I SA/Bd 604/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 12 września 2025 r., nr 9002-2025-000814 w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu na rzecz W. Ł. kwotę 200 zł ( dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] czerwca 2024 r., za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek o przyznanie płatności na rok 2024 W. Ł. ("Skarżący", "Strona", "Wnioskodawca"). Z deklaracji zawartej w złożonym wniosku wynika, że producent rolny ubiegał się w nim m.in. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych – zobowiązania w ramach WPR 2023-2027 (ZRSK2327) w ramach Interwencji 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie do 50 szt. owiec rasy Merynos polski barwny. W ramach wniosku dokonany został wyrys deklarowanych działek rolnych oraz dołączone zostały załączniki, w tym Oświadczenie – wykaz owiec matek zakwalifikowanych do programu ochrony zasobów genetycznych Rasa Merynos polski barwny. Według stanu na dzień [...] marca 2024 r. zakwalifikowano 50 owiec matek. W dniu [...] października 2024r. Wnioskodawca złożył w formie załącznika niemerytorycznego Oświadczenie o zapewnieniu wypasu lub dostępu do zewnętrznej powierzchni bytowej dla owiec. Następnie w dniu [...] lutego 2025 r. złożył Oświadczenie o zastąpieniu zwierząt – wykaz owiec matek rasa Merynos polski odmiany barwnej. Po przeprowadzeniu wszystkich wymaganych kontroli, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2025 r. odmówił Stronie przyznania wnioskowanej płatności. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w trakcie kontroli administracyjnej stwierdzono, że w złożonym wniosku na rok 2024 producent rolny nie zadeklarował żadnych użytków rolnych. W związku z powyższym odmówiono przyznania płatności w ramach Interwencji 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z [...] maja 2025r. uchylił decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji przeprowadził ponowne postępowanie w sprawie i w dniu [...] czerwca 2025r. wydał decyzję w sprawie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej WPR 2023-2027. Decyzją z dnia [...] września 2025 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że Strona w swoim wniosku nie wskazała na posiadanie jakichkolwiek gruntów – obszaru przyrodniczego lub użytków rolnych, o których mowa w art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 8 lutego 2023r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (dz. U. z 2024r. poz. 1741 ze zm., dalej "ustawa o Planie Strategicznym"). Z umowy dzierżawy z dnia [...] czerwca 2024r., dołączonej do odwołania od decyzji wynika jednoznacznie, że Wnioskodawca stał się posiadaczem działki ewidencyjnej nr [...], położonej we wsi A., gm. S., o powierzchni 1,00 ha. Okoliczność ta, tzn. wejście w posiadanie gruntu, nastąpiło w dniu podpisania umowy, czyli w dniu [...] czerwca 2024 r. Zatem w dniu złożenia wniosku Strona była w posiadaniu ww. gruntu. W ocenie organu, pomimo posiadania gruntu w dniu złożenia wniosku, Skarżący, wbrew dyrektywie określonej w § 27 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2023r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w tamach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023r. poz.734 ze zm., dalej "rozporządzenie rolno-środowiskowo- klimatyczne"), nie wskazał w formularzu posiadania dzierżawionego przez siebie gruntu. Organ wskazał, że istotą sprawy jest to, czy Wnioskodawca spełnił wszystkie warunki do uzyskania wnioskowanej przez siebie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Warunki te zostały określone w przepisach prawa. W swoim odwołaniu Skarżący podkreślił spełnienie warunków określonych w § 2, § 10 oraz § 17 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, a także wymogu formalnego wskazanych w § 25 ust. 5, polegającego na obowiązku złożenia odpowiedniego oświadczenia. Organ odwoławczy nie kwestionuje faktu utrzymywania przez Stronę wpisanych do księgi hodowlanej samic owiec domowych rasy merynos polski barwny w liczbie określonej w złożonych dokumentach, podobnie jak faktu złożenia wraz z wnioskiem oświadczenia, o którym mowa w § 25 ust. 5. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. zwrócił jednak uwagę, że zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym, płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne są przyznawane, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie tych płatności posiada nie mniej niż 1 h: 1) obszaru przyrodniczego stanowiącego grunt niebędący użytkiem rolnym, na którym występuje co najmniej jedno siedlisko przyrodnicze lub siedlisko lęgowe ptaków z typów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 1, lub użytków rolnych – w przypadku interwencji, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2; 2) użytków rolnych – w przypadku interwencji, o których mowa w ust. 1 pkt 3-7. Zdaniem organu warunek posiadania gruntu o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha nie został przez Skarżącego spełniony. Warunek ten został wprawdzie zrealizowany na dzień złożenia wniosku, ale zgodnie z art. 22 ustawy o Planie Strategicznym, jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gruntu, pomoc jest przyznawana do gruntu, który w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy, jest w posiadaniu podmiotu ubiegającego się o jej przyznanie na podstawie tytułu prawnego. W ocenie organu odwoławczego, wymóg posiadania gruntu w przypadku ubiegania się o płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną w ramach Interwencji 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie nie budzi wątpliwości na tle treści art. 42 ust. 2 ustawy o płatnościach. W związku z tym wnioskodawca powinien wykazać fakt posiadania przez siebie gruntów na dzień 31 maja 2024 r. Skarżący wszedł w posiadanie gruntów w dniu [...] czerwca 2024 r., czyli nie spełniał warunku, o którym mowa powyżej. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie: 1. § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 poz. 734 ze zm.) przez błędne wydanie decyzji odmawiającej przyznania pomocy w sytuacji spełnienia przez Wnioskodawcę wszystkich warunków określonych w/w rozporządzeniu, 2. art. 42 ust. 2 punkt 2 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 poz. 1741) w zakresie błędnej i nie wynikającej z przepisów prawa interpretacji przepisu co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji, 3. art. 42 ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 przez nieuwzględnienie spełnienia wymogów na etapie wydania przedmiotowej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 §1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji należało orzec, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli wniosek o rozpoznanie sprawy w tym trybie złoży strona i żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Wobec wniosku organu i braku sprzeciwu Strony skarżącej sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi, czy organy ARiMR miały prawo do odmowy Skarżącemu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2024 z uwagi na stwierdzenie, że Strona nie posiadała gruntów, o których mowa w art. 42 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym na dzień 31 maja 2024r. Z tym stanowiskiem nie zgadza się Strona wskazując, że data 31 maja jako termin posiadania prawa do użytkowania gruntów dotyczy ubiegania się o płatności związane z powierzchnią gruntów a nie do płatności jak w niniejszej sprawie do zwierząt. Warunki do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej zostały określone w ustawie o Planie Strategicznym oraz wynikających z jej treści aktów prawa krajowego i unijnego i zostały prawidłowo wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z § 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, płatność rolno-środowiskowo klimatyczną przyznaje się rolnikowi albo innemu podmiotowi, zwanemu dalej "zarządcą", jeżeli: 1) realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym", przez 5 lat; 2) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych interwencji lub ich wariantów. Powyższe wymogi zostały przez Skarżącego spełnione. Stosownie zaś do § 10 ust. 1 przywołanego rozporządzenia, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach wariantów interwencji wymienionej w § 3 pkt 6 w ramach ras lokalnych zwierząt jest przyznawana, jeżeli rolnik utrzymuje wpisane do księgi hodowlanej bydło domowe (Bos taurus), konie domowe (Eąuus caballus), świnie (Sus scrofa), samice owiec domowych (Ovis aries) lub samice kóz domowych (Capra hircus) ras wymienionych w ust. 4 załącznika nr 4 do rozporządzenia, które są objęte programem ochrony zasobów genetycznych. Powyższy wymóg także został spełniony i potwierdzony przez Instytut Zootechniki Państwowy Instytut Badawczy w formie zatwierdzonego w dniu 4 kwietnia 2024r. "Wykazu owiec zakwalifikowanych do programu zasobów genetycznych" (k. 127 verte, akt admin.). Natomiast zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, w przypadku wariantów interwencji wymienionej w § 3 pkt 6 płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana, jeżeli liczba zwierząt zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego wariantu, które spełniają warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach tego wariantu, wynosi co najmniej 30 owiec samic rasy merynos polski w starym typie, 15 owiec samic ras cakiel podhalański, barwna owca górska, polska owca pogórza, czarnogłówka, polska owca górska lub białogłowa owca mięsna albo 10 owiec samic pozostałych ras - w przypadku wariantu wymienionego w § 3 pkt 6 lit. k. Ponadto jak wskazuje § 25 ust. 5 przywołanego rozporządzenia, do wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej i kolejnych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach wariantów interwencji wymienionej w § 3 pkt 6 dołącza się kopię sporządzonego na formularzu udostępnionym przez Agencję dokumentu obejmującego oświadczenia: 1) rolnika, 2) podmiotu prowadzącego księgi hodowlane - w przypadku koni domowych (Eąuus caballus), świń (Sus scrofa), owiec domowych (Ovis aries) matek i kóz domowych (Capra hircus) matek, 3) podmiotu realizującego i koordynującego działania w zakresie ochrony zasobów genetycznych Instytutu Zootechniki - Państwowego Instytutu Badawczego - w przypadku bydła domowego (Bos taurus), koni domowych (Equus caballus), świń (Sus scrofa), owiec domowych (Ovis aries) matek i kóz domowych (Capra hircus) matek - zawierające wskazanie zwierząt ras lokalnych, które zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych ras lokalnych. Również powyższe warunki zostały spełnione przez Wnioskodawcę. Okoliczność spełnienia przez Stronę wszystkich wskazanych powyżej warunków wynikających z przepisów rozporządzenia nie jest przez organ kwestionowana. Organ uzasadniając swoje stanowisko odwołuje się do art. 42 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym zgodnie z którym płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne są przyznawane, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie tych płatności posiada nie mniej niż 1 ha: 1) obszaru przyrodniczego stanowiącego grunt niebędący użytkiem rolnym, na którym występuje co najmniej jedno siedlisko przyrodnicze lub siedlisko lęgowe ptaków z typów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 1, lub użytków rolnych - w przypadku interwencji, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2; 2) użytków rolnych - w przypadku interwencji, o których mowa w ust. 1 pkt 3-7. Zgodzić się należy ze Stroną, że z treści przywołanego przepisu wynika jedynie wymóg posiadania 1 ha użytków rolnych (w przypadku interwencji o którą ubiegał się Skarżący) natomiast przepis nie wskazuje momentu (daty) w którym, lub do którego wymóg posiadania gruntu winien być spełniony. Przywołany dalej przez organ art. 22 ustawy o Planie Strategicznym stanowi, że jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gruntu, pomoc jest przyznawana do gruntu, który w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy, jest w posiadaniu podmiotu ubiegającego się o jej przyznanie na podstawie tytułu prawnego. W ocenie Sądu literalne brzmienie art. 22 przywołanej ustawy jednoznacznie wskazuje, iż data 31 maja jako termin posiadania prawa do użytkowania gruntów dotyczy ubiegania się o płatności związanych z powierzchnią gruntów. Skarżący wnioskował natomiast o płatności które przyznawane są zgodnie z art. 42 ust. 6 ustawy o Planie Strategicznym, do zwierząt hodowlanych objętych programem ochrony zasobów genetycznych (...) będących w posiadaniu rolnika, w odniesieniu do których jest realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne. Rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne doprecyzowuje w § 11 ust. 1 pkt 3, że płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna przyznawana jest do sztuki zwierzęcia w przypadku wariantu interwencji wymienionej w § 3 pkt 6 rozporządzenia. Nie budzi zatem wątpliwości, że zarówno przepisy ustawy o Planie Strategicznym jak i rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego w zakresie płatności wariantu 6 (zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych) wskazują na charakter tej płatności, która przyznawana jest do zwierząt hodowlanych (do sztuki). Posiadanie gruntów przy płatnościach wariantu 6 wynika z art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy o Planie Strategicznym, ale jak słusznie wskazano w skardze chodzi tu o posiadanie nie mniej niż 1ha użytków rolnych (który to warunek Skarżący spełnił). Natomiast w odniesieniu do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, w wariancie 6, w żadnym przepisie ustawodawca nie określił okresu (daty) w jakim warunek posiadania ma być spełniony, terminu i formy udokumentowania posiadania użytków. Przywołany przez organ art. 22 ustawy o Planie Strategicznym jak również § 27 ust. 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, jak wyjaśniano powyżej dotyczą płatności przyznawanych do gruntu (art. 42 ust. 5 i 7 ustawy o Planie Strategicznym). Wobec powyższego za zasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 42 ust. 2 pkt 2 i ust. 6 i 7 ustawy o Planie Strategicznym poprzez odmowę przyznania płatności o którą wnioskował Skarżący. Organ naruszył także art. 22 przywołanej ustawy poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w niniejszej sprawie. Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach w wysokości uiszczonego wpisu (200 zł) orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 w zw. z art. 210 § 2 p.p.s.a.