I SA/Bd 626/11
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-10-20
Skład orzekający: sędzia WSA Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, polegająca na braku własnych dochodów, zobowiązaniach alimentacyjnych, dochodach małżonka z działalności gospodarczej oraz wydatkach na utrzymanie rodziny i spłatę kredytów, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych powyżej 500 zł, uznając, że przedstawione przez stronę okoliczności, w tym brak własnych dochodów, zobowiązania alimentacyjne, dochody małżonka oraz wydatki na utrzymanie rodziny i spłatę kredytów, wskazują na niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną wynikającą z braku własnych dochodów, zobowiązań alimentacyjnych, dochodów małżonka z działalności gospodarczej oraz wydatków na utrzymanie rodziny i spłatę kredytów. Referendarz sądowy oddalił wniosek, uznając, że sytuacja materialna nie została wystarczająco wyjaśniona. Strona wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza, podnosząc, że wpis sądowy stanowi barierę w dochodzeniu praw.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych powyżej 500 zł.Pełny tekst orzeczenia
I SA/Bd 626/11 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] rok. postanowił: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych powyżej 500 zł.
I SA/Bd 626/11
UZASADNIENIE
W dniu 12 września 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) A. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu strona podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej albowiem obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Skarżący wskazał, że został zobowiązany do płacenia alimentów w wysokości [...],00 złotych miesięcznie na rzecz syna. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje wraz z żoną oraz małoletnim synem. Żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód w wysokości [...],00 złotych miesięcznie. Wydatki gospodarstwa domowego wynoszą około 1.995,00 zł miesięcznie, z czego 1.195,00 zł na spłatę 3 kredytów konsumpcyjnych. Natomiast około 1.000,00 zł jest przeznaczane na utrzymanie rodziny. Oświadczył, że nie posiada nieruchomości, żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Postanowieniem z dnia 20 września 2011 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie wyjaśnił wystarczająco swej sytuacji materialnej.
W dniu 10 października 2011 roku do Sądu wpłynął w terminie ustawowym sprzeciw od w/w postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik skarżącego wskazał, że konieczność uiszczenia wpisu przekracza jego możliwości finansowe. Wskazał ponadto, iż skarżący nie posiada żadnego źródła dochodu i nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku ekonomicznego. Wskazał tez na konieczność spłacania zobowiązań z tytułu kredytów. Podniesiono również, że wpis sądowy stanowi dla skarżącego barierę, która uniemożliwia mu dochodzenie swoich praw przed sądem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Przepis art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 – określanej odtąd jako P.p.s.a.) stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie lub zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Skoro przepisy dotyczące prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, iż to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, to rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym, to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Powyższe wprost wynika z treści art. 246 § 1 powołanej ustawy, który stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Skarżący wyjaśnił, iż obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Wskazał, że jedynym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny są dochody żony w wysokości ok. [....] zł brutto miesięcznie. Z tej kwoty pokrywane są wydatki w wysokości 1995 zł zatem na utrzymanie rodziny pozostaje około 1.000 zł. Podniósł także , iż jest zobowiązany do płacenia alimentów w wysokości [...],00 złotych miesięcznie na rzecz syna. Oświadczył, że nie posiada nieruchomości, żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Zdaniem Sadu powyższe okoliczności przemawiają za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 500 zł.
Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło