I SA/Bd 603/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-11-10
Skład orzekający: Izabela Najda - Ossowska, Dariusz Dudra, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia zaległych odsetek od składek, uwzględniając sytuację finansową i rodzinną skarżącej, zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nieprawidłowo ocenił sytuację finansową i rodzinną skarżącej w kontekście przesłanki umorzenia należności z tytułu składek, która pozbawiłaby ją i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ nie wykazał należytej staranności w analizie materiału dowodowego i formułowaniu wniosków, naruszając przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady dotyczące oceny dowodów i uzasadnienia decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o umorzenie odsetek od zaległych składek, wskazując na trudną sytuację finansową rodziny, niskie dochody i egzekucję komorniczą. Organy ZUS odmówiły umorzenia, uznając, że nie zachodzi całkowita nieściągalność należności, a sytuacja finansowa skarżącej nie uzasadnia umorzenia pomimo braku nieściągalności. Skarżąca zarzuciła organom brak informacji o zadłużeniu i błędną ocenę jej sytuacji finansowej. Sąd administracyjny uznał, że decyzja organu narusza przepisy prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz zasądzenie od Prezesa ZUS na rzecz J. N. zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda - Ossowska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Prezesa ZUS na rzecz J. N. 58 (pięćdziesiąt osiem)zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. odmawiającą skarżącej umorzenia zaległych odsetek.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił następujący stan faktyczny: skarżąca wniosła o umorzenie ew. rozłożenie na raty odsetek od zaległych składek wskazując na bardzo trudną sytuację finansową rodziny. Podała, że otrzymuje zasiłek przedemerytalny w kwocie 684,39 zł, który jest obciążony zajęciem komorniczym. Małżonek pobiera wynagrodzenie w kwocie 936,00 zł. Syn studiuje i nie otrzymuje żadnych świadczeń socjalnych. Wskazane dochody pokrywają jedynie najpilniejsze potrzeby rodziny. Do wniosku załączyła rachunki i faktury dotyczące utrzymania gospodarstwa domowego, wykupu leków, zaświadczenie o nauce syna, zaświadczenia lekarskie oraz zaświadczenie o wynagrodzeniu małżonka i wypis z treści orzeczenia komisji lekarskiej małżonka.
W stosunku do skarżącej wdrożono w dniu 25 marca 2008 r. egzekucję w postaci zajęcia zasiłku przedemerytalnego. Z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnej z komorniczą Sąd Rejonowy we W. postanowieniem z dnia [...]r. dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego przekazał Komornikowi Sądowemu. Egzekucja jest skuteczna.
Organy rentowe, w oparciu o wywiad o stanie majątkowym z dnia 18 listopada 2008r. ustaliły, że skarżąca pobierała zasiłek przedemerytalny w wysokości 684,39 zł brutto, 420,00 zł netto. Małżonek skarżącej pobierał wynagrodzenie 1.126,00 zł brutto. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostawał studiujący syn. Na wydatki składały się: opłaty czynszowe - czynsz: 253,65 zł, energia: 91,39 zł, gaz: 62,79 zł, woda: 41,93 zł, telewizja kablowa: 40,00 zł i ubezpieczenie - 31,60 zł, leczenie - małżonków: 300,00 zł, potrącenia komornicze: 171,09 zł i zadłużenie z tytułu podatków: 1.565,00 zł. Na poparcie powyższego strona przedłożyła odpowiednie faktury i rachunki. Z zaświadczeń lekarskich dostarczonych przez skarżącą wynika, że choruje ona na nadciśnienie, a jej małżonek na dyskopatię, jest przy tym inwalidą trzeciej grupy. Według zeznania PlT- 40 A skarżąca w 2006 r. osiągnęła dochód w wysokości 7.598,88 zł. Z ustaleń dokonanych przez organ w 2008 r. przychód skarżącej ze świadczenia wyniósł 8.087,37 zł. Zgodnie z rozliczeniem PIT-11 małżonek skarżącej w 2006 r. osiągnął dochód 3.194,00 zł. Skarżąca posiadała także zaległości z tytułu podatków na kwotę 1.560,00 zł, które regulowała w formie układu ratalnego w ratach po 130,00 zł.
Ponadto organy ustaliły, że skarżąca nie posiadała żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości: gruntowych lub budowlanych. Zobowiązania skarżącej wobec "R." S.A. i "K." S.A. wynosiły łącznie 17.915,22 zł plus odsetki. Małżonek skarżącej posiadał zobowiązanie wobec banku P. na kwotę 4.467,96 zł plus odsetki. Powyższe zobowiązania realizowane były poprzez spłatę u komornika.
Decyzją z dnia [...]r. organ rentowy odmówił skarżącej umorzenia zaległych odsetek.
Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku i uwzględnienie jej prośby o umorzenie odsetek i kosztów egzekucyjnych. Wskazała, że nie miała świadomości istnienia jakichkolwiek zaległości z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a z treści otrzymanego w 2004r. pisma ZUS odczytała, iż nie posiada żadnych zaległości z tytułu składek. Podkreślała, iż gdyby była wcześniej informowana o zadłużeniu kwota odsetek byłaby znacznie niższa.
Prezes ZUS w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że w świetle dokonanych ustaleń w przedmiotowym przypadku nie zachodzi żaden ze stanów wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 z późno zm. ), tj. nie zachodzi stan całkowitej nieściągalności z uwagi prowadzoną skutecznie egzekucję.
Ponadto zdaniem organu, skarżąca nie wykazała, że zachodzą szczególne przypadki uzasadniające umorzenie pomimo braku całkowitej nieściągalności, tj. nie wykazała, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie spłacić zadłużenia gdyż wydatek ten pozbawiłby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych stosownie do § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. o szczególnych zasadach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).
Organ podkreślił, że nie neguje sytuacji, w której skarżąca się znalazła jednakże zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do zastosowania art. 28 ust. 3a cyt. ustawy oraz wskazanego w nim rozporządzenia. Organ zaznaczył, że działając w ramach uznania administracyjnego, uznał, iż nie zachodzi również przesłanka wskazana w pkt 1 i 3 w/w rozporządzenia.
W ocenie organu skarżąca miała świadomość istnienia oraz wysokości zadłużenia, gdyż aktywnie uczestniczyła w postępowaniu wyjaśniającym okresy zadłużenia. Ponadto organ zaznaczył, że skoro ratalna spłata zadłużenia z tytułu podatków miała zostać uregulowana w maju 2009r. to kwota raty - 130,00 zł mogłaby zostać przeznaczona na ratalną spłatę zadłużenia z tytułu składek.
Organ zaznaczył, że skarżąca dokonała spłaty kredytu komercyjnego, a w jego ocenie spłata takich należności nie może mieć pierwszeństwa przed spłatą należności publicznoprawnych, jakimi są należności składkowe.
Konkludując organ podkreślił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie może rezygnować z dochodzenia swych wierzytelności. Nie istnieją przepisy prawa, które zwalniałyby z obowiązku opłacanie składek przez płatnika znajdującego się w trudnej sytuacji finansowej. Decyzje umorzeniowe organu mają charakter uznaniowy, co oznacza, iż organ ma prawo odmówić umorzenia pomimo zaistnienia przesłanek uzasadniających umorzenie.
Na powyższą decyzję Prezesa ZUS strona złożyła skargę, w której opisała historię prowadzonej działalności oraz trudności w spłacie szeregu zobowiązań finansowych z nią związanych. Skarżąca zarzuciła organowi rentowemu, iż ten celowo nieinformując o nie informuje o zadłużeniach, sprawia że narastają odsetki od należności głównej. Ponownie podkreśliła, że aż do 2007r. nie była świadoma, że ma jakiekolwiek zaległości względem ZUS. W odpowiedzi na zarzut organu, iż w pierwszej kolejności uregulowała spłatę kredytu komercyjnego podkreśliła, że bank zgodził się umorzyć odsetki, a należność główną spłaciła z pożyczonych pieniędzy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt l lit. a - c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i materialnego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygniecie. Dlatego też, zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Rozstrzygnięcie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podjęte zostało na podstawie art. 28 ust. 1-4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej u.s.u.s. (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.). Zgodnie z ust. 1 należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W ust. 3 określono katalog zamknięty przypadków całkowitej nieściągalności. Natomiast w ust. 3a postanowiono, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W myśl zaś ust. 3b Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.
Zgodnie z regulacją przewidzianą w powołanych przepisach decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Problematyka uznania administracyjnego została szeroko omówiona w dotychczasowym orzecznictwie. Powszechnie panuje zgoda co do tego, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Ograniczeniami swobody uznania są określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Szczególnie trzeba o tym pamiętać wtedy, kiedy organ ma pozbawić obywatela pewnych praw, nałożyć na niego obowiązek, ewentualnie tak, jak w przypadku rozpoznawanej sprawy, ma odmówić obywatelowi możliwości skorzystania z prawem przewidzianych uprawnień (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06).
Uznanie ograniczają przesłanki nieściągalności nakreślone przez ustawodawcę we wspomnianym powyżej ust. 3 art. 28. Jak wcześniej wskazano, stanowią one katalog zamknięty, inaczej rzecz ujmując, sformułowano je w sposób wyczerpujący, w przeciwieństwie do normy pomieszczonej w art. 28 ust. 3b, która zawiera delegację dla Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, do określenia w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a) szczegółowych zasad umarzania, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacania należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Przywołana regulacja w sposób ogólny, oczywiście w zakreślonych tym przepisem ramach, pozwala na sprecyzowanie innych niż nieściągalność należności z tytułu składek przypadków zastosowania ulgi w postaci umorzenia.
Wypełniając ustawowy obowiązek unormowania innych przypadków umożliwiających skorzystanie z ulgi Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365 ze zm. ), postanowił w § 3 ust. 1, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Zwrot w szczególności oznacza, iż w zakresie tego przepisu mieszczą się wszystkie przypadki, które będą spełniały warunki w nim określone, tj. przypadki, gdy zobowiązany w ich ramach wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Taka konstrukcja przepisu zobowiązuje Zakład podczas postępowania prowadzonego w przedmiocie przyznania umorzenia do szczególnie wnikliwej oceny sytuacji zobowiązanego pod kątem przesłanek warunkujących umorzenie, określonych w punktach 1-3 § 3 ust. 1 rozporządzenia oraz wszystkich przypadków do nich podobnych, a zarazem mieszczących się w treści § 3 ust. 1.
W stanie faktycznym zasadnie organy uznały, iż nie zachodziła w sprawie przesłanka całkowitej nieściągalności. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego należności z tytułu składek są zaspokajane. W tym zakresie zatem nie było możliwości zastosowania instytucji uznania, o której to mowa w art. 28 ust. 2 omawianej ustawy.
Sytuacja faktyczna skarżącej winna być jednak w sposób wnikliwy rozważona w kontekście przesłanek zawartych w rozporządzeniu, w szczególności w oparciu o treść § 3 ust. 1 pkt 1. Z powołanego przepisu wynika, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Podkreślić jeszcze raz w tym miejscu należy, że wnikliwej oceny stanu faktycznego sprawy należy dokonać z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. Winna ona znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Treść zawarta w uzasadnieniu decyzji ma bowiem zasadnicze znaczenie przy ocenie jej prawidłowości, realizowanej w administracyjnym toku instancji, a następnie w ramach kontroli sądowej. Szczególnie w przypadku decyzji o charakterze uznaniowym, brak prawidłowego uzasadnienia uniemożliwia - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego.
Stosownie do treści art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w sprawach uregulowanych tą ustawą, a więc również i w sprawach dotyczących umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że ustawa stanowi inaczej. W tym przypadku ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje innych rozwiązań. Wobec tego decyzja wydana w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, winna być poprzedzona postępowaniem dowodowym zgodnym z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz winna spełniać wymagania zawarte m.in. w art. 107 § 3 k.p.a.
Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie, zawierające wyczerpujące omówienie zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa jest istotne z punktu widzenia stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późno zm.), realizowanej na mocy art. 107 § 3 powołanego aktu prawnego. Organ administracji, zgodnie z tą zasadą, jest bowiem obowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Celem jest doprowadzenie stron do przekonania o trafności wydanego rozstrzygnięcia i uniknięcie w ten sposób wykonania decyzji z zastosowaniem środków przymusu.
Warto w tym miejscu przywołać orzeczenie NSA z dnia 25 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 3118/01 (POP 2004/4/77), w którym podniesiono, że zwłaszcza w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla zobowiązanego, powinno znaleźć się szczegółowe omówienie kwestii istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji umorzenia.
Rozstrzygniecie w ramach uznania wymaga od organu poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji zgodnej z unormowaniami z zakresu procedury administracyjnej.
W stanie faktycznym sprawy doszło do naruszenia przepisów regulujących postępowanie administracyjne, a mianowicie art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie organ nie orzekał jednak na podstawie uznania administracyjnego, lecz ustalił, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia wymienionych w § 3 rozporządzenia.
Istota sporu dotyczy przesłanki § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a więc oceny czy zobowiązana wykazała, że nie jest w stanie opłacić należności z tytułu zaległych składek ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niej i jej rodziny przez pozbawienie ich możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Organ zgromadził dane dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej, niemniej wnioski, które wywiódł pozostają w kolizji ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W wyniku postępowania ustalono, iż skarżąca uzyskuje dochód z tytułu zasiłku przedemerytalnego w wysokości 420,00 zł netto, małżonek jej posiadający trzecią grupę inwalidzką uzyskuje zaś wynagrodzenie w wysokości 960,00 zł netto. Jak podnosi skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po uiszczeniu wszystkich opłat pozostaje jej rodzinie na życie około 450,00 zł. Z analizy danych przedstawionych przez ZUS w odpowiedzi na skargę wynika, że jest to kwota około
534 zł.
Organ rozstrzygający sprawę wprawdzie zgromadził materiał dowodowy, jednakże jego ocena i wywiedzione wnioski naruszają zasadę swobodnej oceny dowodów, czego konsekwencją jest także formułowanie nie logicznych wniosków, jako efektu przeprowadzonego postępowania. Trudno bowiem uznać, że ustalenie, iż dochód w wysokości 1.356,00 zł (z tytułu zasiłku przedemerytalnego skarżącej i wynagrodzenia męża) przy wykazanych miesięcznych wydatkach na pokrycie kosztów utrzymania (czynsz, energia, woda, gaz, telewizja kablowa, ubezpieczenie, wydatki na leczenie małżonków 821,36 zł), pozwala na opłacenie należności z tytułu zaległych składek, bez pozbawienia skarżącej i jej rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Należy bowiem zauważyć, że po potrąceniu powyższych wydatków, co do których nie było sporu, na utrzymanie dzienne jednego członka rodziny, pozostaje kwota około 6 zł, z których to pokryte muszą być koszty wyżywienia i ubrania. Jednocześnie wskazać wypada, że wyliczenie to pomija potrącenia egzekucyjne w wysokości 171,09 zł. Podkreślenia w stanie faktycznym sprawy wymaga fakt, że trzecim członkiem rodziny jest studiujący syn skarżącej, co do którego zwiększonych potrzeb związanych z nauką w szkole wyższej nie powinno być wątpliwości.
W świetle powyższego za nieuzasadnione i wręcz nielogiczne (taki wniosek wynika z powyższego wyliczenia) należy uznać wnioski organu, który akceptując powyższe zestawienie dochodów i wydatków skarżącej twierdzi, że sytuacja skarżącej nie mieści się w ramach przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia - opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązaną i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
W zakresie wyżej wskazanych naruszeń, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, tj. § 3 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia.
Niezależnie od powyższego podnieść należy, że podczas rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie odniesiono się w ogóle do zarzutów skarżącej dotyczących niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego w przedmiocie spłaty długu wobec banku. Zaspokojenie tego długu nastąpiło ze środków uzyskanych z zaciągniętych pożyczek, które skarżąca dalej spłaca. Jednorazowa spłata długu na rzecz banku była związana z umorzeniem przez bank odsetek. W ramach motywowania decyzji utrzymującej w mocy decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu składek nie wzięto pod uwagę tych okoliczności. Nie uwzględniono przyczyn powstania długu podatkowego, który zaistniał w wyniku umorzenia przez bank odsetek (nieodpłatne świadczenie). Nie odniesiono się do starań skarżącej, która kosztem wielkiego wysiłku dąży do spłaty należności głównych swych długów i umorzenia należności ubocznych (odsetek). Są to okoliczności, które winny być wzięte od uwagę podczas podejmowania decyzji, co do umorzenia należności z tytułu składek ZUS.
Mając zatem na względzie powyższe Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło