I SA/Bd 652/04

WyrokWSA w Bydgoszczy2005-04-27

Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może odmówić uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej, jeśli strona podnosi zarzuty merytoryczne dotyczące pierwotnej decyzji, a nie kwestie interesu publicznego lub ważnego interesu strony?
Ratio decidendi
Organ celny może odmówić uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej, jeśli strona nie przedstawi argumentów przemawiających za interesem publicznym lub ważnym interesem strony, a zamiast tego podnosi zarzuty merytoryczne dotyczące pierwotnej decyzji. Postępowanie w tym trybie ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy, lecz weryfikacji przesłanek do uchylenia lub zmiany decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący Grzegorz D. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o odmowie umorzenia należności celnych. Skarżący zarzucał organom celnym naruszenie przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej, w szczególności brak powiadomienia o retrospektywnym zarejestrowaniu niedopłaty długu celnego. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, asesor WSA Urszula Wiśniewska (spr.), Protokolant asystent sędziego Damian Bronowicki, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Grzegorza D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2004 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2004 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej umorzenia należności celnych, które wynikają z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] 2002r. Nr [...] w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej ocenił zasadność żądania uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 253 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Wskazał, iż regulacja zawarta w tym przepisie Ordynacji podatkowej stanowi szczególny tryb uchylania decyzji zarówno wadliwych, jak również nie dotkniętych wadami, jeżeli ich wzruszenie jest podyktowane względami interesu społecznego lub słusznym interesem strony. Postępowanie prowadzone na podstawie tego przepisu jest trybem nadzwyczajnym, nie ma ono na celu merytorycznego rozpoznania sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już w sprawie decyzji ostatecznej w celu zbadania czy za zmianą bądź uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, a uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w T. wskazane przesłanki nie zostały spełnione w zaskarżonej sprawie. Organ wskazał, iż podnoszone przez stronę kwestie związane z importem samochodu stanowiły już przedmiot oceny organu celnego w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną i nie podlegają rozpatrzeniu w trybie art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej. Za nieuzasadniony - w stanie faktycznym skarżonej sprawy - uznał również zarzut dotyczący niepowiadomienia dłużnika o kwocie retrospektywnie zarejestrowanych należności celnych w momencie doręczenia decyzji organów celnych o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Wyjaśnił, iż rejestracja długu celnego lub kwoty uzupełniającej jest czynnością materialno-techniczną organu celnego. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie przeprowadzone zostało w sposób właściwy, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem i nie zachodziła konieczność jego uchylenia, a interes strony był odpowiednio chroniony. W skardze do sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając organowi naruszenie przepisów art. 226 § 4 oraz art. 230 § 1 i § 4 ustawy Kodeks celny. Wskazał również, iż organ uchybił zasadom postępowania podatkowego, przez co naruszył przepisy art. 120, art. 121, art. 122, art.124, art. 187, art.191, art.210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Skarżący zarzuca, iż w decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe organ określił kwotę niedopłaty długu celnego, lecz nie powiadomił strony o retrospektywnym jej zarejestrowaniu w wysokości wynikającej z rozstrzygnięcia. Twierdzi, że tylko poprzez powiadomienie organ może nałożyć na stronę obowiązek zapłaty należności celnych. W przekonaniu skarżącego nie istnieje przepis prawa pozwalający utożsamiać doręczenie decyzji deklaratoryjnej z powiadomieniem o zarejestrowaniu kwoty wynikającej z długu celnego, na co przywołuje przepisy art. 229 oraz art. 230 Kodeksu celnego. Twierdzi, iż decyzja wymiarowa w swojej treści powinna zawierać informację o powiadomieniu dłużnika, a w obecnie wydawanych decyzjach organu celnego takie powiadomienia są zawierane. Brak powiadomienia o zarejestrowaniu cła nie wpływa na jego łączną wysokość, ale odnosi się do ukształtowania na gruncie tej decyzji obowiązku strony oraz związania nią organu. Z normy prawnej art. 2 Konstytucji wynika zasada pewności prawa oraz zasada sprawiedliwości społecznej. Pewność prawa jest traktowana jako bezpieczeństwo prawne rozpatrywane z punktu widzenia ochrony praw jednostki i jest współcześnie uznawane za jeden z najistotniejszych czynników funkcjonowania prawa w społeczeństwie. Wyrazem pewności prawa jest możliwość jego jednolitego stosowania i rozumienia przez organy oraz instytucje Państwa. Z kolei z art. 32 Konstytucji RP wynika zasada równości wobec prawa, która powinna gwarantować obywatelom, których prawna i faktyczna sytuacja jest zbliżona, że zostaną wobec nich podjęte decyzje o podobnej, jeżeli nie tożsamej treści. W zaskarżonej sprawie termin do powiadomienia uległ przedawnieniu i w przekonaniu skarżącego organ winien wydać decyzję o anulowaniu niedopłaty długu celnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Negatywne stanowisko Dyrektora Izby Celnej w T. wyrażone w decyzji z dnia [...] 2004 r. jest w ocenie Sądu zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Przepis art. 253 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, iż decyzja ostateczna, na mocy której strona nie nabyła prawa, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes podatnika. Wymieniony przepis wprowadza jeden z rodzajów trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji. Nie jest on związany z wyraźnie wymienionymi wadami postępowania lub samej decyzji podatkowej. Pozwala na usunięcie niekwalifikowanych wad proceduralnych lub rozstrzygnięcia sprawy, jak i po prostu na zmianę stanowiska organu i rozstrzygnięcie sprawy w granicach obowiązującego prawa inne niż poprzednie, stosownie do wymagań interesu publicznego lub ważnego interesu stron postępowania. Przepis art. 253 § 1 tej ustawy daje podstawę do wzruszenia decyzji ostatecznej, pozostawiając uznaniu organu podatkowego skorzystanie z niej, co wynika z użycia w nim słowa "może". Organ nie ma obowiązku zmiany lub uchylenia decyzji, a strona nie ma uprawnienia do kategorycznego żądania od organu takiego działania (Ordynacja podatkowa – B. Adamiak, J. Borkowski, M. Mastalski i J. Zubrzycki, Wrocław 2004r.). Przedmiotem zatem prowadzonego postępowania w trybie określonym w art. 253 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa jest weryfikacja przesłanek rzutujących na możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Ustawodawca wyposażył organ w uprawnienia polegające na przesądzeniu czy ostateczny akt administracyjny może być uchylony lub zmieniony, ale w przeciwieństwie do postępowania odwoławczego organ nie rozstrzyga ponownie sprawy co do istoty. Pod pojęcie "ważny interes strony" nie można podciągnąć zarzutów zgłaszanych w odwołaniu oraz w skardze na decyzję w postępowaniu zwyczajnym. Nie oznacza to, iż organ w dowolny sposób dokonuje oceny, bowiem związany jest zobiektywizowanymi kryteriami w swojej ocenie. W przedmiotowej sprawie organ wydał negatywne rozstrzygnięcie. Sądowa kontrola takiej decyzji o charakterze uznaniowym jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy w sprawie orzekał organ właściwy i zastosowano odpowiednie przepisy prawa oraz czy nie miały miejsca tego rodzaju naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak i w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji skarżący domaga się uchylenia decyzji o odmowie umorzenia należności celnych powołując się na okoliczność niepoinformowania dłużnika o retrospektywnym zarejestrowaniu niedopłaty kwoty wynikającej z długu celnego. Ustosunkowując się do tej kwestii należy podkreślić, że argumentacja zawarta w skardze dotyczy zarzutów merytorycznych do decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Zarzuty te jednak nie mogą wpływać na treść rozstrzygnięcia wydanego w nadzwyczajnym trybie, o którym mowa w przepisie art. 253 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Argumenty powoływane przez stronę skarżącą nie skutkują rozpatrzeniem sprawy przez pryzmat ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Tym bardziej, że zamiarem skarżącego było usunięcie z obrotu prawnego decyzji o odmowie umorzenia należności celnych. Nadto strona skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności przemawiających za tym, że istnieją nowe obiektywne przesłanki pozwalające na wydanie innego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie. W związku z powyższym, w ocenie Sądu wbrew zarzutom strony skarżącej decyzja Dyrektora Izby Celnej w T. została podjęta z zachowaniem przepisów postępowania. Nie zostały naruszone ogólne zasady postępowania, jak również zasada pewności prawa i sprawiedliwości społecznej oraz zasada równości mające źródło w Konstytucji RP. Na marginesie Sąd zauważa, iż nie znajdują również uzasadnienia merytoryczne zarzuty skarżącego podnoszone w kwestii powiadomienia strony o zarejestrowaniu kwoty wynikającej z długu celnego. Powiadomienie o zarejestrowaniu kwoty należności nie wpływa na uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe jak i na wysokość długu celnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego jest to czynność materialno-techniczna. Kwestia prawidłowego poinformowania dłużnika o zarejestrowaniu długu celnego może mieć znaczenie dla egzekwowania należności celnych natomiast nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie długu celnego. Ponadto należy zwrócić uwagę, iż w momencie doręczenia decyzji organów celnych o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe skarżący został poinformowany o wysokości długu celnego. W tej kwestii Sąd wypowiadał się już niejednokrotnie, co znajduje odzwierciedlenie w jego orzecznictwie. Wobec dokonanej powyżej oceny zaskarżonej decyzji Sąd tym samym uznaje za nieuzasadnione zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia przez organ zasad prowadzenia postępowania wynikających z ustawy Ordynacja podatkowa. Z tych przyczyn na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło