanie i udokumentowanie wszystkich zadeklarowanych przedsięwzięć. W przypadku gdy producent rolny nie dotrzymał warunku określonego w § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w 4 i 5 roku jej wypłaty. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że nie zrealizował zadeklarowanych przedsięwzięć z powodu długotrwałej niezdolności do pracy i trudnej sytuacji rodzinno-osobistej, organ zauważył, że w przypadku, gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na długotrwałą niezdolność do pracy producenta rolnego, zamiast oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności, co wynika z § 9 ust. 3 cytowanego rozporządzenia. Złożenie przedmiotowego oświadczenia powinno nastąpić zgodnie z treścią art. 39 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Złożenie oświadczenia z § 9 ust. 3 rozporządzenia umożliwia wypłatę w 4 i 5 roku płatności pomimo niedotrzymania warunków określonych w § 8 ust. 1, gdy brak realizacji przedsięwzięcia był spowodowany wystąpieniem zdarzenia o charakterze siły wyższej. Pomimo, że rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich nie przywołuje art. 39 rozporządzenia nr 817/2004, ma on zastosowanie w takich przypadkach w ramach wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z EFOGR. Zatem oświadczenie o zaistnieniu okoliczności z § 9 ust. 2 powinno być złożone wciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Organ podkreślił, że złożenie takiego oświadczenia jest czynnością warunkującą przyznanie płatności w 4 i 5 roku w przypadku braku realizacji przedsięwzięcia ze względu na nadzwyczajne okoliczności - wystąpienie zdarzenia o charakterze siły wyższej. Z przedłożonych przez stronę decyzji ZUS wynika, że skarżący nabył uprawnienia do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia 18 listopada 2005 r., a więc przed złożeniem Wniosku o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Organ odwoławczy uznał zatem, że zaskarżona decyzja o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku została wydana w zgodzie z obowiązującymi przepisami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący podniósł, że przedstawił dokumenty o czasowej niezdolności do pracy z ZUS, potwierdzające wystąpienie łącznej długotrwałej niezdolności do pracy, w tym w gospodarstwie rolnym. Stwierdził, że błędem było złożenie dokumentu o niezrealizowaniu dwóch z trzech punktów z założonego planu realizacyjnego, zamiast złożenia oświadczenia o wystąpieniu okoliczności długotrwałej niezdolności do pracy, w wyniku której nie zrealizował w całości przedsięwzięcia. Zaznaczył, że podejmując decyzję w tym zakresie kierował się możliwością realizacji celów wytyczonych w planie, ale jednocześnie chciał wskazać powód ich nie zrealizowania w pełni. W ocenie skarżącego, powód długotrwałej niezdolności do pracy stanowi przesłankę do ubiegania się o uruchomienie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Z akt sprawy wynika, że w dniu 15 listopada 2006 r. P. C. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w L. z siedzibą w S. wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych wraz z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. We wniosku strona zadeklarowała do realizacji następujące przedsięwzięcia: zakup maszyn rolniczych, ukończenie szkolenia oraz rozpoczęcie prowadzenia produkcji w działach specjalnych produkcji rolnej. W wyniku pozytywnej weryfikacji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu skarżącemu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W dniu 09 października 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wysłał do strony informację o upływie terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. W informacji umieszczone było również pouczenie, iż w przypadku gdy realizacja przedsięwzięć jest niemożliwa ze względu na zaistnienie okoliczności wskazanych w § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia zamiast oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć producent rolny składa oświadczenie o wystąpieniu tych okoliczności. W dniu 28 października 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło oświadczenie strony o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Na potwierdzenie zrealizowania przedsięwzięć zadeklarowanych strona przedłożyła zaświadczenia o uczestnictwie w szkoleniach. Ponadto skarżący zaznaczył w oświadczeniu o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, iż nie zrealizował zadeklarowanych przedsięwzięć z powodu długotrwałej niezdolności do pracy i trudnej sytuacji rodzinnej (odręczny dopisek). Na potwierdzenie przedstawił decyzję ZUS o przyznaniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy z dnia [...] oraz decyzje ZUS o ustaleniu prawa do renty na dalsze okresy. Z trzech zadeklarowanych do realizacji przedsięwzięć strona nie zrealizowała dwóch: zakupu maszyn rolniczych i rozpoczęcia produkcji w działach specjalnych produkcji rolnej. Wykonało jedno – ukończyła szkolenia. W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność dla gospodarstwa niskotowarowego, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który m. in.: zobowiąże się do realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego: – dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności gospodarczej, – zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (ust.1 pkt 4 lit. a rozporządzenia). Płatność tę wypłaca się corocznie, przez okres 5 lat (§ 7 ust. 1). Płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny: 1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz 2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 8 ust.1). Powyższe oświadczenie składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął wskazany 6 miesięczny termin (§ 8 ust.2). Zgodnie z § 9 ust. 1 płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności: 1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego; 2) wystąpienie klęski żywiołowej; 3) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych; 4) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego (9 ust. 2). W przypadku gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie okoliczności wymienionych w ust. 2, zamiast oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności (§ 9 ust. 3). W skardze strona podniosła, że przedstawiła dokumenty z ZUS potwierdzające długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. Stwierdziła, że jej błędem było złożenie dokumentu o niezrealizowaniu dwóch z trzech punktów zamiast oświadczenia o wystąpieniu długotrwałej niezdolności do pracy, w wyniku której nie zrealizował w całości przedsięwzięcia. Należy zauważyć, że w przypadku gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa producent rolny powinien złożyć oświadczenie, o którym mowa w § 9 ust. 3 wskazanego rozporządzenia. Termin złożenia tego oświadczenia został określony w art. 39 ust.2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), i wynosi 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Taki sam termin został przewidziany w art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), które zastąpiło poprzednio obowiązujące rozporządzenie Komisji nr 817/2004. O terminie tym skarżący został poinformowany we wskazanym wcześniej piśmie z dnia 9 października 2009 r., które doręczono mu w dniu 19 października 2009 r. W oświadczeniu tym należało wymienić jedno ze zdarzeń określonych w § 9 ust. 2 rozporządzenia. Zdarzenia te mają charakter nadzwyczajnych, losowych okoliczności, uniemożliwiających realizację przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Zamiast tego oświadczenia, skarżący w oświadczeniu o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstw niskotowarowych, które wpłynęło do organu w dniu 28 października 2009 r., zaznaczył, że nie zrealizował przedsięwzięć z powodu długotrwałej niezdolności do pracy i trudnej sytuacji rodzinno-osobistej. Długotrwała niezdolność do pracy strona udokumentowała decyzją ZUS z dnia [...] o ustaleniu prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz decyzjami przyznającymi to prawo na dalsze okresy. Należy jednak podkreślić, że strona uprawnienia do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nabyła od 18 listopada 2005 r., a zatem na prawie rok przed złożeniem wniosku o pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Deklarując przedsięwzięcia do realizacji skarżący miał świadomość swojej niezdolności. Trudno zdarzenie, które zaistniało na długo przed złożeniem wspomnianego wniosku i o którym skarżący wiedział, traktować jako nadzwyczajne i losowe. Reasumując – organ zasadnie wstrzymał skarżącemu płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty, bowiem nie zrealizował on przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa. Nie ma również podstaw, aby uznać, że realizacja przedsięwzięć była niemożliwa ze względu na długotrwałą niezdolność do pracy. Zdaniem Sądu błąd skarżącego polegał nie tyle na braku złożenia odrębnego oświadczenia o niezrealizowaniu przedsięwzięć, co na niewykazaniu przez niego, że niezdolność do pracy, która go dotknęła, stanowi okoliczność wymienioną w § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy i §19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zasądzona kwota obejmuje VAT. L. Kleczkowski U. Wiśniewska M. Łent