I SA/Bd 643/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent (spr.) sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. oddala skargę I SA/Bd 643/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. Wójt Gminy Ch. określił skarżącemu łączny wymiar zobowiązania pieniężnego za 2012 r. w kwocie 558 zł (w tym podatek od nieruchomości 73 zł, podatek rolny 485 zł). Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Wezwaniem z [...] r. zwrócono się do niego o uzupełnienie ww. wniosku, pod rygorem pozostawienia bez rozpatrzenia w przypadku nie usunięcia braków. Z uwagi na ich nieusuniecie wniosek ten pozostawiono bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu podjętej decyzji SKO wskazało na art. 2. ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej jako u.p.o.l.) oraz na art. 1, art. 3 ust. 1. pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm., dalej jako u.p.r.). Organ podał, że przedmiotem jest zagadnienie zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 10 u.p.r. gruntów należących do skarżącego. Stosując ścisłą wykładnie powyższego przepisu organ uznał, że na jego podstawie zwolnione z opodatkowania są grunty położone pod powierzchnią wałów przeciwpowodziowych oraz położone między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym. Grunty te nie mogą być bowiem w ogóle wykorzystywane rolniczo lub też ich rolnicze wykorzystywanie byłoby znacznie utrudnione z uwagi na bezpośrednie zagrożenie powodzią. Organ powołał się na opinię autorów Komentarza do ustawy o podatku rolnym, zgodnie z którą zwolnienie obejmuje grunty "zarówno pod samymi wałami, jak też położone pomiędzy wałami przeciwpowodziowymi." W celu określenia powierzchni obszaru zwolnionego od opodatkowania, jeżeli nie jest ona ujęta w ewidencji gruntów konieczny jest "fizyczny obmiar tych obszarów gruntów przez podatnika". Dalej organ podał, że z przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) wynika, że w ewidencji gruntów nie ma odrębnego oznaczenia gruntów znajdujących się pod wałem przeciwpowodziowym oraz stanowiących międzywale. Dane z ewidencji gruntów nie są w tym przypadku wystarczające do stwierdzenia istnienia na danym terenie wału lub międzywala i zastosowania zwolnienia z podatku rolnego lub od nieruchomości z tego tytułu. Organ wskazał, że pojęcia wału i międzywala nie zostały wprost zdefiniowane w przepisach dotyczących ochrony środowiska, w szczególności w ustawie z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 405 ze zm.). Wały przeciwpowodziowe są przedmiotem regulacji ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie. W § 3 pkt 1 rozporządzenia, wały przeciwpowodziowe zaliczono do budowli hydrotechnicznych (budowle wraz z urządzeniami i instalacjami technicznymi z nimi związanymi, służące gospodarce wodnej oraz kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich). Zgodnie zaś z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, obiekty hydrotechniczne zaliczają się do budowli w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 9 pkt 9 Prawa wodnego, budowle przeciwpowodziowe zaliczono do urządzeń wodnych (urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich). Organ powołał się także na interpretacją Ministra Środowiska określającą te pojęcia i przywołał art. 71 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego, zgodnie z którym wały przeciwpowodziowe, będące budowlami przeciwpowodziowymi, są zaliczane do urządzeń melioracji podstawowych, zgodnie zaś z art. 70 ust. 3 tejże ustawy, ewidencję urządzeń melioracji wodnych i zmeliorowanych gruntów prowadzi marszałek województwa. Ewidencja jest udostępniana nieodpłatnie organom administracji publicznej. Ponadto podał, że dane dotyczące istnienia na danym terenie wałów przeciwpowodziowych oraz powierzchni terenów położonych w obrębie międzywala posiadają również instytucje związane z gospodarką wodną. W związku z powyższym organ stwierdził, że dane na temat występowania wałów przeciwpowodziowych oraz międzywali uzyskane w którymkolwiek z ww. podmiotów mogą stanowić podstawę do zastosowania zwolnienia z art. 12 ust. 1 pkt 10 u.p.r. Organ zwrócił uwagę, że K. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych poinformował, że działki gruntu nr [...] położone w miejscowości K. gmina Ch. nie występują na obszarze międzywala ani nie sąsiadują z wałem przeciwpowodziowym. Na działkach gruntu nr [...] położonych w miejscowości K. (na której zdaniem podatnika ma być usytuowany wał przeciwpowodziowy) nie znajduje się urządzenie melioracji wodnych podstawowych - wał przeciwpowodziowy. W tejże miejscowości na działkach nr [...] i 239 zlokalizowany jest wał przeciwpowodziowy Miejskiej Niziny Ch.j o całkowitej długości wału 22,64 km i na terenie tej wsi jest to jedyny wał przeciwpowodziowy. Odnosząc się do materiału na płycie załączonego do odwołania, organ wskazał, że filmy przedstawiają następstwo wysokiego poziomu wody w dzierżawionym przez skarżącego jeziorze, które stanowi działka nr 242. Jezioro to graniczy bezpośrednio z gospodarstwem rolnym należącym do niego, położonym w starym korycie rzecznym i z tej przyczyny narażone jest na podsiąki, co pismem wyjaśnił także kierownika biura terenowego w Ch. K. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Zgodnie z tym dokumentem podczas każdego, dłużej trwającego wezbrania wiślanego na obszarze zawala (tj. po stronie odpowietrznej wału, na obszarze chronionym wałem przeciwpowodziowym), następuje po pewnym czasie, podniesienie się zwierciadła wód gruntowych, wynikające ze zwiększonego ciśnienia wody spowodowanego różnicą wysokości wody na obszarze międzywala a zawala. Najszybciej w takiej sytuacji podnosi się stan wody we wszelkich stawach, jeziorach, zbiornikach wodnych położonych w pobliżu wału przeciwpowodziowego. Sytuację utrudnia fakt, że sieć wodna (rowy, zbiorniki wodne), znajdująca się wzdłuż wału przeciwpowodziowego w rejonie miejscowości K. i O. Ś. nie ma bezpośredniego połączenia z systemem kanałów odwadniających Miejskiej Niziny Ch. Wody z tego obszaru odprowadzane są do Wisły za pośrednictwem przepustu wałowego w O. Ś. po obniżeniu się wody w rzece, do poziomu umożliwiającego ich odpływ. W tej sytuacji następuje również samoczynne obniżenie się zwierciadła wód gruntowych wraz z powrotem Wisły do swojego prawidłowego koryta. Zatem reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. nie uznało za słuszne uwzględnienia argumentów zawartych w odwołaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący podał, że z filmu na płycie CD widać wyraźnie, że jest to teren zalewowy i zgodnie z interpretacją Ministra Środowiska pismo z [...]r. teren zalewowy w przypadku istnienia watów przeciwpowodziowych jest równoznaczny z pojęciem międzywala Wskazał, że w piśmie z dnia [...]r. K. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych przyznał, że wał ten zbudowano w XIXw (w załączeniu zięcia z działki [...] która jest wałem przeciwpowodziowym).Zarzucił, że SKO nie odniosło się do jego pisma z dnia [...]r. mimo wyraźnego nakazu Sądu w sprawie z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt. I SA/Bd 567/13 do odniesienia się do zarzutów. Skarżący powołał się także na art. 2 pkt.4 Dyrektywy Unii Europejskiej 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000r. i stwierdził, że zgodnie z kwalifikacją przed- i powojenną wody rzeki [...] są wodami płynącymi zalewają jego gospodarstwo. Gdyby nie było obwałowań to woda wpłynęłaby swobodnie do rowów w G. W. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył. Na początek WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu. Poza sporem pozostaje, że grunty co do których skarżący nie uważa by miał płacić podatek rolny, są zaewidencjonowane jako użytki rolne. Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego. W ocenie WSA ustalenia w tym zakresie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. t.j. z 2005r., Nr 8, poz.60 ze zm.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 op). Organ rozpatrzył zarówno poszczególne dowody z osobna, jak również we wzajemnej łączności i ustosunkował się do różnic w zebranych dowodach. Mógł kierować się nie tylko wiedzą, ale i doświadczeniem życiowym i jego rozumowanie było zgodne z prawidłami logiki. W aktach sprawy znajdują się odpowiednie wypisy, a co do zapisów nie było to kwestionowane przez skarżącego. Należy mieć na względzie to, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2013r., poz.1381 j.t. w brzmieniu na 2012r.), opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. WSA wyjaśnia, że organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Dopóki dane te nie zostaną zmienione, organy podatkowe mają obowiązek wyliczania podatku jak i przyjmowania właściciela gruntu na ich podstawie i nie są władne do kwestionowania, czy korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe. Podstawowym kryterium rozgraniczającym zaliczenie do przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym, czy też podatkiem leśnym było od dnia 1 stycznia 2003 r. właściwe sklasyfikowanie w ewidencji gruntów i budynków. Dopiero kolejnym kryterium jest to czy zostały zajęte na prowadzenie (wykonywanie) działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna. Zasadniczym przedmiotem sporu było zagadnienie zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku rolnym gruntów należących do skarżącego. Stosownie do tego przepisu, zwalnia się od podatku rolnego grunty pod wałami przeciwpowodziowymi i grunty położone w międzywałach; WSA wyjaśnia, że przepis ten zwalniający spod opodatkowania musi być rozumiany ściśle, tj. także w ten sposób, że wał przeciwpowodziowy musi zostać dookreślony a jego pojmowanie musi być uzależnione od obiektywnych cech, również normatywnych, nie może być subiektywne. Sąd stwierdził, że organ wyraźnie wskazał, co rozumie pod pojęciem międzywala. Szeroka argumentacja decyzji, poczyniona również w oparciu o takie akty prawa jak ustawa z 07 lipca 1994r. Prawo budowlane, rozporządzenie Ministra Środowiska z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, Prawo wodne; jest wystarczająca. Organ prawidłowo przyjął, iż wały przeciwpowodziowe zaliczono do budowli hydrotechnicznych (budowle wraz z urządzeniami i instalacjami technicznymi z nimi związanymi, służące gospodarce wodnej oraz kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich). Są zaliczane do urządzeń melioracji podstawowych, a ewidencję urządzeń melioracji wodnych i zmeliorowanych gruntów prowadzi marszałek województwa. Ewidencja jest udostępniana nieodpłatnie organom administracji publicznej. Trafnie zauważył, że dane dotyczące istnienia na danym terenie wałów przeciwpowodziowych oraz powierzchni terenów położonych w obrębie międzywala posiadają również instytucje związane z gospodarką wodną. W ocenie Sądu, organ uzasadnił, że art. 12 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku rolnym, nie obejmuje jakichkolwiek wałów, których istnienie powoduje, że sąsiednie tereny są zalewane. Czyli za taki, nie może być uznany wał z XIXw., który obecnie nie ma cech, o jakich mowa powyżej. Dodatkowo ustalono, że Wójt zwrócił się do K. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. (K.P.Z.M.iU.W.) - Biuro Terenowe w Ch., z zapytaniem czy faktycznie działki gruntu nr [...] położone w miejscowości K. gmina Ch. wchodzące w skład gospodarstwa rolnego skarżącego położone są w obszarze miedzywale, lub czy sąsiadują z wałem przeciwpowodziowym. Z pisma tego organu wynika bezsprzecznie, że działki gruntu nr [...] położone w miejscowości K. gmina Ch., nie występują na obszarze międzywala, ani nie sąsiadują z wałem przeciwpowodziowym. Na działkach gruntu nr [...], położonych w miejscowości K. (na której zdaniem Podatnika ma być usytuowany wał przeciwpowodziowy) nie znajduje się urządzenie melioracji wodnych podstawowych - wał przeciwpowodziowy. W tejże miejscowości na działkach nr [...] zlokalizowany jest wał przeciwpowodziowy Miejskiej Niziny Ch. o całkowitej długości wału 22,64 km i na terenie tej wsi jest to jedyny wał przeciwpowodziowy. Powyższe potwierdzają mapy terenu, zgromadzone podczas prowadzonego postępowania podatkowego. Co do zasady jest to bezsporne. W takim wypadku, w przekonaniu Sądu organ nie tylko dokonał prawidłowej wykładni zastosowanych przepisów, ale również prawidłowo jest zastosował w stanie sprawy. Organ odniósł się również do twierdzeń skarżącego, dowodów, w tym utrwalonych na płycie CD. W decyzji wyjaśniono, że nagrania przedstawiają następstwo wysokiego poziomu wody w dzierżawionym przez Odwołującego jeziorze, które stanowi działka nr [...]. Jezioro to graniczy bezpośrednio z gospodarstwem rolnym należącym do skarżącego, położonym w starym korycie rzecznym i z tej przyczyny narażone jest na podsiąkanie. Wyjaśnienie tego zjawiska znajduje się w aktach sprawy, a konkretnie w piśmie mgr. inż. R. D. - kierownika biura terenowego w Ch. K.P.Z.M.iU.W. Zgodnie z tym dokumentem podczas każdego, dłużej trwającego wezbrania wiślanego na obszarze zawala (tj. po stronie odpowietrznej wału, na obszarze chronionym wałem przeciwpowodziowym), następuje po pewnym czasie, podniesienie się zwierciadła wód gruntowych, wynikające ze zwiększonego ciśnienia wody spowodowanego różnicą wysokości wody na obszarze międzywala a zawala. Najszybciej w takiej sytuacji podnosi się stan wody we wszelkich stawach, jeziorach, zbiornikach wodnych położonych w pobliżu wału przeciwpowodziowego. Sytuację utrudnia fakt, że sieć wodna (rowy, zbiorniki wodne), znajdująca się wzdłuż walu przeciwpowodziowego w rejonie miejscowości K. i O. Ś. nie ma bezpośredniego połączenia z systemem kanałów odwadniających Miejskiej Niziny Ch. Wody z tego obszaru odprowadzane są do Wisły za pośrednictwem przepustu wałowego w O. Ś. po obniżeniu się wody w rzece, do poziomu umożliwiającego ich odpływ. W tej sytuacji następuje również samoczynne obniżenie się zwierciadła wód gruntowych wraz z powrotem Wisły do swojego prawidłowego koryta. Jest to wystarczające na potrzeby tej sprawy. Sąd dostrzega konsekwentnie wskazywany przez skarżącego powód zalewania terenów, oraz podnoszone przez niego kwestie związane z istnieniem nieczynnego wału z XIXw., jednak należy z całą mocą podkreślić, że prawidłowość gospodarki wodnej czy melioracji nie może być przedmiotem niniejszego postępowania. W każdym razie, ustawodawca podatkowy nie przewidział tej okoliczności jako zwalniającej z podatku rolnego. Na koniec WSA wskazuje, że wyrok tut. Sądu z 13 listopada 2013 r. sygn. akt. I SA/Bd 567/13, dotyczył podatku za 2013r. i w nie wiąże w niniejszej sprawie. Tym bardziej, że wskazania dotyczyły stricte braków tamtej, konkretnej decyzji. Obecnie nie ma sprzeczności pomiędzy zaskarżoną decyzją a wskazanym przez skarżącego wyrokiem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.