I SA/Bd 648/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 06 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2011r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2007r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 29 sierpnia 2013r. wpłynął na urzędowym formularzu PPF do tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną oraz bezrobotną córką. Jest współwłaścicielem domu o powierzchni [...] m2. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...]zł. Jest osobą bezrobotną i otrzymuje zasiłek przedemerytalny. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Podał również, że ponosi wydatki związane z utrzymaniem. Jednocześnie podkreślił, że jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu od momentu złożenia pierwszego wniosku w przedmiotowej sprawie, albowiem żona wnioskodawcy z uwagi na panujący kryzys zmuszona była zlikwidować działalność gospodarczą z dniem [...]2013r. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwana dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca wart. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący w rozpoznawanej sprawie występował już z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku prowadzonego postępowania w zakresie pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 27 września 2011 r. oddalił wniosek skarżącego. Rozpatrując złożony przez stronę sprzeciw, postanowieniem z dnia 18 czerwca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Przedmiotowe postępowanie zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2012r., sygn. akt II FZ 734/12 oddalającym zażalenie skarżącego. W uzasadnieniu tego ostatniego orzeczenia Sąd wskazał, że ..(..) Skoro bowiem miesięczne przychody skarżącego i jego żony wynoszą [...]zł. to wygospodarowanie 500 zł na wpis sądowy nie przekraczało ich możliwości finansowych. Instytucja prawa pomocy nie powinna bowiem prowadzić do przyznawania pomocy państwa dla osób, które nie czyniąc oszczędności we własnych wydatkach oczekują zrekompensowania kosztów postępowania. Prawomocność orzeczenia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy nie wyklucza oczywiście możliwości ponownego ubiegania się przez stronę skarżącą o przyznanie prawa pomocy. Warto jednak wspomnieć, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. NiezgódkaMedek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Referendarz sądowy, rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, me może zatem odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje natomiast art. 165 p.p.s.a., jednakże pod warunkiem wykazania, że nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy będą to w szczególności okoliczności wskazujące na pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Na podstawie oświadczenia strony skarżącej referendarz sądowy ustalił, że strona skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz bezrobotną córką. Jest współwłaścicielem domu o powierzchni [...] m2. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł. Jest osobą bezrobotną i otrzymuje zasiłek przedemerytalny. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Wskazał również, że jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu od momentu złożenia pierwszego wniosku w przedmiotowej sprawie, albowiem żona wnioskodawcy z uwagi na panujący kryzys zmuszona była zlikwidować działalność gospodarczą z dniem [...] 2013r. Ponadto z pisma żony skarżącego z dnia [...] 2013r. wynika, że strona posiada zadłużenie w banku. Porównując sytuację materialną strony skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wynikającą pierwotnego wniosku do sytuacji materialnej przedstawionej w obecnie rozpoznawanym wniosku stwierdzić należy, że dochód gospodarstwa domowego skarżącego uległ zmniejszeniu z kwoty [...]zł do kwoty [...]zł. Pozostałe informacje są tożsame. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca nie wykazała jednak, że jej sytuacja materialna uległa zmianie na, tyle aby można było przyjąć, że spełnia przesłanki o których mowa wart. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wskazać bowiem należy, że wydatkowanie posiadanych środków finansowych na spłatę zobowiązań prywatnoprawnych (rat kredytu czy pożyczki) bez uwzględnienia kosztów związanych z toczącym się postępowaniem sądowym jest naruszeniem równości w traktowaniu swoich powinności finansowych. Takie działanie nosi znamiona wyzbywania się zdolności do zapłaty kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2008 L, sygn. akt II FZ 186/08 - Legalis). Preferencyjne zaś traktowanie należności prywatnoprawnych (rat kredytu czy pożyczki) wobec należności publicznoprawnych nie może uzasadniać przyznania prawa pomocy w toku postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt I FZ 462/09 - Lex nr 582452). Ponadto podkreślić należy, że na obecnym etapie postępowania strona nie ma obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów związanych z toczącym się procesem albowiem jak wynika z akt sprawy w dniu [...] 2013r. uiściła wpis należny od przedmiotowej skargi w kwocie 500 zł. Nie ma zatem formalnych przeszkód aby Sąd mógł merytorycznie rozpoznać skargę strony. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie