I SA/Bd 622/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanowił: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz córką, którego miesięczny dochód wynosi [...] zł. Skarżący oświadczył, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki skarżący wskazał: umowa najmu lokalu mieszkalnego [...] zł; energia [...] zł; TV [...] zł; telefon i Internet [...] zł; polisy ubezpieczeniowe [...] zł; utrzymanie domu, środki czystości i higieny ok. [...] zł; szkoła ok. [...] zł; odzież ok. [...] zł. Ponadto w aktach I SA/Bd 624/17 znajdują się: zeznania podatkowe za lata 2015-2016; wyciągi z rachunków bankowych; umowy o pracę; zestawienie ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z utrzymaniem; fakturę za energię; kserokopie paragonów; faktura za usługi telekomunikacyjne; umowa o dzieło; umowa najmu lokalu mieszkalnego; zaświadczenie o zameldowaniu; potwierdzenie przyjęcia wniosku o wykreślenie z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej; podatkowa księga przychodów i rozchodów; deklaracje VAT-7; wypowiedzenie umowy rachunku bankowego; oświadczenie o prowadzonych z majątku skarżącego egzekucjach; zawiadomienie o zajęciu wierzytelności; zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę oraz tytułu wykonawcze. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) – dalej zwana p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało, że strona spełnia przesłanki w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz córką, którego miesięczny dochód wynosi [...] zł. Po uwzględnieniu kosztów związanych z miesięcznym utrzymaniem tj. czynsz najmu [...] zł, energia elektryczna [...] zł; TV, Internet i telefon [...] zł; koszty ubezpieczenia [...] zł; utrzymanie domu, środki czystości i higieny ok. [...] zł; szkoła ok. [...] zł; odzież ok. [...] zł. do dyspozycji w gospodarstwie domowym pozostaje kwota [...]zł. Ponadto skarżący nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt, że jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi kasacyjnej, orzekający uznał, że zasadne jest udzielenie pomocy sądowej stronie skarżącej w postaci zwolnienia od uiszczenia tego wpisu. Odnosząc się do wniosku strony dotyczącego ustanowienia zawodowego pełnomocnika wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu skarżący jest reprezentowany przez doradcę podatkowego (pełnomocnictwa K-20 i 97 akt sądowych). Podkreślenia wymaga, że sam fakt ustanowienia fachowego pełnomocnika z wyboru automatycznie wyklucza jego ustanowienie w ramach prawa pomocy. Zgodnie bowiem z art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z wyżej wskazanymi osobami. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Jak podkreśla się w doktrynie przesłanka negatywna z art. 246 § 3 p.p.s.a. wyklucza badanie wniosku o przyznanie prawa pomocy pod kątem wystąpienia przesłanek pozytywnych co do żądania ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego (por. J. Harczuk "Zwroty szacunkowe jako przesłanka przyznania prawa pomocy", ZNSA 2007, Nr 5, s. 69 i n.). W niniejszej sprawie skarżący pozostaje z radcą prawnym w stosunku prawnym w rozumieniu art. 246 § 3 p.p.s.a., zatem wniosek strony w tym zakresie należało uznać za niezasadny. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, § 3 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.