I SA/Bd 611/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2015 r. sprawy ze skargi O. P. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zobowiązanego za niezasadne oddala skargę Pismem z dnia 07 stycznia 2015 r. O. S.A. złożyła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r., żądając umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy U., działając jako wierzyciel, uznał zgłoszone zarzuty za niezasadne. W złożonym zażaleniu skarżąca wniosła o uwzględnienie zarzutów i uchylenie zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że zarzuty wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji nie mogły zostać uznane za niedopuszczalne, albowiem do dnia podjęcia egzekucji spółce nie zostało doręczone postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. W związku z powyższym, w tytule wykonawczym błędnie określono, iż egzekwowany obowiązek jest wymagalny. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odnosząc się do kwestii niedoręczenia spółce postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności stwierdził, że w przypadku złożenia pełnomocnictwa do akt postępowania podatkowego, będzie miało ono znaczenie procesowo-prawne również w prowadzonym jako postępowanie wpadkowe (w czasie i ramach postępowania podatkowego) postępowaniu o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Doręczenie postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności powinno nastąpić do rąk pełnomocnika ustanowionego i zgłoszonego w postępowaniu podatkowym, dla którego postępowanie w zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności jest (tylko) postępowaniem wpadkowym, chyba że pełnomocnictwo to wyłącza udział wskazanego w nim pełnomocnika w ostatnim z wymienionych postępowań. Organ podał, że z akt postępowania przedłożonych organowi odwoławczemu wynika, iż rzeczone postanowienie o rygorze zostało doręczone pełnomocnikowi (jednemu z dwóch równolegle występujących w imieniu spółki) A. L. w dniu 17 listopada 2014 r., zatem niezasadny jest argument niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Pełnomocnictwo zgłoszone do sprawy nie wyłączało udziału wskazanego w nim pełnomocnika w postępowaniu w zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji niestatecznej. W konsekwencji, organ nie stwierdził naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej "u.p.e.a."), skoro obowiązek był wymagalny, co było następstwem prawidłowego doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieodstatecznej decyzji. W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy U. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 i pkt 6 u.p.e.a. poprzez nieuznanie zarzutów braku wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji w sytuacji, w której nie doręczono spółce postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności oraz naruszenie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. poprzez uznanie za bezzasadny zarzut nieprawidłowo sporządzonego tytułu wykonawczego w sytuacji, w której błędnie w nim uznano, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny. Spółka w uzasadnieniu podniosła, że zarzuty wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji nie mogły zostać uznane za nieuzasadnione, skoro do dnia podjęcia egzekucji nie zostało doręczone postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Nie dokonano bowiem doręczenia bezpośrednio do O. S.A., a tylko O. S.A. mogła być adresatem doręczenia tego postanowienia. Zdaniem spółki, postępowanie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem odrębnym od postępowania wymiarowego, co oznacza, że dla swej skuteczności w postępowaniu w sprawie nadania rygoru, pełnomocnictwo powinno zostać załączone przez pełnomocnika do akt postępowania w sprawie nadania rygoru. W przedmiotowej sprawie żadne pełnomocnictwo nie zostało złożone do akt postępowania w sprawie nadania rygoru, co oznacza, że skutecznym doręczeniem jest wyłącznie doręczenie na adres O. S.A. Nie można zatem przyjąć, aby zaskarżone postanowienie zostało doręczone. Zatem wbrew stanowisku organów, zasadne były zarzuty podniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 oraz pkt 6 u.p.e.a. Zdaniem spółki, błędne określenie, iż egzekwowany obowiązek jest wymagalny, powoduje, że wymóg określony w przepisie art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. nie został zrealizowany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd nie stwierdził takiego naruszenia. Na początek WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu. Poza sporem pozostaje, że skarżący pismem z dnia 07 stycznia 2015 r. złożył zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r., żądając umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych. W jego ocenie były podstawy do zarzucenia braku wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji bowiem do dnia podjęcia egzekucji nie zostało doręczone skarżącej bezpośrednio postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Nie zakwestionowano przy tym wyraźnego stwierdzenia wierzyciela, że rygor doręczono pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu podatkowym. Ponadto zarzucono to, że tytuł wykonawczy nie spełniał określonego w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej wskazania: "treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek", gdyż błędnie określono, iż egzekwowany obowiązek jest wymagalny. Spornym pozostaje skuteczność postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w przedmiocie podatku, który miał być wyegzekwowany. Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. W ocenie WSA ustalenia w tym zakresie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący. Stosownie do powołanych w skardze art. 33 § 1 pkt 2, 6 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej "u.p.e.a."), podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. WSA wyjaśnia, że relacja tych przepisów w stosunku do siebie jest taka, że niedopuszczalność egzekucji (pkt 6) zachodzi ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2 u.p.e.a. Z kolei art. 33 ust. 1 pkt 10 u.p.e.a. dotyczy stricte wypełnienia tytułu, który składa się z określonych prawem elementów. Egzekwowanie obowiązków wynikających z decyzji nieostatecznej, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności jest brakiem wymagalności obowiązku (Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, BECK, W-wa 2012, s.226). Zatem w przypadku wniosku o uchylenie zaskarżonego postanowienia o brak doręczenie spółce postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej, rygoru natychmiastowej wykonalności, należy badanie ograniczyć do art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i tenże wymagał przeprowadzenia dowodów na tę okoliczność. Bezspornym jednak pozostaje fakt doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności egzekwowanej decyzji podatkowej, pełnomocnikowi ustanowionemu w tymże postępowaniu podatkowym. Spółka w uzasadnieniu podniosła, że zarzuty nie mogły zostać uznane za nieuzasadnione, skoro do dnia podjęcia egzekucji nie zostało doręczone postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, nie dokonano bowiem doręczenia bezpośrednio do O. S.A., a tylko O. S.A. mogła być adresatem doręczenia tego postanowienia. Zdaniem spółki, postępowanie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem odrębnym od postępowania wymiarowego, co oznacza, że dla swej skuteczności w postępowaniu w sprawie nadania rygoru, pełnomocnictwo powinno zostać załączone przez pełnomocnika do akt postępowania w sprawie nadania rygoru. Nie ma racji skarżący w tak formalnym postrzeganiu tej instytucji. Przede wszystkim należy pamiętać, że skarżący z własnej woli ustanowił pełnomocnika, który reprezentował go w sprawie podatku od nieruchomości, gdzie wydano decyzję, która następnie podlegała wykonaniu. Ponadto instytucja nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji (art. 239b ordynacji podatkowej), nie została skonstruowana na zasadzie samoistnego postępowania: jej początek bierze się z decyzji wymiarowej, a nie odrębnego wszczęcia postępowania, co samo w sobie zmienia optykę możliwości żądania składania odrębnego pełnomocnictwa. Pełnomocnik, od wejścia do postępowania, traktowany jest co do doręczenia jako podmiot podstawowy, taki sam jak strona, gdyby działała samodzielnie. To on ma pierwszoplanową rolę procesową. Taką rolę niewątpliwie pełnił pełnomocnik skarżącego w postępowaniu podatkowym, a skarżący nie pozbawił go uprawnień do wystąpienia w postępowaniu o nadanie rygoru, ostatecznie będącym konsekwencją i pozostającym w nierozerwalnym związku z postępowaniem w przedmiocie egzekwowanego podatku. Skoro postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej doręczono pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu podatkowym, to nie można przyjąć, że w tej konkretnej sprawie, egzekwowano obowiązki na podstawie decyzji nieostatecznej, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. M. Łent L. Kleczkowski U. Wiśniewska