I SA/Bd 6/16
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2016-05-06
Skład orzekający: Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka komandytowa, która została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, posiada zdolność sądową do dalszego prowadzenia tego postępowania?Ratio decidendi
Spółka komandytowa, która została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, traci zdolność sądową, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. W takiej sytuacji sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA. Wspólnicy spółki komandytowej nie stają się automatycznie stronami postępowania po jej likwidacji, a ich odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki nie stanowi następstwa prawnego w rozumieniu przepisów procesowych.Stan faktyczny
Gospodarstwo Ogrodnicze I. R. sp. k. wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010r. W trakcie postępowania przed WSA ustalono, że spółka została rozwiązana i wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd wezwał skarżącą do wykazania uprawnienia do reprezentowania spółki, która przestała istnieć. Skarżąca argumentowała, że w dniu złożenia skargi spółka istniała, a późniejsze rozwiązanie i odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki uzasadnia jej legitymację procesową.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gospodarstwa Ogrodnicze I. R. sp. k. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010r. postanawia: umorzyć postępowanie
W dniu 4 grudnia 2015r. I. R. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010r.
Ze złożonego w trakcie postępowania pełnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że spółka została rozwiązana uchwałą Wspólników z dnia 28 września 2015r.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zarządzeniem z dnia 8 lutego 2016r. wezwał skarżącą do złożenia oświadczenia,
skąd wywodzi swoje uprawnienie do wniesienia skargi, skoro nadesłany odpis
z Krajowego Rejestru Sądowego wskazuje, że spółka została wykreślona z powodu ustania jej bytu prawnego.
W odpowiedzi skarżąca poinformowała, że postanowienie o wykreśleniu spółki
z Rejestru Przedsiębiorców zostało wydane w dniu 14 stycznia 2016r., natomiast skarga została złożona w dniu 4 grudnia 2015r. Powyższe oznacza, że w dniu złożenia skargi spółka istniała, a skarżącej jako komplementariuszowi przysługiwało prawo do reprezentowania spółki.
Zgodnie z zarządzeniem z dnia 2 marca 2016r. Sąd ponownie wezwał skarżącą do wykazania swojego uprawnienia do występowania jako następca prawny spółki, która w obecnej chwili nie istnieje i nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd wezwał również skarżącą do przedłożenia uchwały o rozwiązaniu spółki lub innego dokumentu, z którego wynikać będzie sukcesja po spółce.
W odpowiedzi skarżąca poinformowała, że sukcesja zobowiązań i obowiązków spółki po jej rozwiązaniu została określona w ust. 1 uchwały nr [...] zebrania wspólników spółki oraz precyzującym je załączniku nr [...]. Wśród spraw wymienionych w załączniku nr [...] w pozycji 4 wskazano, że prawa i obowiązki związane z postępowaniem w sprawie prowadzonej przed WSA w Bydgoszczy (pod sygnaturą I SA/Bd 348/15) przeciwko SKO w B. przejmie wspólnik W. R.. W załączniku brak jest jednak wskazania wspólnika przejmującego niniejsze postępowanie prowadzone pod sygnaturą I SA/Bd 6/16, niemniej jednak ust. 1 pkt 3 uchwały reguluje sytuację, w której po podjęciu uchwały pojawią się inne zobowiązania. W takim przypadku wspólnicy ponoszą za nie odpowiedzialność solidarną. Zdaniem skarżącej, za takie zobowiązanie należy potraktować zobowiązanie wynikające z decyzji zakwestionowanej w skardze inicjującej niniejsze postępowanie. W konsekwencji, z uwagi brak wskazania konkretnego wspólnika, który przejmie prawa i obowiązki w niniejszym postępowaniu oraz zawarcie w uchwale klauzuli generalnej określającej solidarną odpowiedzialność wspólników za inne niż ujęte w uchwale zobowiązania, należy uznać, że prawo do przejęcia praw i obowiązków z postępowania o sygn. I SA/Bd 6/16 przysługuje każdemu ze wspólników – w tym skarżącej. W załączeniu do pisma skarżąca przedłożyła kopię protokołu z dnia 28 września 2015r. z zebrania wspólników spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowego "z innych przyczyn" w rozumieniu powołanego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, nastąpi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygniecie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie "inną przyczyną", o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jest rozwiązanie spółki Gospodarstwo Ogrodnicze I. R. i wykreślenie jej w trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.
W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014r., poz. 849 ze zm.), podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej. Podmiotem określonego w przedmiotowej sprawie zobowiązania podatkowego była zatem skarżąca spółka komandytowa jako jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną. Jako taka spółka była też stroną w postępowaniu toczącym się przed tut. sądem na podstawie art. 25 § 3 p.p.s.a., który nadał takiej jednostce zdolność sądową. Zgodnie z tym przepisem, zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów,
a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających
z przepisów prawa. Z treści art. 26 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa
w art. 25 p.p.s.a. Wymóg posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej zaliczane są do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te Sąd bierze pod uwagę
z urzędu w każdym stadium postępowania.
W przedmiotowej sprawie Sąd badając wskazane przesłanki procesowe,
na podstawie akt sprawy ustalił, że spółka w dniu 4 grudnia 2015r. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia
[...] października 2015r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010r. W trakcie postępowania skarżąca na wezwanie Sądu przedłożyła m.in. uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2015r. z zebrania wspólników spółki w sprawie rozwiązania spółki oraz uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2015r. z zebrania wspólników spółki w sprawie określenia innego sposobu zakończenia działalności spółki.
Ze wskazanych dokumentów wynika, że Gospodarstwo Ogrodnicze I. R. sp.k. w B. zakończyło swoją działalność bez przeprowadzenia likwidacji. Spółka, jak wynika z przedłożonego pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego
z dnia 1 lutego 2016r., została wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców z dniem
14 stycznia 2016r. Powyższe skutkowało ostatecznym ustaniem bytu prawnego spółki.
W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżąca po wniesieniu skargi do tut. sądu, z chwilą wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego, utraciła zdolność sądową, a więc zdolność do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. W rezultacie, wydanie orzeczenia sądowego w przedmiocie aktu administracyjnego skierowanego do takiego podmiotu, który utracił byt prawny,
jest niemożliwe. Jak wskazano już wyżej zgodnie z przepisami prawa materialnego podatnikiem podatku od nieruchomości jest spółka komandytowa zatem w momencie ustania jej bytu prawnego wspólnicy tracą legitymację do występowania w postępowaniach dotyczących zobowiązań takiej spółki jak również nie nabywają automatycznie statusu strony jako byli wspólnicy zlikwidowanej spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Powyższego zapatrywania nie zmienia przy tym okoliczność , że wspólnicy spółki komandytowej (komplementariusze) są podmiotami ponoszącymi odpowiedzialność za jej zaległości podatkowe (art. 115 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ,Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.). Należy bowiem odróżnić kwestię odpowiedzialności wspólników, od uprawnienia do działania jako strona w postępowaniu dotyczącym zobowiązań podatkowych spółki komandytowej. Ewentualna odpowiedzialność wspólników (komplementariusza) spółki komandytowej za jej zaległości podatkowe nie jest konsekwencją następstwa prawnego. Wspólnicy nie ponoszą tej odpowiedzialności jako osoby które z momentem ustania bytu prawnego spółki wstępują w jej sytuację prawnopodatkową ale jako osoby trzecie, w rozumieniu ustawy Ordynacja podatkowa, i to po wydaniu decyzji o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy Ordynacja podatkowa jak i ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują następstwa prawnego wspólników w przypadku rozwiązania spółki komandytowej i wykreślenia jej z Krajowego Rejestru Sądowego.
W rezultacie trwałej utraty zdolności sądowej, wobec skarżącej nie może być wydane orzeczenie sądu administracyjnego w przedmiocie legalności aktów administracyjnych do niej skierowanych. Jednocześnie, jak wyjaśniono wyżej, w przypadku likwidacji spółki komandytowej w toku postępowania sądowoadministracyjnego, stronami tego postępowania nie stają się byli wspólnicy rozwiązanej spółki .
Powyższe powoduje, iż toczące się w niniejszej sprawie postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, co daje podstawę do jego umorzenia zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło