I SA/Bd 645/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 listopada 2011 r.. sprawy ze skargi G. S.A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T.z dnia [...] Nr [...] oddala skargę I SA/Bd 645/11 UZASADNIENIE 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że odwołanie G. S.A. z dnia [...] 2011r. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2010r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...] 2010r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. zakończył prowadzone w stosunku do skarżącej Spółki postępowanie podatkowe w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005 roku oraz za I kwartał 2006 roku. Decyzja ta nadana została na adres pełnomocnika Spółki G., tj. Adwokat M. [...], ul. T., [...], przesyłką listową poleconą w dniu [...] 2010 r. Na kopercie przesyłki znajdują się adnotacje o dwukrotnym jej awizowaniu, pierwsza z dnia [...] 2010 r., druga z dnia [...] 2010 r. Pomimo dwukrotnego awizowania powyższa przesyłka nie została podjęta przez pełnomocnika. 2. Pismami z dnia [...] 2011r. pełnomocnik Spółki złożył odwołanie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2010r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia powyższego odwołania. 3. Postanowieniem z dnia [...] 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że powyższe odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Na wstępie Dyrektor powołując się na art. 220 § 2 w zw. z art. 18b Ordynacji podatkowej wskazał, że organem podatkowym właściwym do rozpatrzenia odwołania z dnia [...] 2011r. jest Dyrektor Izby Skarbowej w B., nie zaś Dyrektor Izby Skarbowej w W., do którego pełnomocnik skierował przedmiotowe odwołanie. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] 2011r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Dokonując oceny w przedmiocie zachowania przez pełnomocnika terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2011r. Dyrektor wyjaśnił, że przedmiotowa decyzja w trybie zastępczym została doręczona pełnomocnikowi Spółki w dniu 29 grudnia 2010r. W związku z tym stosownie do treści art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie należało wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi Spółki, tj. najpóźniej w dniu 12 stycznia 2011r. Tymczasem odwołanie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 22 kwietnia 2011r. a więc z uchybieniem czternastodniowego terminu do jego wniesienia. 4. W skardze skierowanej do Sądu pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie powyższego postanowienia zarzucając mu naruszenie: art. 211 i art. 212 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2010r. została prawidłowo doręczona w dniu 29 grudnia 2010r.; art. 144, art. 145, art. 146, art. 148, art. 150 § 2, poprzez uznanie, iż decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2010r. została prawidłowo doręczona w sytuacji gdy organ zaadresował przesyłkę na nieprawidłowy adres oraz ogólnych zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu pełnomocnik Spółki podnosi, że adres na który organ kierował pisma procesowe nigdy nie służył do doręczania jakiejkolwiek poczty kierowanej do niego jako pełnomocnika spółki G. S. A. jak i innych obsługiwanych mandantów. Adresem do doręczeń wyraźnie wskazanym w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 2010r. był zawsze adres przy ul. B. w W. Skarżąca zaznacza, iż na przesłanym nowym dokumencie pełnomocnictwa nie wskazano nowego adresu do doręczeń. Skoro więc w toku postępowania występował już adres do doręczeń przy ul. B. w W. i nie został on zmieniony, to organ podatkowy zobligowany był do doręczania pism pod dotychczasowym adresem pełnomocnika nawet w sytuacji, kiedy adres do doręczeń by się zmienił w toku postępowania, a organ o zmianie nie był informowany. Z uwagi na powyższe w ocenie skarżącej organ sam zmienił adres do doręczeń, czym rażąco naruszył przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące doręczeń. Pełnomocnik Spółki podniósł również, iż przesłanie przez spółkę G. S. A. oryginału pełnomocnictwa do organu podatkowego nie było czynnością profesjonalnego pełnomocnika ale czynnością strony, a więc na oryginale pełnomocnictwa nie było żadnego adresu pełnomocnika. Natomiast poprzednie pełnomocnictwo wskazywało adres do doręczeń na ul. B. w W. Pełnomocnik Spółki wskazuje także, że adres w W. przy ul. B. jest wskazany również jako adres do doręczeń zarówno w Krajowym Rejestrze Sądowym jak i na stronach Krajowej Rady Adwokackiej więc działanie organu, zdaniem pełnomocnika jest nieuzasadnione. Skarżąca podkreśla, iż organ nie starał się zweryfikować poprawności adresu pełnomocnika, czego konsekwencją było to, że o decyzji pełnomocnik dowiedział się dopiero w dniu 15 kwietnia 2011r., przy okazji pobytu w [...] Urzędzie Skarbowym W. - [...] wyjaśniając fakt zajęcia rachunków bankowych spółki G.S.A. Wówczas pełnomocnik powziął on informację, iż na podstawie decyzji z dnia [...] 2010r. wystawione zostały tytuły wykonawcze i wszczęto postępowanie egzekucyjne, o których ani strona ani pełnomocnik nie mogli wiedzieć. Pełnomocnik Spółki wskazał, iż decyzję organu pierwszej instancji otrzymał do w dniu 20 kwietnia 2011r. w [...] Urzędzie Skarbowym w T. Dlatego ten dzień powinien być uznany, przy bezskuteczności doręczenia przez awizo, dniem doręczenia rzeczonej decyzji. Zdaniem pełnomocnika od tego dnia, należało liczyć czternastodniowy termin do wniesienia odwołania. Zdaniem pełnomocnika Spółki organ świadomie i z premedytacją kierował decyzję na adres, pod którym nikt jej nie podejmował z poczty, aby pozbawić Spółkę jakiejkolwiek możliwości obrony, czym naruszył ogólną zasadę z art. 121 Ordynacji podatkowej. 5. W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: 6. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. 7. Spornym w niniejszej sprawie jest czy organ pierwszej instancji prawidłowo doręczył pełnomocnikowi skarżącej Spółki decyzję z dnia [...] 2010r. Na wstępie tej części wskazać należy, iż na gruncie ustawy Ordynacja podatkowa zasadę dopuszczania strony do działania przez pełnomocnika wprowadza przepis art. 136, z tym jednakże ograniczeniem, iż nie może ona być zastępowana działaniem ustanowionego przez siebie pełnomocnika, jeżeli charakter czynności procesowej wymaga jej osobistego działania. Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, które w postępowaniu podatkowym mają odpowiednie zastosowanie (na podstawie art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej), strona ma możliwość dowolnego kształtowania zakresu umocowania. Przy wyborze pełnomocnika do postępowania podatkowego mocodawca jest ograniczony przepisem art. 137 § 1 powołanej ustawy, w myśl którego pełnomocnikiem może być tylko osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych Pełnomocnictwo musi być dołączone do akt danej sprawy. Przepis art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej stanowi przy tym, iż obowiązek dołączenia do akt oryginału pełnomocnictwa lub jego urzędowo poświadczonego odpisu spoczywa na pełnomocniku. Adwokat, radca prawny, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ podatkowy może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Za dopuszczalne uznaje się także złożenie tych dokumentów przez samą stronę. 8. Z akt sprawy w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że na wezwanie organu z dnia 15 lipca 2010r. strona skarżąca przy piśmie z dnia 27 lipca 2010r. nadesłała oryginał pełnomocnictwa dla adwokat M. z dnia 05 maja 2010r. wraz z odpisem tegoż pełnomocnictwa poświadczonym za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika oraz potwierdzenie dokonania opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Analiza nadesłanych przez stronę dokumentów wskazuje że: 1) oryginał pełnomocnictwa nie zawiera żadnego adresu pełnomocnika, ani w formie nadruku ani w formie oświadczenia pisemnego; 2) pełnomocnictwo nie zawiera żadnego adresu do doręczeń, 3) kopia pełnomocnictwa oraz potwierdzenie dokonania opłaty skarbowej jest opatrzone pieczątką "Adwokat M [...], przy ul. T." Mając na uwadze powyższe należało postawić pytanie czy w takiej sytuacji mogły po stronie organu wystąpić jakiekolwiek wątpliwości co do adresu pełnomocnika adwokat M., które uzasadniałby podjęcie przez organ określonych czynności procesowych w celu ustalenia adresu pełnomocnika na który niewątpliwie należało doręczać pisma procesowe w sprawie. Na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć negatywnie tzn. w ocenie Sądu brak było takich okoliczności, które w sposób obiektywny obligowałby organ do podejmowania czynności mających na celu ustalenie adresu pełnomocnika. Takie okoliczności jak nadesłanie wraz z oryginałem pełnomocnictwa jego odpisu i potwierdzenie dokonania opłaty skarbowej opatrzonych pieczęcią imienną pełnomocnika wraz z adresem i podpisem pełnomocnika dawały w pełni organom podstawę do przyjęcia, iż adres na pieczęci pełnomocnika jest adresem tegoż pełnomocnika, na który należy dokonywać doręczeń pism w toczącym się postępowaniu podatkowym. W sytuacji, kiedy w sprawie występuje zawodowy profesjonalny pełnomocnik poziom reguł starannego działania musi być odpowiednio wysoki. Skoro w ocenie tegoż pełnomocnika jego adres do doręczeń był inny niż widnieje na pieczęci to winien był o tym i to w sposób niebudzący wątpliwości poinformować organ w stosownym piśmie procesowym. Brak jakiegokolwiek działania w tym zakresie ze strony pełnomocnika dawał organowi podatkowemu w pełni uzasadnioną podstawę do przyjęcia, że adres na pieczęci pełnomocnika jest adresem właściwym dla doręczania pism procesowych w sprawie. Zdaniem Sądu w takich okolicznościach sprawy organ nie był zobligowany do wszczynania postępowania w celu ustalenia innego adresu do doręczeń niż adres znajdujący się na imiennej pieczęci pełnomocnika. Taką okolicznością zdaniem Sądu nie mógł być w szczególności fakt, że pełnomocnik adwokat M. występowała już wcześniej jako pełnomocnik w sprawie będąc doradcą podatkowym, skoro pełnomocnictwo to zostało skutecznie odwołane z dniem 19 lutego 2007r. (K-35 akt administracyjnych) przez stronę skarżącą. Stosunek pełnomocnictwa został więc zakończony z dniem 19 lutego 2007r. i ponownie nawiązany z dniem 05 maja 2010r. Brak jest zatem podstaw aby sytuację faktyczną po dniu nawiązania stosunku pełnomocnictwa odnosić do okoliczności wcześniejszych, a zwłaszcza podanego wówczas adresu do doręczeń, gdyż tego typu oświadczenie pełnomocnika utraciło znaczenie z momentem odwołania pełnomocnictwa. Nawiązując ponownie stosunek pełnomocnictwa, pełnomocnik winien dopełnić wszelkich wymagań, które wiążą się z tym faktem a mianowicie przedłożyć pełnomocnictwo i wskazać adres do doręczeń, jeżeli jest inny niż wynikający z pieczęci imiennej znajdującej się na odpisie pełnomocnictwa i opatrzonej jego podpisem. Nie czyniąc tego pełnomocnik, a zwłaszcza pełnomocnik profesjonalny od którego należy oczekiwać należytej staranności w wykonywaniu swoich obowiązków musi się liczyć z tym, iż pisma procesowe w sprawie będą i to w sposób skuteczny doręczane na adres wynikający z imiennej pieczęci która nadto została opatrzona jego podpisem. Każdy pełnomocnik, należycie dbający o interesy swojego mocodawcy, winien dopełnić należytej staranności w sprawowaniu tej funkcji i zapobiegać wszelkim negatywnym skutkom swoich zaniechań, które - jak wskazano wyżej - dotykają bezpośrednio samego mocodawcę. Reasumując zdaniem Sądu organ prawidłowo stwierdził, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2011r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej spółki w trybie zastępczym w dniu 29 grudnia 2010r., zatem 14 dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji upłynął z dniem 12 stycznia 2010r. Skoro pełnomocnik spółki złożył odwołanie w dniu 22 kwietnia 2011r. (data nadania przesyłki na poczcie), uchybił tym samym określonemu w art. 223 § 2 pkt 1 Op. terminowi. W tej sytuacji Dyrektor zobligowany był, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Op., do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając skargę za niezasadną, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.