I SA/Bd 594/23
WyrokWSA w Bydgoszczy2024-01-16
Skład orzekający: Urszula Wiśniewska, Leszek Kleczkowski, Tomasz Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu pomocy dla rolników, od której odstąpiono od uzasadnienia na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. z uwagi na uwzględnienie żądania strony w całości, może być uznana za ostateczną, jeśli strona kwestionuje sposób obliczenia wysokości przyznanej pomocy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja, od której odstąpiono od uzasadnienia na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. z uwagi na uwzględnienie żądania strony w całości, jest ostateczna zgodnie z art. 127 § 1a k.p.a., nawet jeśli strona kwestionuje sposób obliczenia wysokości pomocy. W tym przypadku organ prawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia dotyczące przyznawania pomocy, uwzględniając jedynie powierzchnię upraw zatwierdzonych do jednolitej płatności obszarowej, a nie ugór z uprawą kukurydzy, co oznaczało, że żądanie strony zostało uwzględnione w całości.Stan faktyczny
Skarżący wystąpił o przyznanie pomocy dla rolników w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z zagranicy. Organ przyznał pomoc, odstępując od uzasadnienia decyzji na podstawie art. 107 § 4 k.p.a., co uczyniło decyzję ostateczną. Skarżący zakwestionował sposób obliczenia pomocy, twierdząc, że zaniżono powierzchnię uprawy kukurydzy, co skutkowało niższym przyznaniem pomocy. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi P.G. na decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bydgoszczy z dnia 12 września 2023 r. nr 0029-2023-000211 w przedmiocie przyznania pomocy dla rolników oddala skargę
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2023 r. skarżący wystąpił o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z [...]. Do wniosku skarżący załączył dwie faktury na sprzedaż kukurydzy w ilości 52,92 t o wartości [...] zł oraz pszenżyta w ilości 49,96 t o wartości [...] zł.
Decyzją z dnia [...] września 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B., na podstawie art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") w zw. z § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (dalej: "rozporządzenie"), przyznał wnioskodawcy pomoc dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z [...] w wysokości [...] zł. Organ jednocześnie na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpił się od uzasadnienia decyzji wobec uwzględnienia żądania strony w całości.
W skardze na tę decyzję skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi celem przyznania pomocy w wysokości [...] zł. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z przepisu art. 10a ust. 1a ustawy z dnia [...] maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i w konsekwencji błędne zastosowanie przepisu art. 107 § 4 k.p.a., co doprowadziło do nadania zaskarżanej decyzji wydanej w pierwszej instancji waloru ostateczności, zgodnie z przepisem art. 127 § 1a k.p.a.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że obliczając wysokość pomocy w przypadku sprzedaży przez rolnika kukurydzy organ nie uwzględnił powierzchni działki rolnej oznaczonej we wniosku o przyznanie płatności na 2022 r. jako F1 ugór z uprawą o powierzchni 6,17 ha - kukurydza zwyczajna. Wskutek ww. błędu organ przyjął do wyliczenia wysokości pomocy błędną powierzchnię upraw kukurydzy, to jest 11,38 ha, zamiast faktycznej 17,55 ha. Powyższy błąd organu skutkował niższą pomocą o kwotę [...]zł. P. organ w sposób wyczerpujący nie rozpatrzył całego materiału dowodowego i przyznał pomoc niższą o kwotę [...]zł, to jest kwotę [...]zł, zamiast kwoty [...]zł, nie można przyjąć, ze ziściły się przesłanki do zastosowania art. 107 § 4 k.p.a., gdyż zaskarżana decyzja nie uwzględnia w całości żądania strony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2023 r. skarżący podtrzymał wszystkie zarzuty.
Na wezwanie Sądu organ przesłał wniosek skarżącego o przyznanie płatności na 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślenia wymaga, że przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił skarżącemu pisemne wypowiedzenie się w sprawie, wyznaczając mu 10-dniowy termin.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. skarżący wniósł o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z [...]. Oświadczył, że poniósł stratę gospodarczą spowodowaną przez zwiększony przywóz zbóż i nasion oleistych z [...], oraz że dokonał sprzedaży pszenżyta i kukurydzy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych. Do wniosku (potem uzupełnianego) skarżący załączył dwie faktury VAT dokumentujące sprzedaż 60,56 ton pszenżyta i dwie faktury VAT dokumentujące sprzedaż 130,46 ton kukurydzy. Decyzją z dnia [...] września 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. przyznał skarżącemu pomoc dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z [...] w wysokości [...] zł. Organ uznając, iż uwzględnił żądania strony w całości, na podstawie art. 107 § 4 k.p.a., odstąpił od uzasadnienia decyzji, co skutkowało tym, że zgodnie z art. 127 § 1a k.p.a. decyzja ta stała się ostateczna.
W skardze strona zgodziła się z organem co do obliczenia wysokości pomocy w zakresie pszenżyta, natomiast w odniesieniu do kukurydzy wskazała, że organ błędnie do wyliczenia przyjął powierzchnię uprawy kukurydzy, tj. 11,38 ha zamiast 17,55 ha, co spowodowało zaniżenie pomocy o kwotę [...]zł. W rezultacie skarżący stwierdził, że nie ziściły się przesłanki do zastosowania 107 § 4 k.p.a., gdyż zaskarżana decyzja nie uwzględnia w całości żądania strony.
Zgodnie z art. 107 § 4 k.p.a. można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania. W myśl natomiast art. 127 § 1a k.p.a. decyzja wydana w pierwszej instancji, od której uzasadnienia organ odstąpił z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, jest ostateczna.
W tak zarysowanym sporze rację należy przyznać organowi. Należy zauważyć, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz.U. z 2023 r., poz. 762 ze zm.) wysokość pomocy nie może przekroczyć:
1) w przypadku sprzedaży żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia [...] grudnia 2022 r. do dnia [...] lipca 2023 r.:
a) iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku zatwierdzonej do jednolitej płatności obszarowej, o której mowa w art. 36 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE 347 z 20.12.2013, str. 608. ze zm.), na podstawie wniosku, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 4, oraz
b) iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku, przy czym powierzchnia upraw żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku stanowi iloraz liczby ton wynikającej z faktur VAT, o których mowa w § 4 ust. 3 lub 4, i liczby:
4,5 - w przypadku upraw jęczmienia lub pszenżyta,
3,5 - w przypadku upraw żyta, owsa, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku;
2) w przypadku sprzedaży kukurydzy w okresie od dnia [...] kwietnia 2023 r. do dnia [...] lipca 2023 r.:
a) iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw kukurydzy zatwierdzonej do jednolitej płatności obszarowej, o której mowa w art. 36 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, na podstawie wniosku, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 4, pomniejszonej o powierzchnię upraw kukurydzy, do której rolnikowi lub małżonkowi rolnika przyznano pomoc, o której mowa w§ 13zt ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR, oraz
b) iloczynu stawki pomocy i powierzchni upraw kukurydzy, przy czym powierzchnia upraw kukurydzy stanowi iloraz liczby ton wynikającej z faktur VAT, o których mowa w § 4 ust. 3 lub 4, i liczby 7.
Zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia pomoc jest przyznawana do wysokości niższej z kwot obliczonych zgodnie z ust. 1 pkt 1 lub 2.
W myśl natomiast § 6 ust. 3 pkt 7 i 8 rozporządzenia stawki pomocy, o których mowa w ust. 1, wynoszą [...] zł na 1 ha powierzchni upraw kukurydzy, rzepaku lub rzepiku położonych w województwach innych niż wymienione w pkt 1 i 4, oraz [...] zł na 1 ha powierzchni upraw jęczmienia łub pszenżyta położonych w województwach innych niż wymienione w pkt 2 i 5.
Organ przyznał pomoc w kwotach niższych (§ 6 ust. 2 rozporządzenia), tj. jako iloczyn stawki pomocy i powierzchni upraw pszenżyta bądź kukurydzy zatwierdzonej do jednolitej płatności obszarowej w 2022 r. W rezultacie kwota pomocy do pszenżyta wyniosła [...] zł (900 zł x 12,04 ha), a do kukurydzy [...] zł (1.400 x 11,33 ha), co łącznie daje kwotę [...]zł.
Organ przyznał zatem skarżącemu pomoc w maksymalnej wysokości, co oznacza, że uwzględnił jego żądanie w całości. Wbrew zatem twierdzeniom zawartym w skardze nie został naruszony art. 107 § 4 k.p.a. oraz art. 127 § 1a k.p.a.
Nie można podzielić zarzutu skarżącego co do przyznania pomocy w zaniżonej (o [...] zł) kwocie. Organ obliczając płatność, nie uwzględnił powierzchni działki rolnej, oznaczonej we wniosku o przyznanie płatności na 2022 r., jako F1 o powierzchni 6,17 ha. Skarżący zadeklarował na tej działce ugór z uprawą, przy czym zgodnie z uwagą dodaną pod deklaracją, był to ugór z uprawą kukurydzy zwyczajnej. Należy podkreślić, że czym innym jest uprawa kukurydzy, a czym innym ugór z uprawą kukurydzy zwyczajnej. Na działce F1 w 2022 r. skarżący zadeklarował jeden z trzech rodzajów ugoru, tj. ugór zielony. Ugór zielony to grunt obsiany roślinami o krótkim okresie wegetacji, przeznaczonymi do przeorania na zielony nawóz. W rozporządzeniu (w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a) wyraźnie wskazano, iż pomoc może zostać przyznania jedynie do powierzchni "uprawy kukurydzy zatwierdzonej do jednolitej płatności obszarowej". Nie przewidziano możliwości przyznania płatności do powierzchni ugoru, na którym była co prawda prowadzona uprawa kukurydzy, ale jedynie w celu przeorania na zielony nawóz.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2023 r. skarżący podniósł, że działkę o powierzchni 6,17 ha nie obsiał kukurydzą jedynie w celu poprawy żyzności ziemi poprzez przeoranie na zielony nawóz, lecz wykorzystał tę kukurydzę w celach produkcyjnych. W konsekwencji, jego zdaniem, faktyczna powierzchnia uprawy kukurydzy wynosiła 17,55 ha. Strona nie przeczy jednak, że na powyższej działce został zadeklarowany ugór z uprawą kukurydzy zwyczajnej. Nie neguje także, że był to ugór zielony, a więc obsiany roślinami przeznaczonymi do przeorania na zielony nawóz. Okoliczność, że w rzeczywistości skarżący wykorzystał kukurydzę w celach produkcyjnych, nie zmienia kwalifikacji powyższej działki jako ugoru zielonego, co oznacza, że powierzchnia tej działki nie może być uwzględniona w rozliczeniu poniesionych strat. Nie chodzi też o faktyczną powierzchnię uprawy kukurydzy, lecz o powierzchnię uprawy kukurydzy zatwierdzonej do jednolitej płatności obszarowej, co wynika ze wskazanego § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło