I SA/Bd 630/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2026 r. sprawy ze skargi T.T. [...] w Sz. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 19 września 2025 r. nr 0401-IOA.4802.44.2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę W dniu [...] lipca 2025 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. wydał decyzję, którą nałożył na T.-T. T. N. sp.j. w S. (skarżąca) karę pieniężną w wysokości [...] zł, z uwagi na niewyposażenie kierowcy w dokument, o którym mowa w art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: "u.t.d."), wymagany w związku z realizowanym przewozem, tj. za niewyposażeniem kierowcy w wypis z licencji wspólnotowej na przewóz rzeczy. W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] września 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że w dniu [...] kwietnia 2024 r. w miejscowości M., funkcjonariusze służby celno-skarbowej zatrzymali do kontroli drogowej ciągnik samochodowy marki [...] z naczepą, którym kierował N. S., realizując krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu pracodawcy, tj. firmy T.-T. T. N. sp. j. Kierowca skontrolowanego pojazdu nie okazał wypisu z licencji wspólnotowej na przewóz rzeczy. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stwierdzone podczas kontroli drogowej przewinienie jest ewidentne. Organ podkreślił, że wiarygodne i jednoznaczne dowody stwierdzonych nieprawidłowości znajdują się w aktach sprawy, dlatego nie może budzić wątpliwości fakt, że kierowca nie okazał do kontroli licencji wspólnotowej na przewóz rzeczy. Brak tego dokument potwierdza, że nałożona zaskarżoną decyzją kara pieniężna związana jest z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu, które w niniejszej sprawie bezspornie miało miejsce. W zakresie zatem wymierzonej stronie kary organ odwoławczy zauważył, że stosownie do przepisu art. 87 ust. 3 u.t.d. przewoźnicy odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy w wymagane dokumenty. Sformułowanie "wyposażenie kierowcy" nie oznacza, że odpowiedzialność ta kończy się po wręczeniu dokumentów kierowcy. Obowiązek ten obejmuje również konieczność zadbania o to, aby dokumenty te były dostępne do kontroli podczas całego procesu transportu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że przeanalizował również zasadności uwzględnienia w niniejszej sprawie przesłanek ograniczających odpowiedzialność wykonującego transport drogowy (przesłanki egzoneracyjne) zawartych w przepisach art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. Odnosząc się do treści przepisu art. 92b u.t.d. organ wskazał, że nie może mieć on zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ kara, która została wymierzona stronie przez organ pierwszej instancji, nie dotyczy czasu pracy kierowców. Mając natomiast na względzie treść przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. organ wyjaśnił, że dla uwolnienia się przewoźnika od odpowiedzialności wymagane jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek, tj. brak wpływu tego podmiotu na powstałe naruszenie oraz niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, które do powstania tegoż naruszenia doprowadziły. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że z akt sprawy wynika bezspornie, iż w toku postępowania prowadzonego przed organem I instancji, strona nie przedstawiła okoliczności i dowodów wskazujących, że nie ponosi odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, które uzasadniałyby wniosek o odstąpienia od nałożenia kary. Również w odwołaniu strona nie wskazała okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie w jej sprawie dyspozycji przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Okoliczności niniejszej sprawy i dowody nie wskazują zatem, że strona wykonując przewóz poddany kontroli nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których jako podmiot profesjonalnie świadczący usługi przewozu rzeczy nie mogła przewidzieć. Zdaniem organu odwoławczego, skoro zatem strona działając osobiście, czy to przez swojego kierowcę, nie dołożyła należytej staranności przed rozpoczęciem przewozu, nie można mówić o braku jej odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, a przede wszystkim nie można w niniejszej sprawie twierdzić, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. W opinii zatem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących na możliwość odstąpienia od wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, czy też umorzenia postępowania już wszczętego. Strona nie przedłożyła w tym zakresie żadnych dodatkowych dowodów. Mając powyższe na względzie organ odwoławczy stwierdził, że norma przepisu art. 92c ust. 1 u.o.t.d. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. W skardze do tut. Sądu skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję w całości. Zarzuciła, że została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj.: 1) art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez brak rozpoznania istoty sprawy, tj. brak ustalenia, czy skarżąca wyposażyła pracownika (kierowcę) w wypis z licencji i ograniczenie się do błędnego przyjęcia, że skoro kierowca wypisu tego w trakcie kontroli nie posiadał przy sobie, to jest to równoznaczne z niewyposażeniem kierowcy przez skarżącą, w wypis z tej licencji; 2) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez przyjęcie, że skarżąca nie wyposażyła kierowcy w wypis z licencji transportowej, podczas gdy w rzeczywistości został on wyposażony w wypis tej licencji, jednak organ nie podjął żadnych działań procesowych, żeby tę okoliczność ustalić; 3) art. 12 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a. a także art. 124 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez zaakceptowanie sytuacji, w której organ I instancji wszczynając postępowanie nie poinformował strony o materialnej podstawie prawnej prowadzonego postępowania, w szczególności nie wskazując jej w treści postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie, co stanowiło naruszenie podstawowych obowiązków organu i uprawnie skarżącej. Ponadto strona zarzuciła, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 87 u.t.d,, a także pkt 1.12 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 7a k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że pojęcie "niewyposażenia" kierowcy w określone dokumenty jest tożsame z brakiem posiadania ich w trakcie kontroli, co jest nie tylko sprzeczne z literalnym brzmieniem tych przepisów, ale również narusza zasadę tłumaczenia niedających się usunąć wątpliwości, co do treści normy prawnej na korzyść strony. Strona zarzuciła również, że organ ukarał ją de facto za brak posiadania przez pracownika (kierowcę) określonych dokumentów, tj. za czyn, za który ukarany został już kierowca. W ten sposób doszło do ukarania dwa razy za to samo — wprawdzie dwóch różnych podmiotów, jednak za ten sam czyn. Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w T.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] kwietnia 2024 r. w miejscowości M. funkcjonariusze służby celno-skarbowej zatrzymali pojazd marki [...] z naczepą. Przewoźnikiem była T.-T. T. N. sp. jawna. W trakcie kontroli kierowca pojazdu – N. S., nie okazał wypisu z licencji wspólnotowej na przewóz rzeczy do czego jest zobowiązany na podstawie art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. W związku z tym organ wymierzył spółce karę pieniężną w wysokości [...] zł za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., przewidzianą w załączniku nr 3 lp. 1.12 do u.t.d. Kwestionując rozstrzygnięcie organu skarżąca podnosi, że kara jest wymierzana za niewyposażenie kierowcy w stosowne dokumenty, a nie za nieposiadanie któregoś z tych dokumentów przez kierowcę w trakcie przewozu. Zdaniem spółki, kierowca został wyposażony w wymagany dokument i nałożona kara pieniężna jest bezpodstawna. Strona twierdzi także, że organ ukarał kierowcę i spółkę za ten sam delikt, co nie jest do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawa. Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł. Materialnoprawną podstawę wydanej przez organ decyzji stanowiły przepisy u.t.d. Jak stanowi art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Zgodnie z art. 87 ust. 3 u.t.d. przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty. Natomiast w myśl art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Stosownie zaś do art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9. Zgodnie z pozycją 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. wysokość kary za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł - za każde naruszenie. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę wskazane regulacje prawne, organ zasadnie wymierzył spółce karę pieniężną w wysokości [...] zł. W świetle art. 87 ust. 3 u.t.d. to przedsiębiorca odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty, w tym wypisy z licencji. Nie może to ograniczać się wyłącznie do samego przekazania dokumentów kierowcy, ale również obejmuje dopilnowanie ich posiadania przez kierowcę w czasie wykonywania przewóz i ich okazanie organom uprawnionym do przeprowadzenia kontroli (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2107/15; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 720/22; wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 207/25). Zatem bezwzględnym obowiązkiem kierowcy jest posiadania i okazanie wymaganego dokumentu organom kontroli, a rolą przedsiębiorcy jest dołożenie starań, aby takowy dokument zawsze znajdował się w posiadaniu kierowcy wykonującego przewóz drogowy. Podkreślenia wymaga, że przedsiębiorca, podejmując odpowiednie działania, ma wpływ, a wręcz wpływ ten powinien mieć, na posiadanie przez kierowcę niezbędnych do wykonania przewozu dokumentów, np. poprzez odpowiedni system kontroli czy nadzoru posiadanych w pojeździe materiałów, w tym wypisu z licencji. Również rzeczą przedsiębiorcy jest takie sprawowanie nadzoru nad wykonywanymi przez jego pracowników przewozami, aby nie dochodziło, do powstania naruszeń przepisom wynikłym z niedbalstwa lub roztargnienia kierowcy. Nie można więc zgodzić się ze spółką, że z chwilą wyposażenia kierowcy w odpowiedni dokument, to on ponosi odpowiedzialność za jego brak w trakcie przewozu. Wskazać też należy, że zgodnie z dyspozycją art. 92a ust. 1 u.t.d. kara pieniężna może być nałożona na podmiot wykonujący przewóz, a więc w rozpoznawanej sprawie na przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności realizuje przewozy drogowe. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2460/11). Podkreślenia również wymaga, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1257/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 364/11). Przedsiębiorca może uwolnić się od odpowiedzialności, gdy wykaże, że zaistniały przesłanki z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d., co – jak trafnie stwierdził organ - w sprawie nie miało miejsca. Należy zauważyć, że w myśl art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Treść tego uregulowania nie pozostawia wątpliwości, że za stwierdzone naruszenia odpowiada podmiot wykonujący przewozy, chyba że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Należy podnieść, że skarżąca jest podmiotem profesjonalnie wykonującym krajowy transport drogowy w zakresie przewozu rzeczy. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem tego typu przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytą staranność, tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. W ocenie Sądu, spółka nie wskazała na jakiekolwiek nadzwyczajne okoliczności mogące wykluczyć jej odpowiedzialność. Rolą skarżącej było skuteczne zobligowanie kierowcy do przestrzegania przepisów prawa, w tym posiadania w pojeździe, w czasie wykonywania przewozu wypisu z licencji. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom strony, w sprawie nie doszło też do naruszenia zakazu podwójnego karania. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi wtedy, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 426/20). W rozpatrywanej sprawie bez wątpienie nie mamy do czynienia z tożsamością podmiotu popełniającego czyn. Nadto, z odpowiedzi na skargę wynika, że kierowca został ukarany mandatem karnym, poniósł zatem odpowiedzialność karną, co nie zwalnia spółki od odpowiedzialności administracyjnej za stwierdzone naruszenie przepisów u.t.d. Sąd nie podziela także poglądu skarżącej, że brak wskazania w decyzji organu pierwszej instancji postanowienia o wszczęciu postępowania naruszał przepisy art. 8 § 1, art. 9 oraz art. 124 § 1 pkt 4 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie z dnia [...] czerwca 2025 r. o wszczęciu postępowania. W ocenie Sądu brak jego wskazania w decyzji organu pierwszej instancji nie naruszał prawa stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, z podanych wyżej przyczyn, nie są zasadne podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.