I SA/Bd 606/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanowił: 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła na urzędowym formularzu przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz synem, którego miesięczny dochód stanowi kwota [...]zł (zasiłek oraz prace dorywcze ). Jako majątek wnioskodawczyni wskazała: mieszkanie o pow. [...] m˛. Ponadto oświadczyła, że nie posiada innych nieruchomości, papierów wartościowych i innych prawa majątkowych, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżąca wskazała: czynsz i opłaty [...] zł; Tv i Internet [...] zł; Prąd [...] zł, lekarstwa [...] zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że instytucja prawa pomocy stanowi zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Umożliwia bowiem realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Zgodnie z regulacją art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy orzekający stwierdził, że przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostały przez skarżącą spełnione. Uzasadniania to jej aktualna sytuacja materialna. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz synem którego miesięczny dochód wynosi łącznie [...] zł. Nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Korzysta z pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższe orzekający uznał, że przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu od skargi jest zasadne. Jednocześnie wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu sądowego jest jedynym kosztem, do którego uiszczenia zobowiązana jest strona. Przyszłe ewentualne koszty postępowania mogą być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie orzekający nie znalazł podstaw, by ustanowić na rzecz skarżącej pełnomocnika z urzędu, podzielając w tym względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane m.in. w postanowieniu z 27 maja 2008r., sygn. akt I FZ 154/08. Sąd ten wyraził pogląd, że ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji możliwe jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Z uwagi na treść art. 134 i art. 140 § 1 p.p.s.a. nie jest uzasadniona obawa strony, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w postępowaniu sądowym. Stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek, co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego. Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 240/08, wskazując, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski. Zdaniem orzekającego brak jest procesowej konieczności powołania zawodowego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania. Reasumując stwierdzić należy, że zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu sądowego od skargi stanowi dla niej aktualnie wystarczającą formę wsparcia w prowadzeniu sprawy oraz zabezpieczeniu jej prawa do sądu. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.