I SA/Bd 594/20

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2020-11-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Olesińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności kontrolne Naczelnika Urzędu Skarbowego, udokumentowane protokołem, podlega kognicji sądu administracyjnego, czy też jest wyłączona z tej kognicji jako czynność podjęta w ramach postępowania podatkowego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na czynności kontrolne organu podatkowego udokumentowane protokołem, ponieważ czynności te są podejmowane w ramach postępowania podatkowego, które jest wyłączone z kognicji sądów administracyjnych na mocy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga wniesiona w takiej sytuacji podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA.
Stan faktyczny
R.A. wniósł skargę na czynności kontrolne Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. nad N., udokumentowane protokołem. Skarżący podniósł, że czynności te doprowadziły do powstania nieusuwalnej wady prawnej dokumentów. W przeszłości toczyło się postępowanie dotyczące solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki K. I., które zostało ostatecznie umorzone. Skarżący kwestionował sposób przeprowadzenia kontroli i doręczenia pism, wskazując na błędy organu.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 PPSA.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Olesińska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. A. na czynności kontrolne Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. nad N. udokumentowane protokołem nr [...] postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 8 września 2020 r. R.A. wniósł skargę na czynności kontrolne Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. nad N. przeprowadzone w dniach od [...]. do [...] r. udokumentowane protokołem nr [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] r. – po przeprowadzeniu postępowania podatkowego wszczętego z urzędu postanowieniem z [...] r. – orzeczono o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego wraz ze Spółką z o.o. K. I. z siedzibą B. za zaległość podatkową ciążącą na w/w Spółce w podatku od towarów i usług za marzec 2015 r. w kwocie 91.016 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 22.223 zł oraz koszty egzekucyjne w kwocie 1041,42 zł powstałe w związku z postępowaniem egzekucyjnym wszczętym w stosunku do K.I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. w odniesieniu do zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 2015 r. Od przedmiotowej decyzji Skarżący wniósł odwołanie. W wyniku jego rozpatrzenia decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w N.nad N.decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności Skarżącego wraz ze Spółką K. I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Ustalił, że postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N.nad N.wznowił z urzędu postępowanie podatkowe wobec K. I. sp. z o.o. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. Następnie, decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości decyzję z dnia [...] r., na mocy której określono Spółce K. I. sp. z o.o. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec 2015 r. i umorzył postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług za ten okres. W tej sytuacji organ uznał za konieczne umorzenie postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności Skarżącego. Decyzja w tym zakresie została Skarżącemu doręczona w dniu 8 marca 2019 r. Od przedmiotowej decyzji Skarżący nie wniósł odwołania. Tym samym decyzja umarzająca postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki K.I.sp. z o.o. stała się ostateczna. W złożonej do tut. Sądu skardze Skarżący nawiązując do kontroli podatkowej przeprowadzonej w podmiocie K. I. sp. z o.o. nr KRS [...] oraz powołując się na protokół kontroli nr "[...]" wniósł o unieważnienie przeprowadzonych czynności kontrolnych z uwagi na powstanie nieusuwalnej wady prawnej, uniemożliwiającej funkcjonowanie dokumentów stworzonych w trakcie przedmiotowych czynności kontrolnych w obrocie prawnym. Podniósł, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej wydana została decyzja z dnia [...] r. Zauważył, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B.uchylił w/w decyzję organu pierwszej instancji, jednakże Naczelnik Urzędu Skarbowego w N.nad N. nie rozpatrzył kwestii wskazanych przez organ nadzoru. W jego ocenie uzasadnienie zawarte w decyzji organu drugiej instancji jest szczegółowe, wyjaśnia, iż na tym etapie brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący wyjaśnił, iż w toku postępowania podatkowego nie została wyjaśniona kwestia braku zarządu w KRS I.sp. z o.o. Ponadto Skarżący zaznaczył, iż decyzja z dnia [...]r. została wydana wskutek decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w N.nad N. z dnia [...] r. określającej w/w spółce wartość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, której sposób doręczenia zakwestionował organ podatkowy drugiej instancji. Zdaniem Skarżącego organ kontrolny w zgromadzonych dokumentach przyznał się do błędów, których wynikiem było działanie pozbawione mocy prawnej. Ominięto, w jego ocenie, wszystkie podstawowe niezbędne zasady umożliwiające przeprowadzenie prawidłowo czynności kontroli. Zdaniem Skarżącego pracownicy przeprowadzający kontrolę podatkową podczas wizyty pod adresem wskazanym jako siedziba spółki nie stwierdzili obecności przedstawicieli kontrolowanego. Pomimo tego korespondencja była wysyłana na adres spółki wiedząc, iż ta odbierana jest przez osoby nieuprawnione. W ocenie Skarżącego taki sposób postępowania jest przejawem niekompetencji. Skarżący wskazał również, iż siedziba Spółki wg danych zawartych w KRS mieściła się w W.. Na koniec Skarżący podniósł, iż działanie organu pierwszej instancji wskazuje na ignorowanie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...]r. i tym samym uprawnia Skarżącego do złożenia niniejszego wniosku, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego dokumentów nie spełniających podstawowych wymogów prawnych. W odpowiedzi na powyższą skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd zauważa, iż zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z treścią pkt 4 tego paragrafu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556i 2200) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ustawodawca przewidział zatem szerszą kontrolę sądu administracyjnego, wykraczającą poza sferę decyzji i postanowień, będących tradycyjnie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Uznał bowiem, iż sądową kontrolą powinny być także objęte działania administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach (jurysdykcyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym), zapewniających ich uczestnikom określone gwarancje procesowe, lecz także dotyczących praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznoprawnej, w stosunkach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy oraz inne (państwowe i niepaństwowe) jednostki organizacyjne, za pośrednictwem których państwo realizuje swoje zadania. Niemniej przepis ten expressis verbis wyłącza możliwość skarżenia "innych aktów i czynności" podjętych "w ramach postępowania administracyjnego określonego" w kodeksie postępowania administracyjnego oraz w postępowaniach określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej i w postępowaniach, do których mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz Ordynacji podatkowej. Działy IV, V i VI Ordynacji podatkowej regulują "Postępowanie podatkowe", "Czynności sprawdzające" i "Kontrolę podatkową", a więc podstawowe kategorie postępowań regulowanych tą ustawą. Celem jaki towarzyszył ograniczeniu zaskarżalności aktów i czynności jest wykluczenie zaskarżania do sądu administracyjnego poszczególnych aktów i czynności podejmowanych w ramach sformalizowanych procedur. Dopiero bowiem po zakończeniu tych procedur sąd administracyjny dokonuje ich kontroli, a dokonywanie tej kontroli na etapie przeprowadzania tych czynności byłoby przedwczesne. Skoro zatem ustawodawca wyłączył możliwość zaskarżania czynności kontrolnych w drodze skargi do sądu, to Sąd uznaje, iż niniejsza skarga nie może być objęta kontrolą sądowoadministracyjną. Skarga ta dotyczy bowiem czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych. W sytuacji, kiedy skarga nienależąca do właściwości sądu administracyjnego zostanie wniesiona, powinna zostać, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przez sąd odrzucona. Z uwagi na powyższe Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło