I SA/Bd 622/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący wniósł na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz córką, którego miesięczny dochód wynosi [...] zł. Skarżący oświadczył, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki skarżący wskazał: rata pożyczki [...] zł; umowa najmu lokalu mieszkalnego [...] zł; energia [...] zł; TV [...] zł; telefon i Internet [...] zł; polisy ubezpieczeniowe [...] zł. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego w sprawie I SA/Bd 624/17 (równolegle rozpoznany wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy) skarżący przedłożył zeznania podatkowe za lata 2015-2016; wyciągi z rachunków bankowych; umowy o pracę; zestawienie ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z utrzymaniem; fakturę za energię; kserokopie paragonów; fakturę za usługi telekomunikacyjne; umowę o dzieło; umowę najmu lokalu mieszkalnego; zaświadczenie o zameldowaniu; potwierdzenie przyjęcia wniosku o wykreślenie z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej; podatkową księgę przychodów i rozchodów; deklaracje VAT-7; wypowiedzenie umowy rachunku bankowego; oświadczenie o prowadzonych z majątku skarżącego egzekucjach; zawiadomienie o zajęciu wierzytelności; zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę oraz tytułu wykonawcze. Ponadto skarżący oświadczył, że: w okresie ostatnich trzech miesięcy nie pobierał świadczeń z pomocy społecznej; nie posiada oszczędności; nie posiada samochodów ani innych pojazdów. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) – dalej zwana p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało, że strona w przedmiotowej sprawie nie spełnia przesłanki wskazanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz córką. Wbrew informacją zawartym na urzędowym formularzu dochód gospodarstwa domowego wynosi ok. [...] zł netto (na urzędowym formularzu podano, że jest to kwota [...]zł). Powyższe ustalono w oparciu o przedłożone przez skarżącego umowy o pracę (K-56, 64 i 67 akt sądowych I SA/Bd 624/17). Skarżący z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...]zł brutto. Żona skarżącego z tytułu umów o prace uzyskuje wynagrodzenie w kwocie [...]zł brutto oraz [...] zł brutto. Po uwzględnieniu kosztów związanych z miesięcznym utrzymaniem tj. czynsz najmu [...] zł, energia elektryczna [...] zł; żywność [...] zł; środki czystości i higieny [...] zł; TV, Internet i telefon [...] zł; odzież [...] zł koszty ubezpieczenia [...] zł; lekarstwa [...] zł do dyspozycji w gospodarstwie domowym pozostaje kwota [...]zł. Odnosząc się do podnoszonej okoliczności, że w okresie od kwietnia do lipca 2017r. skarżący poniósł wydatek w kwocie [...]związany z postępowaniami sądowymi wskazać należy, że były to zobowiązania finansowe które były rozłożone na cztery miesiące. Zatem skoro skarżący poniósł takie wydatki, to mieściły się one w jego możliwościach finansowych. Ponadto wskazać należy, że ponoszenie wydatków związanych ze spłatą zaciągniętych kredytów nie może być uznane za przyczynę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych strony na Skarb Państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 224/13). Dlatego też, nie znajduje uzasadnienia, aby wnioskodawca spłacał inne ciążące na nim zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym, a jednocześnie żądał, aby koszty związane z wniesieniem skargi pokrywał za niego Skarb Państwa. Brak jest racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet powinien kredytować w tym zakresie stronę skarżącą. Mając zatem na uwadze, że skarżący spłaca regularnie ratę kredytu w wysokości [...] zł miesięcznie to zdaniem orzekającego jest w stanie wygospodarować środki na opłacenie wpisu w przedmiotowej sprawie w kwocie [...]zł. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.