I SA/Bd 636/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Dariusz Dudra Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. 1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości I SA/Bd 636/12 UZASADNIENIE W złożonym w dniu [...] r. wniosku A. P. wniósł o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od stycznia do czerwca 2010 r. w kwocie [...] zł. We wniosku skarżący wskazał na trudną sytuacją finansową, w jakiej znalazł się w związku z powodzią, która spowodowała zalanie gruntów rolnych wchodzących w skład jego gospodarstwa rolnego w 2010 r. Skarżący do wniosku załączył decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] r. odmawiającą udzielenia ulgi w postaci zaniechania poboru podatku rolnego za okres I półrocza 2010 r. Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił umorzenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od stycznia do czerwca 2010 r., w tym: składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za okres od stycznia do czerwca 2010 r. w kwocie [...] zł oraz odsetek w kwocie [...] zł i składki na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie za okres od stycznia do czerwca 2010 r. w kwocie [...] zł oraz odsetek w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że powoływane przez stronę straty poniesione w wyniku zalania upraw były brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wcześniejszego podania. Skarżący otrzymał wówczas ulgę w postaci umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od lipca do grudnia 2010 r. W złożonym w dniu [...] r. piśmie strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy odmówił wznowienia postępowania wskazując, że strona składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie wskazała żadnego nowego dowodu istotnego dla sprawy, o którym mowa art. 145 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako k.p.a.), przemawiającym za uwzględnieniem żądania. Dalej organ podał, że brak wskazania we wniosku przyczyn wznowienia określonych w ww. przepisach stanowi przesłankę do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Pismem z dnia [...] r. A. P. zaskarżył decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. Uzasadniając skargę skarżący podał, że w decyzji z dnia [...] r., znak [...] Prezes KRUS odmówił umorzenia składek za okres od stycznia do czerwca 2010 r. Zdaniem skarżącego organ błędnie twierdził, że powódź wystąpiła w późniejszym terminie. Skarżący wskazał, że powódź na terenie przy rzece Wiśle zaczęła się od zimy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od stycznia do czerwca 2010 r. z powodu powodzi w 2010 r. Do pisma załączył decyzję Wójta Gminy C. w sprawie odmowy udzielenia ulgi w podatku rolnym. Decyzją z dnia [...] r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił umorzenia składek za powyższy okres. Decyzja ta zawierała pouczenie, że zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. strona może wystąpić do Prezesa KRUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia [...] r. A. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zachowując czternastodniowy termin do jego wniesienia. W wyniku rozpatrzenie tego wniosku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydał w dniu [...] r. decyzję o odmowie wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., z uwagi na niewskazanie przyczyn wznowienia postępowania, określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Powyższą decyzję zgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie z dnia [...] r., strona zaskarżyła do sądu administracyjnego. W skardze A. P. stwierdził, że organ odmawiając umorzenia należności z tytułu składek nie wziął pod uwagę tego, że powódź wystąpiła już w zimie. Kontroli Sądu zatem poddana została decyzja z dnia [...] r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że decyzja ta została wydana w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego z dnia [...] r. o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od stycznia do czerwca 2010 r. Był to już kolejny wniosek skarżącego o umorzenie należności składkowych za powyższy okres. W poprzednich decyzjach organ odmawiał umorzenia należności składkowych. Ponowne złożenie wniosku nie pozostaje w sprzeczności z prawem, bowiem w sprawach dotyczących przyznawania ulg w spłacie składek nie obowiązuje zasada powagi rzeczy osądzonej. Zatem w przypadku zmiany sytuacji strony możliwe jest wystąpienie z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości składkowych. Adresatem takiego wniosku jest organ pierwszej instancji, który w takim przypadku jest zobowiązany do ponownego przeanalizowania sytuacji strony pod kątem występowania przesłanek określonych w art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zdaniem Sądu, skoro pismo skarżącego z dnia [...] r. było wnioskiem o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od stycznia do czerwca 2010 r. i organ rozpatrywał ten wniosek w trybie "zwykłym" to nie mógł zakończyć tego postępowania, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, a zatem wydanej w trybie nadzwyczajnym. Organ powinien rozpatrzeć wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydać w trybie "zwykłym" decyzję administracyjną. Według skarżącego, organ wydając poprzednie decyzje o odmowie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od stycznia do czerwca 2010 r. nie uwzględniał faktu, że pierwsza fala powodzi w jego gospodarstwie była już w zimie 2010 r. Kwestię tę skarżący podnosił już w piśmie z dnia [...] r. (k. 24 akt administracyjnych). Zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza prawo, tj. przepisy o wznowieniu postępowania administracyjnego, w szczególności zaś art. 149 § 3 k.p.a. Na tle art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. rażące naruszenie prawa definiuje się jako wydanie, w stanie prawnym nie budzącym wątpliwości co do jego rozumienia, decyzji, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów. Treść decyzji można określić jako przeciwstawiająca się tym przepisom, na podstawie których została ona wydana (J. Borkowski, Nieważność decyzji, Łódź-Zielona Góra 1997, s. 102). Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Organ w sposób rażący naruszył też, przywołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis ten stanowi, że prawo lub zobowiązanie stwierdzone decyzją ostateczną organu ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie. W niniejszej sprawie decyzja Prezesa KRUS z dnia [...] r. wskutek wniesienia w terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie była ani ostateczna, ani prawomocna. Mając powyższe uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. H. Adamczewska-Wasilewicz L. Kleczkowski D. Dudra