I SA/Bd 66/16
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2016-07-28
Skład orzekający: Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji majątkowej pomimo wezwania sądu, a następnie uiściła opłatę sądową?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia dokumentacji potwierdzającej jej trudną sytuację majątkową, nie przedstawiła wymaganych informacji. Brak wykazania ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, w połączeniu z późniejszym uiszczeniem opłaty sądowej, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją materialną wynikającą z zajęcia aktywów przez organy celne i egzekucyjne. Referendarz sądowy wezwał do złożenia dodatkowych informacji, jednak pełnomocnik skarżącej oświadczył, że skarżąca nie jest w stanie sprostać wymogom sądu. Następnie skarżąca uiściła wpis od skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy
W dniu 16 czerwca 2016r. wpłynął do tut. Sądu złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podała, że w wyniku rozlicznych postępowań podatkowych prowadzonych od 2013r. przez organy celne w T. wobec skarżącej oraz jej małżonka oraz wszczętych na ich podstawie egzekucji w administracji wszystkie aktywa jakimi dysponowali zostały zajęte.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Oświadczyła, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] zł. W rubryce dochody skarżąca wskazała, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w kwocie [...]zł netto miesięcznie. Jej mąż z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w kwocie [...]zł netto miesięcznie. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki skarżąca wskazała: wydatki na leczenie – [...] zł; gaz – [...] zł; woda i kanalizacja – [...] zł; ogrzewanie - [...] zł; energia elektryczna – [...] zł; żywność, środki czystości, itp. – [...] zł. Do wniosku dołączono: kserokopię tytułów wykonawczych; zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej; zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego; protokół zajęcia i odbioru nieruchomości; zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia; fakturę za wizytę lekarską; fakturę za lekarstwa.
Zarządzeniem z dnia [...] czerwca 2016r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do złożenia dodatkowych informacji o sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym.
W piśmie z dnia [...] lipca 2016r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że skarżąca nie jest w stanie sprostać wymogom Sądu i załączyć całej dokumentacji. Jednocześnie wskazał, że skarżąca zwróciła się o pomoc finansową do córki, która poczyniła opłatę sądową.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domagała się skarżąca, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony.
W razie jednak, gdyby treść oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, obligatoryjnie składanego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (art. 252 § 1 p.p.s.a.) nie zawierała danych wystarczających do oceny, bądź też nasuwała by wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony i jej zdolności płatniczych, referendarz sądowy zgodnie z art. 255 p.p.s.a. zobligowany jest do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia tych okoliczności poprzez wezwanie strony do złożenia konkretnie określonych dokumentów i oświadczeń i dopiero w oparciu o taki materiał dowodowy wydaje rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy.
Niezastosowanie się przez stronę do wezwania referendarza sądowego wystosowanego w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że Referendarz sądowy nie może skorzystać ze wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Konsekwencją procesową takiego stwierdzenia może być nieuwzględnienie wniosku w jego pełnym zakresie, a nawet odmowa przyznania prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, Warszawa 2008, str. 613-614 i powołane tam orzecznictwo).
W przedmiotowej sprawie, oświadczenia zawarte we wniosku skarżącej złożone na urzędowym formularzu PPF, były niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie strony skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej i finansowej. Mając na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez skarżącą wykonane, uznać należy, że nie wykazała ona, iż ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jej osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych, z jakimi wnioskodawczyni powinna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wskazać również należy, że w dniu 12 lipca 2016r. skarżąca uiściła wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Z powyższego wynika, że ze skarżąca odstąpiła od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło