I SA/Bd 6/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-03-03
Skład orzekający: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Sędzia WSA Dariusz Dudra, Asesor sądowy Ewa Kruppik – Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, mimo że nie wszystkie wskazane przez nie przyczyny uzasadniały takie rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ niektóre z wskazanych przez niego przyczyn, takie jak brak jednoznacznego wskazania podstawy prawnej zwolnienia podatkowego i nieprawidłowe zastosowanie przepisów o pomocy de minimis, wymagały przeprowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego. Jednakże, nie wszystkie wskazane przez organ odwoławczy przyczyny (dotyczące braku wniosku o pomoc de minimis, braku dokumentu potwierdzającego zapoznanie się z materiałem dowodowym oraz powołania się na nieobowiązujący przepis) zostały przekonywująco uzasadnione w kontekście konieczności uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza P. określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006 r. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Konstytucji RP, w tym błędne uznanie, że umowa cywilnoprawna z gminą nie wywołuje skutków prawnych w postaci zwolnienia od podatku. Organ pierwszej instancji potraktował udzielone zwolnienie jako pomoc de minimis, uznając, że przekroczyło ono dopuszczalny limit. Kolegium uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na szereg uchybień, w tym brak jednoznacznego wskazania podstawy prawnej zwolnienia i nieprawidłowe zastosowanie przepisów o pomocy de minimis.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor sądowy Ewa Kruppik – Świetlicka Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 marca 2009r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...]. Burmistrz P określił spółce z o.o. "P" z siedzibą w G. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości od gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej za 2006 r. w kwocie [...] zł. Nadto stwierdził, że podatnik w deklaracji wskazał, iż pomocą publiczną na 2006 r. zostały objęte budynki i budowle związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, łącznie w kwocie [...] zł.
Organ podał, że podatnik w złożonej deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 r. zawyżył wartość pomocy de minimis o kwotę [...] zł.
Wskazał, że zgodnie z art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 69/2001
w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis, ogólna kwota pomocy de minimis przyznana jakiemukolwiek przedsiębiorstwu nie może przekroczyć [...] euro w jakimkolwiek okresie trzech lat. Organ wyliczył, że podatnikowi została udzielona pomoc publiczna: 15.01.2002 r. w kwocie [...]euro, 15.01.2003 r.
w kwocie [...] euro, 15.01.2004 r. w kwocie [...] euro, 17.01.2005 r. w kwocie [...] euro, a także wyjaśnił, iż przed 2002 rokiem podatnik nie korzystał z żadnej pomocy.
Burmistrz P. wskazał, że na podstawie uchwały z tytułu zwolnienia
od podatku od nieruchomości na 2006 r. ulga wynosi 159.146 zł, co w przeliczeniu na dzień 16.01.2006 r. - stanowi 41.812,31 euro.
Organ stwierdził, że skoro podatnik w okresie od 16.01.2003r. -17.01.2005r. otrzymał pomoc de minimis w kwocie [...] euro, to w 2006 r. podatnik mógł skorzystać z pomocy do wysokości nieprzekraczającej [...] euro, tj. [...] euro, co stanowi [...] zł.
Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B, zarzucając w/w decyzji naruszenie: art. 122, 180, art. 187 § 1, art. 191 i art. 199a Ordynacji podatkowej oraz art. 2, art. 8 ust. 2,
art. 10, art. 64 ust. 1-2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w zw. z § 1 uchwały
nr XX/138/2000 Rady Miejskiej w Pakości z dnia 27 listopada 2000 r. oraz art. 87 ust. 1-2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Komisji WE nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 77 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis. Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania albo uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w B. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Organ odwoławczy stwierdził, że podatnik w roku podatkowym 2006 pozostawał właścicielem zabudowanych nieruchomości, położonych na terenie miejscowości G, Gmina P. W dniu 16 stycznia 2006 r. podatnik złożył deklarację na podatek od nieruchomości, w której wykazał podatek za 2006 r. w wysokości [...] zł od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Obliczając wysokość podatku podatnik zastosował stawki podatkowe określone uchwałą nr XXVII/190/05 Rady Miejskiej w Pakości z dnia 8 grudnia 2005 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek oraz zwolnień w podatku od nieruchomości. W deklaracji tej spółka zaznaczyła, że równocześnie korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie uchwały Rady Miejskiej w Pakości z dnia 27 listopada 2000 r., nr XX/138/2000, która obejmuje nowo wybudowane budynki
i budowle o powierzchni użytkowej ponad 1000 m2, co daje łącznie ulgę podatkową
w kwocie [...] zł.
Kolegium zauważyło, że formalnie uchwała z 27 listopada 2000 r. została uchylona na mocy §11 uchwały Rady Miejskiej w Pakości z dnia 28 grudnia 2004 r., nr XIX/142/04 w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości dla przedsiębiorstw na terenie gminy Pakość realizujących nowe inwestycje, z dniem 24 lutego 2005r.
Stwierdziło, że uchwałami Rady Miejskiej w Pakości zostały wprowadzone następujące programy pomocowe:
- uchwała nr XIX/142/04 Rady Miejskiej w Pakości w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców na terenie Gminy Pakość realizujących nowe inwestycje,
- uchwała nr XIX/143/04 Rady Miejskiej w Pakości w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców tworzących nowe miejsca pracy,
- uchwała nr XXIV/173/05 w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców na terenie Gminy Pakość na nowe inwestycje.
Organ zaznaczył, że podatnik nie skorzystał z możliwości zwolnień wprowadzonych w/w uchwałami.
Podniósł, że skoro uchwała nr XXV/138/2000 Rady Miejskiej w Pakości z dnia
27 listopada 2000 r. została uchylona z dniem 24 lutego 2005 r., a podatnik nie skorzystał ze zwolnień wynikających z w/w uchwał powstaje wątpliwość co do podstawy udzielonego zwolnienia (przyznanej pomocy de minimis).
Kolegium zauważyło, że wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości została określona z uwzględnieniem stawek podatkowych ustalonych uchwałą
nr XXVII/190/05 Rady Miejskiej w Pakości z dnia 8 grudnia 2005 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek oraz zwolnień w podatku od nieruchomości. Z przywołanej uchwały nie wynika, aby wskazane zwolnienia stanowiły pomoc de minimis. Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji nie wskazał, czy zastosowane zwolnienie ma podstawę w cytowanej uchwale, ani też z jakiego tytułu zwolnienie powstało.
Dalej Kolegium podkreśliło, że w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r.
o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej postanowiono, iż podmiot ubiegający się o pomoc de minimis powinien wystąpić do podmiotu udzielającego zwolnienia z wnioskiem. Z akt sprawy natomiast nie wynika (zakładając kompletność akt), że podatnik wystąpił z takim wnioskiem, a w ocenie Kolegium złożenie deklaracji,
w której podatnik wskazuje na zwolnienie od podatku od nieruchomości wynikające
z nieobowiązującej uchwały Rady Miejskiej Pakości nie jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o udzielenie pomocy de minimis.
W ocenie organu odwoławczego z zaskarżonej decyzji nie wynika w sposób jednoznaczny jakich zwolnień, z jakiego tytułu i na jakiej podstawie udzielono podatnikowi. Taki sposób uzasadniania decyzji pozbawia stronę, a następnie organ odwoławczy realnej możliwości oceny rozstrzygnięcia zawartego w wydanej decyzji oraz narusza art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Organ pierwszej instancji powinien także w sposób precyzyjny wskazać podstawę prawną zastosowanego zwolnienia (art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej).
Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika, iż postanowieniem z dnia 24 lipca 2008 r. wyznaczono stronie termin, o którym mowa powyżej. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone
w dniu 25 lipca 2008 r., co oznacza, iż w/w termin upływał z dniem 1 sierpnia 2008 r.,
tj. dopiero z końcem dnia, w którym została wydana zaskarżona decyzja. W aktach sprawy brak jest również jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego zapoznanie się przez spółkę z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy.
Ponadto, zdaniem Kolegium w zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wskazuje na przepis, który w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie obowiązywał. Art. 2 pkt 4 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej został bowiem uchylony na podstawie art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 25 kwietnia 2008 r. o zmianie ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 93 poz. 585), która weszła w życie
w dniu 14 czerwca 2008 r. Z tym dniem także inne brzmienie otrzymał powoływany przez organ pierwszej instancji art. 2 pkt 10 wymienionej ustawy.
Odnosząc się do zarzutu podatnika, iż nabył zwolnienie na podstawie umowy
z dnia [...] Kolegium zauważyło, że stosownie do art. 6 Ordynacji podatkowej obowiązek podatkowy określa ustawa, a nie umowa, zatem umowa cywilnoprawna zawarta z Zarządem Miejskim w P z [...] nie może ani kreować obowiązków ani z nich zwalniać na gruncie prawa publicznego, albowiem w tym zakresie znaczenie mają przepisy ustaw, bądź też aktów na podstawie tych ustaw wydanych. Jeżeli zatem w ocenie podatnika strona umowy zawartej w dniu [...] nie dotrzymała postanowień tej umowy to podatnik może dochodzić roszczeń na drodze procesu cywilnego, nie zaś na drodze administracyjnej.
W ocenie Kolegium brak jest także podstaw do domagania się przez podatnika, aby czynność nazwana przez strony "umową" została uznana w postępowaniu odwoławczym za decyzję administracyjną. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 122, 180, 187 § 1, 191, 199a Ordynaci podatkowej.
Zdaniem organu odwoławczego nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 2 i art. 8 Konstytucji RP, poprzez nieprzestrzeganie zasady "ochrony praw nabytych".
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji
w zaskarżonej decyzji art. 10 i art. 64 ust. 1-2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej Kolegium stwierdziło, iż wskazane przez podatnika przepisy nie odnoszą się do przedmiotu sprawy i ich naruszenie w ocenie Kolegium nie zostało uzasadnione.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. podatnik podniósł zarzuty:
1) rażącego naruszenia art. 122, 180, art. 187 § 1, art. 191 i art. 199a Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że:
a) umowa z dnia [...] nie wywołuje skutków prawnych w postaci zwolnienia skarżącej od obowiązku zapłaty podatku, gdy prawidłowa ocena w/w aktu winna doprowadzić organ do wniosku, iż wskutek jej zawarcia "P." został zwolniony od obowiązku uiszczenia należności, a na wypadek nieuwzględnienia
b) pismo nazwane "umowa z dnia [...] r." nie stanowi umowy w znaczeniu cywilnoprawnym, prawidłowe dokonanie oceny materiału dowodowego winno doprowadzić do wniosku, iż w niniejszym przypadku mamy do czynienia z:
- decyzją administracyjną (w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnymi), na mocy której przyznano skarżącemu zwolnienie od podatku, a zatem zaskarżona decyzja rażąco narusza
art. 274 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej albo
- innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na mocy którego przyznano skarżącemu zwolnienie od podatku (w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi),
a zatem zaskarżona decyzja rażąco narusza art.247 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej,
2) naruszenie art. 2 w związku z art. 64 § 2 Konstytucji RP poprzez nieprzestrzeganie zasady "ochrony praw nabytych" oraz określenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości pomimo uprzedniego umownego zwolnienia skarżącego od tego podatku, a na wypadek nieuwzględnienia,
3) naruszenie art. 2 w związku z art. 64 § 2 Konstytucji RP w zw. z § 1 uchwały nr XX/138/2000 Rady Miejskiej w Pakości z dnia 27 listopada 2000 r. poprzez nieprzestrzeganie zasady "ochrony praw nabytych" oraz określenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości pomimo uprzedniego zwolnienia skarżącego od tego podatku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca od 2002 r. korzystała ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie uchwały nr XX/138/2000 Rady Miejskiej
w Pakości z dnia 27 listopada 2000 r. w sprawie ustalenia zwolnienia w podatku od nieruchomości. W przedmiocie zwolnienia od podatku od nieruchomości spółka zawarła również w dniu [...] umowę z Gminą P. Z uwagi na to, że powyższa uchwała utraciła moc z dniem 24 lutego 2005 r. i nie spełniała warunków programu pomocowego, w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r.
o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, organ I instancji pomoc udzielaną skarżącej potraktował jako pomoc de minimis, której wysokość nie mogła przekroczyć [...] EURO. Organ ustalił, że na dzień złożenia deklaracji podatkowej, tj.16 stycznia 2006 r. spółka otrzymała pomoc de minimis w kwocie [...] EURO,
a zatem mogła skorzystać z pomocy w wysokości nieprzekraczającej [...] EURO, co stanowiło [...] zł. Tymczasem w deklaracji podatkowej strona wysokość zwolnienia wyliczyła na kwotę [...] zł. Spowodowało to zaniżanie przez skarżąca wysokości podatku od nieruchomości za 2006 r.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] uchylająca decyzję organu I instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 233
§ 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z nim organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W świetle powyższego uregulowania organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy organ I instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy i zachodzi konieczność przeprowadzenia go w znacznej części.
Należy podkreślić, że decyzja kasacyjna nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art.233 §2 Ordynacji. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem niedopuszczalna jest jego wykładnia rozszerzająca (wyrok NSA z dnia 23 lutego
2000 r., I SA/Lu 1688/98). Stosując ten przepis, organ odwoławczy musi w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek w nim wymienionych.
Treść analizowanego artykułu wskazuje, że wydanie decyzji kasacyjnej jest uzasadnione, gdy : 1) organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego
w całości lub w znacznej części, 2) postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe (np. czynności przeprowadził pracownik wyłączony ze sprawy, stronę pozbawiono możliwości udziału w postępowaniu), co powoduje konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w powyższym zakresie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski,
J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2008, Wrocław 2008, s.887-888). Nie
w każdym zatem przypadku uchybienia przepisom procesowym możliwe jest uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Jest to uzasadnione tylko wówczas, gdy naruszenie tych przepisów wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
W przeciwnym razie organ odwoławczy jest zobowiązany rozstrzygnąć sprawę merytorycznie.
W rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało jako przyczynę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia:
1) brak wskazania przez organ I instancji, czy zastosowane zwolnienie od podatku od nieruchomości za 2006 r. ma podstawę w uchwale nr XXVII/190/05 Rady Miejskiej
w Pakości z dnia 8 grudnia 2005 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek oraz zwolnień w podatku od nieruchomości oraz niewskazanie z jakiego tytułu zwolnienie to powstało;
2) brak wniosku o udzielenie pomocy de minimis (w ocenie Kolegium złożenie deklaracji podatkowej, w której podatnik wskazuje na zwolnienie od podatku od nieruchomości wynikające z nieobowiązującej uchwały nr XX/138/2000 Rady Miejskiej w Pakości
z dnia 27 listopada 2000 r. nie jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o udzielenie pomocy de minimis);
3) niewyjaśnienie w jednoznaczny sposób jakich zwolnień, z jakiego tytułu i na jakiej podstawie udzielono podatnikowi. Według Kolegium organ I instancji powinien
w precyzyjny sposób wskazać podstawę prawną zastosowanego zwolnienia (art.210
§ 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej);
4) brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego zapoznanie strony z materiałem dowodowym. Kolegium podkreśliło, że termin końcowy do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego upływał z dniem 1 sierpnia 2008 r., tj. dopiero
z końcem dnia, w którym została wydana decyzja organu I instancji;
5) powołanie się przez organ I instancji na przepis, który w dniu wydania decyzji nie obowiązywał. Art.2 pkt 4 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej został uchylony na podstawie art.1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 25 kwietnia
2008 r. o zmianie ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, która weszła w życie z dniem 14 czerwca 2008 r. Z tym dniem także inne brzmienie otrzymał powołany przez organ
I instancji art.2 pkt 10 wymienionej ustawy.
Oceniając prawidłowość zastosowania przez organ odwoławczy art.233 § 2 Ordynacji podatkowej z punktu widzenia powyższych przyczyn należy stwierdzić, co następuje:
- w odniesieniu do punktu 1) – Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wysokość zwolnienia, a tym samym i zobowiązania w podatku od nieruchomości została ustalona na podstawie uchwały nr XXVII/190/05 Rady Miejskiej w Pakości
z dnia 8 grudnia 2005 r. (uchwała nr XX/138/2000 utraciła moc z dniem 24 lutego
2005 r.). Stwierdziło, że uchwała ta wprowadzała zwolnienia z różnych tytułów, lecz nie wynikało z niej, aby zwolnienia te stanowiły pomoc de minimis. Burmistrz P. podkreślił, że spółka nie korzystała z programów pomocowych objętych uchwałami Rady Miejskiej nr XIX/142/04, nr XIX/ 143/04, nr XXIV/173/05. Wśród tych uchwał nie wymieniono uchwały nr XXVII/190/05. W świetle powyższych okoliczności, zdaniem Sądu, zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązało organ I instancji do wyjaśnienia, czy zwolnienie od podatku od nieruchomości za 2006 r. ma podstawę
w uchwale nr XXVII/190/05 oraz z jakiego tytułu zwolnienie to powstało. Należy podkreślić, że na podstawie powyższej uchwały zwolnienie to obejmuje: grunty
i budynki przeznaczone na cele kulturalne i sportowe, grunty i budynki przeznaczone na cele ochrony przeciwpożarowej i bezpieczeństwa publicznego, piwnice znajdujące się we wszystkich budynkach (z wyjątkiem zajmowanych na wykonywanie działalności gospodarczej) oraz przeznaczone i wykorzystane na garaże, grunty i budowle przeznaczone na cele związane z infrastrukturą komunalną gminy, budynki lub ich części wykorzystywane do rozwoju kultury informacyjnej na terenach wiejskich;
- w odniesieniu do punktu 2) – organ odwoławczy nie wytłumaczył w jaki sposób brak, jego zdaniem, wniosku o udzielenie pomocy de minimis skutkuje koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części i jakie działania powinien podjąć organ I instancji;
- w odniesieniu do punktu 3) – z decyzji organu I instancji wynika, że spółce została udzielona następująca pomoc publiczna: 15 stycznia 2002 r. w kwocie [...] zł,
15 stycznia 2003 r. w kwocie [...] zł, 15 stycznia 2004 r. w kwocie [...] zł oraz
17 stycznia 2005 r. w kwocie [...] zł. Z wypełnionego przez skarżącą formularza pomocy publicznej z dnia 27 grudnia 2006 r. (k.24 akt administracyjnych) wynika, że podstawą udzielenia pomocy za lata 2002 – 2004 była uchwała nr XX/138/2000, natomiast w 2005 r. – decyzja nr F.3110-2/3/05. Należy zauważyć, że zgodnie z art.37 ust.1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej podmiot ubiegający się o pomoc de minimis był zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy, wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w ciągu
3 ostatnich lat poprzedzających dzień wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy. Natomiast podmiot ubiegający się o pomoc inną, niż pomoc de minimis, był zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierającej
w szczególności dane o dacie jej udzielenia, podstawie prawnej, formie i przeznaczeniu. Wzór formularza informacji o otrzymanej pomocy publicznej innej niż pomoc de minimis zawierało rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie informacji o otrzymanej pomocy publicznej innej niż pomoc de minimis (Dz. U. Nr 191, poz.1960). W aktach sprawy brak jest zaświadczeń o udzielonej spółce pomocy de minimis za ostatnie 3 lata poprzedzające dzień wystąpienia o udzielenie pomocy, natomiast w odniesieniu do pomocy innej niż pomoc de minimis wypełniony przez skarżącą formularz nie odpowiada wzorowi zawartemu w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. Wzór zastosowany przez spółkę wynikał
z poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 listopada 2002 r. w sprawie wzoru formularza informacji o pomocy publicznej uzyskanej przez przedsiębiorcę (Dz. U. Nr 196, poz.1654). Należy zauważyć, że zgodnie z art.37 ust.5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. do czasu przekazania przez beneficjenta pomocy wymaganych zaświadczeń lub informacji, pomoc nie może być udzielona temu beneficjentowi. Tym samym organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu
I instancji, aczkolwiek z powodów nie całkowicie tożsamych niż wyżej wskazane;
- w odniesieniu do punktu 4) – organ odwoławczy nie wskazał w jaki sposób brak dokumentu potwierdzającego zapoznanie strony z materiałem dowodowym,
i pokrywanie się terminu końcowego do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z dniem, w którym została wydana decyzja organu I instancji, wpływa na potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub
w znacznej części i jakie okoliczności faktyczne, w tym zakresie, powinien zbadać organ niższej instancji;
- w odniesieniu do punktu 5) – ponieważ rozpatrywana sprawa dotyczy wymiaru podatku od nieruchomości za 2006 rok, dla jej rozstrzygnięcia należy odwołać się do brzmienia ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej w wersji obowiązującej w 2006 r., a nie na dzień wydania decyzji przez organ I instancji. W 2006 r. art.2 pkt 4 powyższej ustawy stanowił, że ilekroć
w ustawie jest mowa o rozporządzeniu o pomocy de minimis - należy przez to rozumieć rozporządzenie Komisji (WE) nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis (Dz. Urz. WE L 10 z 13.01.2001). Natomiast w myśl art.2 pkt 10 tej ustawy przez pomoc de minimis rozumiano pomoc spełniającą przesłanki, o których mowa
w art. 2 rozporządzenia o pomocy de minimis. Stosując te przepisy Burmistrz P. nie naruszył prawa i organ odwoławczy w żaden sposób nie wyjaśnił w jaki sposób powołanie się przez organ I instancji na te przepisy skutkowało koniecznością zastosowania art.233 §2 Ordynacji podatkowej.
Reasumując – organ odwoławczy zasadnie, na podstawie art.233 §2 Ordynacji podatkowej, uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, aczkolwiek nie wszystkie wskazane przez ten organ przyczyny zastosowania art.233 §2 zostały przekonywująco uzasadnione (dotyczy to pkt 2, 4 i 5).
Organ odwoławczy ustosunkował się również do zarzutów merytorycznych strony zawartych w odwołaniu. Stwierdził, że zawarta umowa cywilnoprawna z Gminą P. z dnia [...] nie może kreować obowiązków i zwalniać z nich na gruncie prawa publicznego. Zdaniem Kolegium umowy tej nie można traktować jako decyzji administracyjnej. Zarzut naruszenia art.122,180,187 §1, 191 i 199a Ordynacji organ uznał za bezzasadny. W opinii Kolegium nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art.2 i 8 Konstytucji w skutek nieprzestrzegania zasady ochrony praw nabytych. W przedmiocie naruszenia art.10 i art. 64 ust.1-2 Konstytucji Kolegium zauważyło, że przepisy te nie odnoszą się do przedmiotu sprawy.
Zdaniem Sądu, skoro decyzja kasacyjna może być wydana tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, to organ odwoławczy przy jej wydawaniu ogranicza się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu. Wymieniony organ nie rozstrzyga wówczas
o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2001 r., III SA 734/00). Odnosząc się merytorycznie do zarzutów spółki organ odwoławczy naruszył art.233 §2 Ordynacji podatkowej, lecz naruszenie to nie ma wpływu na wynik sprawy.
W myśl art.145 § 1 pkt 1 lit. c) powyższej ustawy sąd powinien uchylić decyzję, gdy stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, a w konsekwencji na ukształtowanie stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s.458).
W skardze strona podnosi wyłącznie zarzuty merytoryczne:
1) rażącego naruszenia art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191, art. 199a Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że:
- umowa z dnia [...] r. nie wywołuje skutków prawnych w postaci zwolnienia skarżącej od obowiązku zapłaty podatku,
- pismo nazwane "umowa z dnia [...] r." nie stanowi decyzji administracyjnej, na mocy której przyznano skarżącej zwolnienie od podatku, albo innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na mocy którego przyznano stronie zwolnienie, co rażąco narusza art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej;
2) naruszenie art.2 w związku z art. 64 §2 Konstytucji poprzez nieprzestrzeganie zasady "ochrony praw nabytych" oraz określenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości pomimo uprzedniego umownego zwolnienia skarżącego od tego podatku,
3) naruszenie art.2 w związku z art. 64 §2 Konstytucji w zw. z § 1 uchwały
Nr XX/138/2000 Rady Miejskiej w Pakości z dnia 27 listopada 2000 r. poprzez nieprzestrzeganie zasady ochrony praw nabytych.
Spółka nie formułuje żadnych zarzutów związanych z błędnym zastosowaniem przez organ odwoławczy art.233 §2 Ordynacji podatkowej. Należy zauważyć, że decyzja kasacyjna nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Jest ona wydawana na podstawie przepisu procesowego. Zarzuty skarżącej nie pozostają w związku
z podjętym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnięciem kasacyjnym. Zarzuty te strona może ewentualnie podnieść, jeżeli organ zajmie w sprawie stanowisko merytoryczne.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło