I SA/Bd 653/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do października 2008 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód wynosi [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że na skutek toczącej się w stosunku do jego osoby egzekucji na podstawie nieprawomocnej decyzji której nadano rygor natychmiastowej wykonalności w styczniu 2014r. był zmuszony zawiesić działalność gospodarczą. Obecnie pracuje na ½ etatu. Żyje w przyczepie kempingowej posadowionej na działce siostry. Stracił wszystko co miał. Nie jest w stanie płacić alimentów w pełnych kwotach zasądzonych na dzieci. Ponadto z uwagi na zajęcie rachunku bankowego Bank wypowiedział skarżącemu kredyt w rachunku obrotowym w związku z czym posiada zadłużenie na kwotę [...] zł. Ponadto skarżący oświadczył, że nie posiada nieruchomości, ruchomości ani oszczędności. Do wniosku dołączono: zaświadczenie o zarobkach; wyrok Sądu orzekającego rozwód; ugodę w sprawie alimentów na syna. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego strona przedłożyła: PIT-37 za 2014r., z którego wynika, że za powyższy okres skarżący osiągnął dochód w kwocie [...] zł, PIT-36L za 2013r. z którego wynika, że za powyższy okres z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący uzyskał dochód w kwocie [...] zł (przychód [...] zł); zaświadczenie o zarobkach oraz wyciąg z rachunku bankowego. Ponadto w piśmie z dnia 03 sierpnia 2015r. skarżący ponownie oświadczył, że zamieszkuje w przyczepie kempingowej posadowionej na działce siostry. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem skarżący określił na kwotę [...] zł (wyżywienie [...] zł, gaz [...] zł, środki czystości [...] zł, lekarstwa [...] zł, dojazd do pracy [...] zł). Pozostałą część wynagrodzenia wnioskodawca przeznacza na spłatę alimentów. Korzysta z pomocy finansowej rodziców w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domaga się skarżąca, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. Z przedłożonych dokumentów do akt sprawy wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w znacznym rozmiarze, o czym świadczy przedłożone zeznanie podatkowe za 2013r. Otóż za powyższy okres skarżący wykazał dochód w kwocie [...] (przychód [...]zł). Odnosząc się do powyższej okoliczności wskazać należy, że fakt ponoszenia kosztów działalności gospodarczej jest związany z istotą takiej aktywności nastawionej na zysk i nie ma podstaw do przerzucania konieczności ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa tylko z tego powodu, że koszty działalności są wysokie. Strona prowadząc działalność gospodarczą należała do przedsiębiorców, a w ich przypadku miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenia kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu obciążenia podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie. Wykazywanie przy dużych obrotach (milionowych) równocześnie wysokich kosztów uzyskania przychodów nie przesądza jeszcze, że podatnik nie dysponuje żadnymi środkami pieniężnymi. Odróżnić, bowiem należy dochód podatkowy, od faktycznego dochodu osiąganego z działalności gospodarczej będącego w dyspozycji podatnika. Podkreślenia również wymaga, że skarżący będąc ówcześnie przedsiębiorcą w ramach planowania wydatków, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinien uwzględnić konieczność posiadania środków finansowych na prowadzenie procesów sądowych. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne czy pieniężne zobowiązania umowne. W ocenie orzekające istotnym jest również fakt, że postępowanie kontrolne zostało wszczęte wobec skarżącego w drugiej połowie 2011r. Mając zatem na uwadze dochód oraz przychód skarżącego za 2013r. był zobowiązany poczynić oszczędności tytułem ewentualnych postępowań sądowych związanych z rozpoczętym postępowaniem kontrolnym. Ponadto zdaniem orzekającego na podstawie doświadczenia życiowego stwierdzić można, że mało prawdopodobne jest, aby osoba prowadząca działalność gospodarczą tak znacznych rozmiarów, jak prowadzona przez skarżącego chociażby tylko w 2013 nie miała z tego tytułu żadnych oszczędności. Istotne znaczenie dla oceny wykazania podstaw przyznania prawa pomocy ma również fakt, że strona skarżąca – chociaż podnosi, że nic nie ma i straciła wszystko - samodzielnie podjęła decyzję o sfinansowaniu udziału w sprawie profesjonalnego pełnomocnika w pierwszej kolejności, tj. przed zabezpieczeniem środków na opłacenie wpisu sądowego od wnoszonej skargi. Istotny w tym zakresie jest fakt, że dla wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie jest konieczny, w przeciwieństwie do uiszczenia wpisu sądowego, udział profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem referendarza sądowego nie można przenosić na budżet państwa i ogół podatników ewentualnych konsekwencji wyboru dokonanego w przez stronę skarżącą, bez względu na moment dokonania tego wyboru, w wyżej wskazanym zakresie, tj. braku środków pieniężnych na opłacenie m. in. wpisu sądowego od skargi. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji