I SA/Bd 628/08

WyrokWSA w Bydgoszczy2008-12-10

Skład orzekający: Mirella Łent, Leszek Kleczkowski, Halina Adamczewska-Wasilewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spadkobierca, który objął w posiadanie tylko część gruntów rolnych, których dotyczył wniosek o przyznanie płatności złożony przez zmarłego rolnika, spełnia warunek do przyznania płatności w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że warunek objęcia w posiadanie wszystkich gruntów rolnych, których dotyczył wniosek o przyznanie płatności, jest podstawowym wymogiem do przyznania płatności spadkobiercy. Skoro skarżąca nie wykazała objęcia w posiadanie wszystkich zadeklarowanych we wniosku działek, organ prawidłowo odmówił przyznania płatności. Przepisy ustawy nie przewidują odmiennego traktowania gruntów dzierżawionych.
Stan faktyczny
Skarżąca B. F. wniosła o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, które były przedmiotem wniosku złożonego przez jej zmarłego męża R. F. Skarżąca objęła w posiadanie część gruntów, ale nie wszystkie, które były zgłoszone we wniosku pierwotnym. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, wskazując na niespełnienie warunku objęcia w posiadanie wszystkich gruntów. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i przewlekłość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Protokolant Asystent Sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007. oddala skargę I SA/Bd 628/08 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634), art. 3 ust. 2 i 3 oraz art. 22 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), w związku z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262), po rozpatrzeniu odwołania B.F. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G.z dnia [...] o odmowie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] do Biura Powiatowego ARiMR w G. wpłynął "Wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności do dnia doręczenia decyzji w sprawie ich przyznania" (wniosek transferowy) złożony przez B. F. Do wniosku załączono: kopię wniosku o stwierdzenie nabycia spadku oraz oświadczenia W.F. i S.F. o wyrażeniu zgody na przejęcie płatności do gruntów rolnych przez B.F.. Strona wniosła o przejęcie płatności do gruntów rolnych na podstawie "Wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007" złożonego przez R. F. w dniu [...] r., a który zmarł w dniu [...]. Przedmiotowy wniosek B. F. złożyła zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego w związku z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej . W dniu [...] do BP w G.wpłynął wniosek B.F. o dołączenie do akt sprawy prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku oraz akt notarialny umowa zniesienia współwłasności, z którego wynikało, że objęła w posiadanie w ramach nabytego spadku po zmarłym mężu tylko część gruntów zgłoszonych we wniosku z dnia [...] W dniu [...] w związku z odebranym zawiadomieniem o możliwości zapoznania się z aktami sprawy B. F. wyjaśniła, iż przedmiotem spadku było tylko trzy działki ewidencyjne o nr 178/2, 184/1 oraz 186/1. Pozostałe działki R. F. dzierżawił na podstawie umowy dzierżawy z Nadleśnictwem w J.oraz S. F. (synem). W związku z niespełnieniem przez B.F. warunku objęcia w posiadanie wszystkich gruntów zgłoszonych, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. decyzją z dnia [...] odmówił przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007. W dniu [...] z zachowaniem terminu do Biura Powiatowego ARiMR w G. wpłynęło odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego. Odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uwzględnienie wniosku o przyznanie płatności w przypadku śmierci producenta rolnego bądź skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. oraz przewlekłość postępowania przez co nastąpiło naruszenie art. 35 § 3 K.p.a. Zdaniem strony sprawa wniosku o płatności do gruntów rolnych nie była i nie jest skomplikowana, tymczasem od dnia złożenia wniosku obszarowego przez R. F. do dnia wydania decyzji minęło 12 miesięcy. Odwołująca podnosi, że nie jest w stanie pogodzić się z ustaleniami Organu I instancji, gdyż ustalenia te są sprzeczne w dowodami i wyjaśnieniami uzyskanymi w toku postępowania. W odniesieniu do postanowienia sądu o stwierdzenie nabycia spadku odwołująca podnosi, że nie mogła złożyć go w terminie 14 od dnia uprawomocnienia się, gdyż w tym terminie nie otrzymała postanowienia z sądu. B. F. jednocześnie wskazuje, że grunty rolne dzierżawione przez R.F. nie stanowiły jego własności stąd zrozumiałym jest, iż nie weszły do masy spadkowej i nie zostały objęte w posiadanie po śmierci męża. Rozpatrując odwołanie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, organ II instancji po przeanalizowaniu okoliczności mogących mieć wpływ na rozpatrzenie odwołania organ II instancji uznał, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G., odmawiająca przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007, została wydana w zgodzie z obowiązującymi przepisami. W skardze Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...], w całości oraz o uchylenie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] w całości. O uwzględnienie wniosku R. F. z dnia [...] oraz wniosku skarżącej B.F. z dnia [...] i przyznanie prawa na rok 2007 jednolitej płatności do 22,75ha gruntów rolnych, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że pogląd organu I instancji jak również II instancji jest błędny, niesłuszny jak również niesprawiedliwy. Mylnie przyjmuje, że skarżąca utraciła prawa wynikające z wniosków jej już nieżyjącego R. F. i skarżącej B. F.. Skarżąca kilka razy zwracała się osobiście do pracowników Biura o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. o pomoc w sprawie złożenia wniosku o przyznanie płatności do gruntów - obszaru 22,75ha, które na mocy spadkobrania objęła w posiadanie. Nie ze swej winy nie złożyła w terminie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, co należałoby wyjaśnić. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; zm. Dz.U. z 2004r. Nr 162, poz. 1692). Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych (w tym wypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy zgromadzonych do dnia wydania zaskarżonego aktu. W sprawie organ prawidłowo zastosował ustawę z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), która na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262) otrzymała brzmienie "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego". Właściwie wskazał na art. 4 powołanej ustawy zmieniającej, gdzie zapisano, iż do postępowania w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, o których mowa w ustawie wymienionej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Jest niespornym to, że we "Wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007" z dnia [...] R. F. ubiegał się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 35,30 ha oraz uzupełniającej płatności do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do tej samej powierzchni. Wnioskodawca deklarował do płatności 5 działek rolnych położonych na siedmiu działkach ewidencyjnych o numerach: 157/3, 157/6, 178/2, 184/1, 186/1, 3017/1, 3017/3. Analizując złożony w dniu 10.07.2008 r. przez B. F.wniosek transferowy i dołączone do niego dokumenty Organ I instancji ustalił, że nie wszystkie zadeklarowane we wniosku z dnia [...] przez R. F. działki ewidencyjne zostały objęte w posiadanie po śmierci wnioskodawcy przez B. F.. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności, płatności te przysługują spadkobiercy, który objął w posiadanie grunty rolne, których dotyczył wniosek o przyznanie płatności i który spełnia warunki do przyznania płatności. Do wniosku spadkobierca dołącza prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, albo w przypadku, gdy nie zostało zakończone postępowanie sądowe zaświadczenie sądu o zarejestrowaniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku albo kopię wniosku o stwierdzenie nabycia spadku potwierdzoną za zgodność z oryginałem. Taki zapis oznacza, że na organach ciążył obowiązek uzależnienia decyzji od tego czy skarżąca objęła w posiadanie wszystkie grunty, które zostały wyszczególnione w tym wniosku. Zatem organ stosownie do obowiązującego prawa zbadał, czy Kierownik BP w G. rozpoznając wniosek B. F. ustalił czy spadkobierca wstępujący na miejsce spadkodawcy w toczącym się postępowaniu objął w posiadanie wszystkie grunty, których dotyczył wniosek z dnia 05.05.2007 r. Organ I instancji na podstawie przedłożonych przez B. F. dokumentów ustalił, że przejmująca nie wykazała nabycia prawa posiadania do wszystkich działek ewidencyjnych, które były zgłoszone do płatności przez R. F.. Z aktu notarialnego umowy zniesienia współwłasności z dnia [...] wynikało, że odwołująca objęła w posiadanie działki ewidencyjne nr 184/1, 186/1, 178/2, 182, 196. Tymczasem R. F. składając wniosek o płatności do gruntów rolnych zgłosił ponadto działki ewidencyjne nr 3017/1, 3017/3, 157/3 oraz 157/3. Mając, zatem na uwadze ustalony stan faktyczny oraz obowiązujący stan prawny organ poprawnie przyjął, iż B. F. nie spełniła podstawowego warunku przejęcia płatności, o którym mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. tzn. warunku objęcia w posiadanie gruntów rolnych, których dotyczył wniosek o przyznanie płatności. Prawidłowo uznał, że przepisy ustawy nie przewidują dla gruntów dzierżawionych odmiennego uregulowania stąd warunek objęcia w posiadanie dotyczy wszystkich działek zgłoszonych we wniosku bez względu na charakter prawa przysługującego wnioskodawcy do zgłoszonych we wniosku gruntów. W kwestii podniesionej w odwołaniu organ odniósł się do przewlekłości postępowania i wyjaśnił, iż zgodnie z art. 19 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy dotyczącej przyznania płatności do dnia 1 marca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek, Agencja zawiadamia rolnika, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Tym samym w przypadku postępowania w sprawie o przyznanie płatności do gruntów rolnych wyłączone zostały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mówiące o miesięcznym terminie na załatwienie sprawy. Wskazał, że w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie z dnia [...] w którym Kierownik BP w G. informuje B. F. o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie do [...] oraz nowym terminie wydania decyzji w sprawie tj. [...] Zgodnie z art. 22 ust. 8 decyzję w sprawie przyznania płatności wydaję się po złożeniu przez spadkobiercę prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Takie postanowienie zostało złożone dopiero w dniu [...] natomiast decyzja Organu I instancji została wydana w dniu [...] W związku z powyższym nie uznał, iż w postępowaniu pierwszoinstancyjnym miało miejsce naruszenie art. 35 § 3 K.p.a. Sąd skontrolował również działanie organu w tym aspekcie i stwierdził, że postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nie jest postępowaniem w trzeciej instancji, czyli sąd nie rozstrzyga o przyznaniu płatności a jedynie kontroluje jej poprawność i to zgodnie z art. 145 p.p.s.a. Postulowane naruszenie art. 35 § 3 kpa obejmuje przepis prawa proceduralnego, takie naruszenie może skutkować uchyleniem decyzji, gdyby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a.). Sąd nie doszukał się takiego skutku w ewentualnym, postulowanym naruszeniu. Z kolei skoro nie dopełniono warunku objęcia całości wnioskowanych gruntów, to nie dochowanie 14 - dniowemu terminowi na złożenie prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia, przestaje mieć znaczenie dla sprawy. Mając na względzie powyższe, oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło