I SA/Bd 638/11

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-10-21

Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych powyżej 500 zł, uznając, że przedstawione przez stronę okoliczności materialne (brak dochodów własnych, dochody żony wystarczające jedynie na pokrycie wydatków i utrzymanie rodziny, zobowiązania alimentacyjne) uzasadniają częściowe zwolnienie od kosztów postępowania zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
A.U. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Strona wskazała na trudną sytuację materialną, brak własnych dochodów, zobowiązania alimentacyjne oraz utrzymywanie rodziny z dochodów żony. Referendarz sądowy oddalił wniosek, jednak strona wniosła sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych powyżej 500 zł.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bd 638/11 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2006r. postanowił: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych powyżej 500 zł. I SA/Bd 638/11 UZASADNIENIE W dniu 12 września 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) A. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu strona podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej albowiem obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Skarżący wskazał, że został zobowiązany do płacenia alimentów w wysokości [...]złotych miesięcznie na rzecz syna. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje wraz z żoną oraz małoletnim synem. Żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód w wysokości [...]złotych miesięcznie. Wydatki gospodarstwa domowego wynoszą około [...] zł miesięcznie, z czego [...] zł na spłatę trzech kredytów konsumpcyjnych. Natomiast około [...] zł jest przeznaczane na utrzymanie rodziny. Oświadczył, że nie posiada nieruchomości, żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Postanowieniem z dnia 20 września 2011 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie wyjaśnił wystarczająco swej sytuacji materialnej. W dniu 10 października 2011 roku do Sądu wpłynął w terminie ustawowym sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik skarżącego wskazał, że konieczność uiszczenia wpisu przekracza jego możliwości finansowe. Podał ponadto, że skarżący nie posiada żadnego źródła dochodu i nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku ekonomicznego. Wskazał też na konieczność spłacania zobowiązań z tytułu kredytów. Podniesiono również, że wpis sądowy stanowi dla skarżącego barierę, która uniemożliwia mu dochodzenie swoich praw przed sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Przepis art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie lub zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Skoro przepisy dotyczące prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, to rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym, to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Powyższe wprost wynika z treści art. 246 § 1 powołanej ustawy, który stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Skarżący wyjaśnił, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Wskazał, że jedynym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny są dochody żony w wysokości ok. [...] zł brutto miesięcznie. Z tej kwoty pokrywane są wydatki w wysokości [...] zł zatem na utrzymanie rodziny pozostaje około [...] zł. Podniósł także, że jest zobowiązany do płacenia alimentów w wysokości [...] złotych miesięcznie na rzecz syna. Oświadczył, że nie posiada nieruchomości, żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Zdaniem Sadu powyższe okoliczności przemawiają za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 500 zł. Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło