I SA/Bd 65/09

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-09-09

Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedłożyła na wezwanie sądu dodatkowych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona, mimo wezwania sądu, nie przedłożyła wymaganych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów. Ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, a brak współdziałania uniemożliwia ocenę jej rzeczywistej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący L.T. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku od towarów i usług za 2004 r. Wraz ze skargą wniósł o przyznanie prawa pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu PPF podał, że jest bezrobotny, zarabia dorywczo 800 zł, jego żona zarabia, a miesięczny dochód rodziny wynosi 2000 zł. Posiada czworo dzieci w wieku szkolnym, dom i działkę. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bd 65/09 POSTANOWIENIE Dnia 09 września 2009 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 09 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2004 r. postanowił odmówić przyznania prawa pomocy I SA/Bd 65/09 UZASADNIENIE W następstwie złożenia skargi na wskazaną wyżej decyzję L.T.wniósł o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z informacji zawartych w urzędowym formularzu PPF skarżący ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W motywach wniosku podał, że jako osoba bezrobotna podejmuje się prac dorywczych. Oszacował, że z tego tytułu zarabia 800 zł. Biorąc pod uwagę wynagrodzenie żony miesięczny dochód rodziny wynosi 2000 zł. Wnioskujący posiada na utrzymaniu czworo dzieci w wieku szkolnym. Jako majątek wskazał dom oraz działkę. W punkcie 9 formularza zawarł informację dotyczącą niewypłacalności. Pismo Sądu z dnia 29 czerwca 2009 r., którym skarżącego wezwano do przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz wyjaśnień adresat pozostawił bez odpowiedzi. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć trzeba, że prawo pomocy jest szczególną instytucją, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Wskazać jednak należy, że prawo to nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. Zgodnie z przepisem art.246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej " p.p.s.a", prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści przywołanego przepisu wynika, że przez użycie sformułowania "wykaże" ustawodawca przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Zatem postępowanie, którego przedmiotem jest kwestia udzielenia pomocy z budżetu państwa charakteryzuje się (przynajmniej od teoretycznej strony) współdziałaniem Sądu i strony. W tym zakresie podział ról pomiędzy te podmioty jest następujący: inicjatywa wszczęcia postępowania należy wyłącznie do strony i w związku z tym zobowiązana jest ona do dostarczenia "materiału" celem oceny zasadności jej żądań, natomiast referendarz sądowy ma ocenić w oparciu o dostarczone dane, ewentualnie o okoliczności znane z urzędu, a także doświadczenie życiowe i zasady logiki, czy zgłoszone żądanie w świetle odpowiednich przepisów jest zasadne. W niniejszej sprawie referendarz uznał, że samo oświadczenie strony zawarte w urzędowym formularzu wniosku nie jest wystarczające. Z tej przyczyny zostały podjęte wobec wnioskującego dodatkowe działania, co umożliwia przepis art. 255 p.p.s.a. Zgodnie z jego brzmieniem, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Zauważyć należy, że skarżący został poinstruowany, jakimi konkretnymi środkami dowodowymi może on uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek, o których mowa w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, nie wypełnił on wezwania Sądu jak i nie podał przyczyn takiego faktu. Należy wobec tego uznać, że zainteresowany nie przestawił swojej aktualnej sytuacji finansowej i nie jest możliwe jej ustalenie wyłącznie w oparciu o informacje umieszczone na formularzu PPF. Negatywne konsekwencje takiego stanu rzeczy przejawiają się w odmowie przyznania prawa pomocy, gdyż wnioskujący nie wypełnił obciążających go z mocy art.246 §1 pkt 2 w związku z art.255 p.p.s.a obowiązków. W świetle poczynionych powyżej uwag, na podstawie 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło