I SA/Bd 603/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2012 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy W dniu [...] 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz dwójką dzieci, którego miesięczny dochód stanowi kwota [...]zł. Jako majątek strona wskazał dom o pow. [...] m², motor [...] o wartości [...]zł oraz samochód [...]o wartości [...]zł. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego skarżąca przedłożyła: decyzję z dnia [...]2015r. o uznaniu męża skarżącej z dniem [...]2015r. za osobę bezrobotną; decyzję z dnia [...] 2015r. o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej na okres 120 dni z powodu niestawiennictwa; PIT 36 za lata 2013-2014 z których wynika, że skarżąca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za powyższe okresy uzyskała dochód w kwotach [...]zł (przychód [...]zł) oraz [...]zł (przychód [...]zł); rachunek za energię, rachunek za wodę, wyciągi z rachunków bankowych, kserokopię umów kredytowych; kserokopię umowy pożyczki. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domaga się skarżąca, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. W pierwszej kolejności należy wskazać, że obecnie skarżąca jest zobowiązana do zapłaty wpisu sądowego od skarg kasacyjnej w kwocie 370 zł. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniosku wskazać należy, że jest do już drugi wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 24 października 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (zażalenie strony zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2015r. sygn. akt I FZ 469/14) odmówił skarżącej przyznania prawa w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W stosunku do pierwotnego wniosku zaszła zasadnicza zmiana u skarżącej, albowiem jak wynika z przedłożonych dokumentów obecnie nie prowadzi już działalności gospodarczej, nie mniej w świetle przedłożonych dokumentów w ocenie orzekającego zmiana ta nie powoduje, że skarżąca kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z przedłożonych dokumentów do akt sprawy wynika, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w znacznym rozmiarze, o czym świadczą przedłożone zeznania podatkowe za lata 2013-2014 oraz znajdujące się w katach sprawy zeznanie podatkowe za 2012r. Za 2012r. skarżąca wykazała dochód w kwocie [...] (przychód [...]zł), za 2013r. dochód wyniósł [...]zł (przychód [...]zł), natomiast za 2014 dochód wyniósł [...]zł (przychód [...]zł). Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że fakt ponoszenia kosztów działalności gospodarczej jest związany z istotą takiej aktywności nastawionej na zysk i nie ma podstaw do przerzucania konieczności ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa tylko z tego powodu, że koszty działalności są wysokie. Strona prowadząc działalność gospodarczą należała do przedsiębiorców, a w ich przypadku miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenia kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu obciążenia podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie. Istotniejsze jest zatem to, że skarżąca uzyskiwała przychody z działalności i kształtowały się one na znacznym poziomie. Podkreślenia również wymaga, że skarżąca będąc ówcześnie przedsiębiorcą w ramach planowania wydatków, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinna uwzględnić konieczność posiadania środków finansowych na prowadzenie procesów sądowych. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne czy pieniężne zobowiązania umowne. Ponadto zdaniem orzekającego na podstawie doświadczenia życiowego stwierdzić można, że mało prawdopodobne jest, aby osoba prowadząca działalność gospodarczą tak znacznych rozmiarów (milionowe obroty), jak prowadzona przez skarżącą w latach 2012-2014 nie miała z tego tytułu żadnych oszczędności. Wskazać również należy, że oświadczenia skarżącej w zakresie jej sytuacji finansowej i majątkowej należy uznać za nierzetelne. Otóż na urzędowym formularzu PPF podała, że czteroosobowa rodzina utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych skarżącej wypłacanego w kwocie [...]zł. Jednocześnie w odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego skarżąca przedłożyła decyzję z dnia [...]2015r. z której wynika, że z dniem [...] 2015r. utraciła status osoby bezrobotnej w związku z niestawiennictwem w Powiatowym Urzędzie Pracy. Mając na uwadze fakt, że mąż skarżącej – decyzja z dnia [...]2015r. – jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku stwierdzić należy, że gospodarstwo domowe skarżącej nie uzyskuje żadnego dochodu. Tymczasem jak wynika z historii nadesłanych rachunków bankowych skarżąca dokonuje systematycznie wpłat na rachunek bankowy. Ponadto opłaca rachunki za media oraz spłaca raty kredytów. Nie wskazała natomiast źródła pochodzenia środków finansowych, które regularnie wpłaca na rachunek bankowy, co niewiarygodnym czyni oświadczenia strony co do nieposiadania przez nią oszczędności. Ponadto odnosząc się do okoliczności spłaty kredytu wskazać należy, że obowiązek spłaty zobowiązań finansowych ma oczywiście wpływ na sytuację majątkową strony, nie stanowi jednak przesłanki, która przesądziłaby o zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych. W orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych strony na Skarb Państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 224/13, orzeczenia.nsa. gov.pl). Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych niniejszego postępowania, w konsekwencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji