I SA/Bd 616/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-12-01
Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Mirella Łent, Izabela Najda-Ossowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje ulga w podatku rolnym za rok 2009 z tytułu klęski żywiołowej, która wystąpiła w roku 2008, jeśli nie zapłacił podatku za rok 2008 i nie złożył wniosku o ulgę?Ratio decidendi
Ulga w podatku rolnym z tytułu klęski żywiołowej, o której mowa w art. 13c ustawy o podatku rolnym, jest przyznawana za rok, w którym klęska miała miejsce. Jeśli klęska wystąpiła po zapłaceniu podatku za dany rok, ulga może być zastosowana w roku następnym. Jednakże, aby skorzystać z tej ulgi, podatnik musi złożyć stosowny wniosek. W analizowanej sprawie klęska żywiołowa miała miejsce w 2008 roku, a skarżona decyzja dotyczyła podatku za rok 2009. Ponadto, podatnik nie zapłacił podatku za rok 2008 i nie złożył wniosku o ulgę, co uniemożliwia przyznanie ulgi na rok 2009.Stan faktyczny
Skarżący A. P. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy C. ustalającą łączny podatek pieniężny za rok 2009. Skarżący zarzucił niezgodność z art. 13c ustawy o podatku rolnym, powołując się na klęskę żywiołową, która miała miejsce w 2008 roku. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie złożył wniosku o ulgę, a klęska miała miejsce w roku poprzedzającym rok, którego dotyczy decyzja, a podatnik nie zapłacił podatku za rok 2008.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent (spr.) sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 01 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok oddala skargę
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy C. ustalił A. P. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009 w wysokości [...] zł.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji podatnik zarzucił niezgodność z art. 13c ust. 1 ustawy z dnia
15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, zgodnie z którym, w razie wystąpienia klęski żywiołowej, która spowodowała istotne szkody w budynkach, ziemiopłodach, inwentarzu żywym lub martwym albo w drzewostanie, przyznaje się podatnikom ulgi w podatku rolnym przez zaniechanie jego ustalania albo poboru w całości lub w części,
w wysokości zależnej od rozmiarów strat spowodowanych klęską w gospodarstwie rolnym. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odnosząc się do opodatkowania podatkiem rolnym wskazał, że kwestię tę reguluje ustawa o podatku rolnym, która w art. 1 wskazuje, iż opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, podatnikami podatku rolnego są (m. in.) osoby fizyczne będące właścicielami gruntów. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Terminy płatności podatku rolnego to 15 marca, 15 maja, 15 września
i 15 listopada 2009 r. Podatek rolny za rok podatkowy wynosi, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 równowartość pieniężną 2,5 q żyta - obliczone według średniej ceny skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 13c tej ustawy, w razie wystąpienia klęski żywiołowej, która spowodowała istotne szkody w budynkach, ziemiopłodach, inwentarzu żywym lub martwym albo w drzewostanie, przyznaje się podatnikom ulgi w podatku rolnym przez zaniechanie jego ustalania albo poboru w całości lub w części,
w wysokości zależnej od rozmiarów strat spowodowanych klęską w gospodarstwie rolnym. Przy przyznawaniu ulg i ustalaniu ich wysokości uwzględnia się wysokość otrzymanego odszkodowania z tytułu ubezpieczenia ustawowego. Ulgę przyznaje się za ten rok podatkowy, w którym klęska miała miejsce; jeżeli klęska miała miejsce po zapłaceniu podatku za dany rok, ulgę stosuje się w następnym roku podatkowym.
Organ podał, że Rada Gminy C., działając w myśl art. 6 ust. 3 ustawy
o podatku rolnym, ustaliła średnią cenę skupu żyta za okres trzech pierwszych kwartałów 2008 r. na kwotę 35 zł za q, dla wymiaru podatku rolnego. Biorąc powyższe pod uwagę oraz dane zawarte w materiale dowodowym, wymiar podatku rolnego za 2009 r., przy powierzchni użytków rolnych [...] ha fizycznych (co stanowi podstawę opodatkowania [...] ha przeliczeniowych) i stawce za 1 ha przeliczeniowy [...] zł (35,00 zł * [...] q), wynosi (po zaokrągleniu) [...] zł.
Odnosząc się do opodatkowania podatkiem od nieruchomości organ wskazał, że kwestię tę reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.). Zgodnie z przepisami tej ustawy, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów - powierzchnia; dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa.
W zakresie podatku od nieruchomości, Rada Gminy C., ustaliła następujące stawki podatku: dla budynków mieszkalnych 0,20 zł za m2 i dla gruntów pod jeziorami
i zbiornikami 3,90 zł za 1 ha powierzchni. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę dane zawarte w materiale dowodowym, wymiar podatku od nieruchomości za 2009 r. przedstawia się następująco:
- budynki mieszkalne [...] m2 * 0,20 zł = [...] zł,
- grunty pod jeziorami i zbiornikami [...] ha *3,90 zł = [...] zł.
Mając na uwadze powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że łączne zobowiązanie pieniężne dla A. P. wynosi za rok 2009 r. [...] zł.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, organ stwierdził, że nie są one trafne. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 13d ust. 1 ustawy o podatku rolnym, ulga w postaci zaniechania ustalania lub poboru podatku rolnego udzielana jest na wniosek podatnika. Zgodnie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, A. P. z takim wnioskiem do Wójta Gminy C. nie wystąpił. Natomiast w dniu 06 marca 2009 r. (a więc już po wydaniu decyzji wymiarowej w zakresie łącznego zobowiązania pieniężnego) skierował do organu I instancji wniosek o umorzenie podatku rolnego za 2009 r. Wójt Gminy C. wydał w tej sprawie postanowienie z dnia 11 marca 2009 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku rolnego za 2009 r., bowiem nie posiadał on przymiotu zaległości podatkowej, a tylko taka może być umorzona na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z aktami sprawy, szkody na skutek suszy powstały w okresie od dnia 10 kwietnia 2008 r. do dnia 10 czerwca 2008 r., tym samym zgodnie z treścią art. 13c ust. 3 ustawy o podatku rolnym, jeżeli strona chce, aby przedmiotowa ulga została przyznana na rok 2009 r., winna w pierwszej kolejności uiścić podatek za rok 2008 r., czego - jak wynika z akt sprawy - dotąd nie uczyniła.
Na decyzję organu II instancji A. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że jest niesłuszna.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem sporu było zastosowanie art. 13 c ust. 1 ustawy z dnia
15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 t.j. ze zm.).
Zgodnie z tym przepisem, w razie wystąpienia klęski żywiołowej, która spowodowała istotne szkody w budynkach, ziemiopłodach, inwentarzu żywym lub martwym albo w drzewostanie, przyznaje się podatnikom ulgi w podatku rolnym przez zaniechanie jego ustalania albo poboru w całości lub w części, w wysokości zależnej od rozmiarów strat spowodowanych klęską w gospodarstwie rolnym (ust. 1). Przy przyznawaniu ulg i ustalaniu ich wysokości uwzględnia się wysokość otrzymanego odszkodowania z tytułu ubezpieczenia ustawowego (ust. 2). Ulgę przyznaje się za ten rok podatkowy, w którym klęska miała miejsce; jeżeli klęska miała miejsce po zapłaceniu podatku za dany rok, ulgę stosuje się w następnym roku podatkowym
(ust. 3).
W sprawie szczególnego znaczenia nabiera ust. 3 tego przepisu, gdyż ustala on warunki w jakich klęska żywiołowa może skutkować przyznaniem ulgi. Otóż ustawodawca wyraźnie przypisał ulgę do roku, w którym klęska wystąpiła.
Jak wynika z akt sprawy skarżący powołuje się na wystąpienie klęski żywiołowej w roku 2008 (opinia Wojewody k. 10), a zaskarżoną decyzją ustalono podatek rolny za rok 2009. Taką różnicę lat potwierdza sam skarżący we wniosku z 6 marca 2009r. (k.4). Zatem zaniechanie ustalania czy poboru podatku mogłoby dotyczyć roku 2008. Oznacza to, że co do zasady problem zaniechania odnosi się do okresu, który nie może być przedmiotem kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny obecnie, gdyż rozpatrzeniu podlega skarga na decyzję nie obejmującą roku 2008.
W przepisach prawa przewidziano sytuację, kiedy to klęska żywiołowa wystąpi
w roku, w którym podatek rolny zostanie już fizycznie zapłacony. Takie uregulowanie ma swoje uzasadnienie w tym, że płatność podatku rolnego występuje w trakcie roku
i gdyby klęska wystąpiła po uiszczeniu należności, to poprzez brak stosownego zapisu podatnik byłby w tym roku pozbawiony możliwości uwzględnienia szkód w swych rozliczeniach z organem podatkowym. Stąd ustawodawca przewidział możliwość zaniechania podatku za rok następny po roku, w którym wystąpiła klęska żywiołowa. Jednakże taka możliwość dotyczy tej właśnie sytuacji – podatnik podatek zapłacił. Tylko wówczas można oczekiwać zaniechania podatku w roku następnym. Niemniej jednak taka sytuacja w sprawie nie ma miejsca, gdyż skarżący podatku rolnego za 2008 rok nie zapłacił. Skoro nie zapłacił, to może starać się o zaniechanie co do roku wystąpienia suszy, czyli 2008, a nie 2009.
Jednakże stosownie do art. 13d ustawy staranie to polega na złożeniu stosownego wniosku, z którego wynika, że skarżący żąda ulgi o jakiej mowa w art. 13c. Powołany przez skarżącego wyrok tutejszego sądu z 3 grudnia 2008r, I SA/Bd 431/08, dotyczył innego rodzaju ulgi, mianowicie umorzenia zaległości na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Umorzenie zaległości podatkowych o jakich mowa w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, jest innego rodzaju ulgą niż zaniechanie z art. 13 c ustawy
o podatku rolnym.
Ponieważ WSA jest związany granicami sprawy, co oznacza, że może skontrolować jedynie sprawę w granicach poprawności ustalenia zobowiązania łącznego za 2009 rok, bo taki jest przedmiot decyzji, na którą złożono skargę, to nie może wypowiadać się co do poprawności rozliczeń za rok 2008. W szczególności nie może wypowiedzieć się co do poprawności odczytania przez Wójta Gminy C., wniosków o ulgę w ponoszeniu ciężaru podatku rolnego uzasadnianych przy powołaniu się na klęskę żywiołową.
W takim zakresie w jakim WSA dokonuje kontroli sądowoadministracyjnej, zaskarżona decyzja prawu odpowiada, gdyż jej wynik jest poprawny w świetle prawa
i stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło