I SA/Bd 601/14
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2015-04-24
Skład orzekający: Referendarz sądowy Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu może zostać rozpatrzony ponownie, jeśli prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu nie może zostać rozpatrzony ponownie, jeśli prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem. Przyznane prawo pomocy obejmuje wszystkie etapy postępowania, w tym postępowanie kasacyjne, a ustanowiony pełnomocnik jest umocowany do wszystkich czynności w sprawie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wcześniej prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego przyznano mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Skarżący wykazał trudną sytuację materialną, niskie dochody i brak majątku. Sąd rozpoznał wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2014 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2012r. postanawia 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W dniu [...] 2015r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, którego dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę skarżącego wynosi [...] zł. Skarżący oświadczył, że nie posiada nieruchomości, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Ponadto w aktach sprawy znajdują się dokumenty źródłowe przedłożone przez skarżącego na etapie rozpoznawania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia [...]2014r. tj.: zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, tytuły wykonawcze, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, rachunki za telefon, telewizję, wodę i energię, pismo z ZUS o potrąceniu z zasiłku rehabilitacyjnego żony skarżącego kwoty [...] zł, zaświadczenie o zarobkach skarżącego z którego wynika, że za okres od czerwca do sierpnia 2014r. otrzymał średnie wynagrodzenie miesięczne w kwocie [...] zł, zeznania podatkowe skarżącego oraz jego żony za lata 2012-2013. Jednocześnie skarżący oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, wraz z żoną utrzymują się z wynagrodzenia za pracę skarżącego oraz zasiłku rehabilitacyjnego żony skarżącego, nie korzysta z pomocy rodziny, nie posiada oszczędności, obecnie wraz z żoną zamieszkuje w mieszkaniu córek.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
W pierwszej kolejności odnosząc się do ponownego wniosku o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, wskazać należy, że kwestia ta została rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 25 września 2014r., którym ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego z urzędu. Przyznane prawo pomocy rozciąga się na wszystkie etapy postępowania przed sądami administracyjnymi w tym również na postępowanie kasacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 2 grudnia 2010r. II GPS 2/10 podkreślił, że w przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie budzi wątpliwości, że tak ustanowiony pełnomocnik jest pełnomocnikiem którego umocowanie (zakres pełnomocnictwa) wyznacza przepis art. 39 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwana dalej p.p.s.a., a więc pełnomocnictwo to obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Sposób sformułowania tego przepisu wskazuje wyraźnie, iż chodzi o umocowanie do wszystkich czynności w sprawie, a nie o czynności w określonym postępowaniu w sprawie. Zatem pełnomocnik z urzędu ustanowiony postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 25 września 2014r. jest umocowany do sporządzenia skargi kasacyjnej albo opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jak również do reprezentowania skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Wniosek strony należało, zatem rozpatrywać w oparciu o przesłanki wynikające z art. 246 § 1 pkt 2 w myśl którego, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując
się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało, że strona spełnia przesłanki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z informacji zawartych
na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika (niski dochód), że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika bowiem z informacji zawartych na urzędowym formularzu skarżący wraz żoną utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy w kwocie ok. [...]zł brutto. Wnioskodawca nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych, oszczędności oraz nieruchomości. Jak wynika z załączonej dokumentacji wobec skarżącego oraz jego żony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło