I SA/Bd 617/05
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-01-17
Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Izabela Najda-Ossowska, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami, jeśli podatnik posiada zaległości podatkowe, a jednocześnie toczy się postępowanie restrukturyzacyjne dotyczące tych zaległości?Ratio decidendi
Organ podatkowy zasadnie odmówił wydania zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami, ponieważ podatnik posiadał udokumentowane zaległości podatkowe. Przepisy dotyczące wydawania zaświadczeń (art. 306a-306k Ordynacji podatkowej) nakazują wydanie zaświadczenia zgodnego z żądaniem wnioskodawcy, ale jednocześnie nie pozwalają na wydanie zaświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym. W sytuacji istnienia zaległości, organ jest zobowiązany do odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu. Postępowanie restrukturyzacyjne nie jest postępowaniem mającym na celu ustalenie lub określenie zobowiązania podatkowego w rozumieniu art. 306e Ordynacji podatkowej, dlatego nie uzasadnia wydania zaświadczenia o niezaleganiu z dodatkową informacją o toczącym się postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżąca K. L. wniosła o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania takiego zaświadczenia, wskazując na zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2000 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie oraz niezastosowanie przepisów dotyczących postępowania restrukturyzacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Asesor sądowy Mirella Łent Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi K. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...]2005r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. odmówił K. L. wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę. Przedmiotowe orzeczenie organ I instancji wydał w konsekwencji wniesionego przez stronę pisma z dnia 05 maja 2005r., w którym zwróciła się o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu z płatnościami w podatkach. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, iż nie jest możliwe wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez stronę, gdyż na podstawie ewidencji księgowej strona posiada zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2000r. w wysokości [...] zł.
Na postanowienie organu I instancji skarżąca złożyła zażalenie. Zarzuciła naruszenie art. 306c i art. 306e § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa.
Postanowieniem z dnia [...] 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego I instancji.
W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał na treść art. 306a § 2, 306b oraz 306c Ordynacji podatkowej. Podniósł, iż organ podatkowy I instancji miał obowiązek wydać zaświadczenie o niezaleganiu z płatnościami w podatkach tylko wówczas, gdyby taki stan rzeczywiście zaistniał. Tymczasem Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. na podstawie będącej w jego dyspozycji ewidencji księgowej stwierdził, że strona posiada zaległość w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2000r. Dokonane ustalenia nie pozwalały zatem na wydanie zaświadczenia zgodnego z żądaniem strony. Organ zobowiązany był załatwić przedmiotowy wniosek odmownie. Wydane przez organ I instancji rozstrzygnięcie odpowiada dyspozycji art. 306c Ordynacji podatkowej.
Organ wskazał, iż zaświadczenie wydaje się zawsze ściśle w granicach żądania wnioskodawcy. Organ podatkowy nie powinien więc rozszerzać jego treści. Dyrektor Izby Skarbowej w B. przytoczył treść art. 306e § 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Podkreślił, iż w niniejszej sprawie wbrew stawianym zarzutom przepis ten nie mógł mieć jednak zastosowania. Wprawdzie ciążące na stronie zaległości wynikają z decyzji organów podatkowych, jednakże ostateczne rozstrzygnięcie w tej sprawie wydane zostało przez Izbę Skarbową w B. w dniu [...] 2001 r., a to oznacza, iż postępowanie, w którym zaległości te zostały ujawnione zakończyło się na długo przed złożeniem przez stronę przedmiotowego wniosku.
Na postanowienie organu II instancji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 121 § l Ordynacji podatkowej poprzez brak prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a w szczególności poprzez brak zastosowania zasady, że wątpliwości interpretuje się na korzyść skarżącego - podatnika; naruszenie art. 180 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie, a w szczególności sytuacji faktycznej skarżącej, tj. trwającego postępowania restrukturyzacyjnego; naruszenie art. 306c Ordynacji podatkowej poprzez zastosowanie przepisu, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie; naruszenie art. 306c poprzez zastosowanie przepisu proceduralnego jako merytorycznej podstawy odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach oraz naruszenie art. 306e § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie przepisu prawa pomimo, iż ten przepis w dorozumiany sposób jest istotą wniosku strony.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż odmowa wydania zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami jest bezzasadna. Stosownie do art. 306e Ordynacji podatkowej, jeżeli istnieje zaległość podatkowa to winna ona zostać wykazana w zaświadczeniu. Aby dokument ten odzwierciedlał stan prawny i faktyczny podatnika, przewidziano szereg szczególnych trybów postępowania stosownie do różnych sytuacji podatnika. Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie postąpił sprzecznie z przepisami ustawy.
Skarżąca wskazała, że bezspornym jest posiadanie przez nią zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2000r. w wysokości [...] zł. Bezsporne jest także to, że toczy się postępowanie restrukturyzacyjne w sprawie tychże zaległości, zawieszone postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...]2005r. ze względu na wniesienie przez skarżącą skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za rok 2000.
Skarżąca podniosła, iż niewłaściwe jest postępowanie organu, który w sytuacji, kiedy nie mógł wydać zaświadczenia o innej treści niż zaświadczenie o niezaleganiu z podatkami, nie wezwał skarżącej do sprecyzowania wniosku oraz odmówił wydania zaświadczenia. Organ I instancji nie poinformował skarżącej o takiej możliwości, a tym samym naruszył podstawowe zasady postępowania podatkowego, a szczególnie zasadę działania organów podatkowych w sposób wzbudzający zaufanie obywateli.
Odwołując się do art. 306e Ordynacji podatkowej skarżąca wskazała, iż w jej przypadku winno być wydane zaświadczenie stwierdzające stan zaległości wraz z informacją o toczącym się postępowaniu restrukturyzacyjnym.
W ocenie skarżącej stanowisko organu, że art.306e§2 Ordynacji podatkowej nie może znaleźć w sprawie zastosowania jest błędne, ponieważ prowadziłoby to do stwierdzenia, że w sprawie skarżącej nie można wydać w ogóle żadnego zaświadczenia, ani o niezaleganiu z podatkami, ani o stwierdzeniu istnienia zaległości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż postanowienie to nie narusza prawa.
Rozpatrując niniejszą sprawę należy wskazać, iż zasady wydawania zaświadczeń - w stanie prawnym na dzień wydania postanowienia przez organ podatkowy I instancji - regulowały przepisy działu VIIIA Ordynacji podatkowej, art. 306a-306k. Zgodnie z art. 306a § l organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o nie. Na podstawie § 2 tego artykułu zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Przepis § 3 stwierdza, iż zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania.
W myśl art. 306b § l w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przepis § 2 stanowi, iż organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające.
Art. 306c stwierdza, że odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 306a § 4 omawianej ustawy zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy. Nie jest więc w zasadzie dopuszczalne wydanie zaświadczenia o innej niż żądana treści. Jeżeli okoliczności faktyczne lub prawne nie pozwalają wydać wnioskodawcy zaświadczenia o żądanej treści, organ podatkowy obowiązany jest do odmowy wydania zaświadczenia (art. 306c cytowanej ustawy). Od tej zasady istnieje jednak odstępstwo bowiem w art.306e §3 Ordynacji postanowiono, że jeżeli stosunku do wnioskodawcy toczy się postępowanie w przedmiocie ustalenia lub określenia zobowiązania podatkowego, którego nie można zakończyć przed upływem terminu do wydania zaświadczenia należy wydać zaświadczenie zgodne z żądaniem, lecz dodatkowo podać w nim informację o toczącym się postępowaniu, niezależnie od tego czy jest to zgodne z wolą wnioskodawcy (por. B.Adamiak, J.Borkowski, R.Mastalski, J.Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2003, s. 940).
W rozpatrywanej sprawie skarżąca wystąpiła o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu z płatnościami w podatkach. Na podstawie posiadanej przez siebie ewidencji księgowej organ stwierdził, iż na dzień 19 maja 2005r. skarżąca posiadała zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2000r. w wysokości [...] zł.
W świetle przytoczonych przepisów prawnych, w ocenie Sądu, organ zasadnie, w oparciu o art.306c Ordynacji podatkowej, odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę. Na podstawie posiadanych dokumentów nie mógł on wydać innego orzeczenia. Skoro skarżąca posiada zaległość podatkową, to wydanie postanowienia o innej treści sprzeczne byłoby z istniejącym stanem faktycznym.
Odnośnie zarzutu naruszenia art.306e § 2 Ordynacji należy zauważyć, że zgodnie z tym przepisem przed wydaniem zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzającego stan zaległości ustala się, czy w stosunku do wnioskodawcy nie jest prowadzone postępowanie mające na celu ustalenie lub określenie wysokości jego zobowiązań podatkowych. Jeżeli takie postępowanie jest prowadzone i zgromadzony materiał dowodowy pozwala na jego zakończenie, powinna być niezwłocznie wydana decyzja ustalająca lub określająca wysokość zobowiązań podatkowych, w celu wykazania ich w zaświadczeniu. Wskazany już wyżej § 3 stwierdza, iż nie można odmówić wydania zaświadczenia, jeżeli nie jest możliwe zakończenie powyższego postępowania, przed upływem wynikającego z ustawy terminu. Wydając zaświadczenie, organ podaje informacje o prowadzonym postępowaniu.
Na podstawie tych przepisu skarżąca utrzymuje, że w jej przypadku powinno być wydane zaświadczenie stwierdzające stan zaległości z informacją o toczącym się postępowaniu restrukturyzacyjnym.
Zdaniem Sądu wskazane przepisy nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. W stosunku do skarżącej nie toczy się bowiem postępowanie mające na celu ustalenie lub określenie zobowiązań podatkowych. Jak zauważył Dyrektor Izby Skarbowej ostateczne rozstrzygnięcie stwierdzające zobowiązanie podatkowe skarżącej wydane zostało w dniu 12 lipca 2001r. przez Izbę Skarbową w Bydgoszczy. Oznacza to, iż postępowanie, w którym zaległości podatkowe zostały ujawnione zakończyło się na długo przed złożeniem wniosku o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. Skarżąca podnosi natomiast, że stosunku do niej jest prowadzone postępowanie restrukturyzacyjne. Restrukturyzacja należności nie polega jednak na ustalaniu czy określaniu należności w drodze decyzji, lecz na ich umorzeniu wraz z odsetkami za zwłokę i opłatą prolongacyjną (art.4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców – Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.).
Skarżąca zarzuciła też organowi podatkowemu II instancji naruszenie art. 121 § l Ordynacji podatkowej poprzez brak prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a w szczególności poprzez brak zastosowania zasady, że wątpliwości interpretuje się na korzyść podatnika. Sąd w przeprowadzonym postępowaniu nie dopatrzył się naruszenia omawianej zasady. Organ podatkowy działał w granicach żądania strony, będąc nim związany i oparł swoje rozstrzygnięcie na posiadanej ewidencji księgowej.
Zdaniem Sądu nie doszło także naruszenia art. 180 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej. Zasadą jest, że przeprowadza się jedynie dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu organy podatkowe zebrały dowody wystarczające do wydania postanowienia. Zgromadzony materiał dostatecznie wyjaśnia wszystkie okoliczności sprawy, istotne z punktu widzenia stosowanych przez organy podatkowe przepisów prawa.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło