I SA/Bd 661/11
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-03-01
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną i zdrowotną skarżącej, a także czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, które zostało już wcześniej przyznane, może być ponownie rozpatrzony?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że jej sytuacja materialna i zdrowotna uniemożliwia jej poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca została już wcześniej zwolniona od tych kosztów, a postanowienie w tej sprawie pozostaje w obrocie prawnym i nie ma podstaw do ponownego przyznania tego samego zwolnienia.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych. Wcześniej referendarz sądowy oddalił jej wniosek, jednak skarżąca złożyła sprzeciw, argumentując swoją trudną sytuacją materialną, zdrowotną oraz rodzinną. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowychPełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 01 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 27 czerwca 2011r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia: 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
W dniu 06 lutego 2012r. do tut. Sądu wpłynął wniosek K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Postanowieniem z dnia 07 lutego 2012r. referendarz sądowy oddalił wniosek strony.
Pismem z dnia 14 lutego 2012r. skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu podała, że referendarz sądowy oddalając jej wniosek nie uwzględnił wskazywanych przez nią źródeł przychodów oraz kosztów związanych
z utrzymaniem. Zwróciła uwagę, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w swojej decyzji
z dnia [...] stwierdził, że obecnie uzyskiwane przez nią dochody nie wystarczają na pokrycie wskazanych w oświadczeniu o stanie majątkowym wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem. Strona podkreśliła, że jej mąż obecnie przebywa w zakładzie karnym, nie prowadzi działalności gospodarczej i dlatego niezasadne jest łączenie jego dochodów z dochodami skarżącej. Strona dodała, że nie była właściwie reprezentowana w niniejszej sprawie, a stan jej zdrowia oraz sytuacja osobista i materialna uniemożliwia jej odpowiednie przedstawienie swojej argumentacji przed sądem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Na podstawie art. 245 § 1 wskazanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Przesłanki przyznania przez Sąd prawa pomocy osobie fizycznej określono w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z przedłożonego przez skarżącą formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i z pozostałych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że jest ona osobą niepełnosprawną utrzymującą się z renty wypadkowej w wysokości [...] netto. Strona wskazała, że ponosi znaczne koszty związane z leczeniem – [...] zł, na wyżywienie i środki czystości przeznacza [...] zł, na czynsz za mieszkanie [...] zł, na gaz [...] zł, na prąd [...] zł, na telefony [...] zł, na pomoc w utrzymaniu czystości mieszkania [...]. W formularzu PPF skarżąca podała także, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem, którego dochód z tytułu renty chorobowej wynosi [...] zł netto. W uzasadnieniu sprzeciwu natomiast strona podniosła, że mąż przebywa obecnie w zakładzie karnym i nie może jej pomagać w codziennych czynnościach. Jedynym majątkiem skarżącej jest mieszkanie o pow. [...] m2.
Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności przemawiają za przyznaniem skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, albowiem nie jest w stanie ponieść kosztów opłacenia profesjonalnego pełnomocnika (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Podać także należy, że składając poprzedni wniosek o prawo pomocy wykazała rentę wypadkową w kwocie netto [...] zł, natomiast obecnie w wysokości [...] zł. Oznacza to, że dochód z tytułu renty uległ obniżeniu. Jednocześnie Sąd zauważa, że wysokość wydatków wykazanych przez skarżącą jest wyższa od otrzymywanej renty, co świadczy o braku podstaw, aby do dochodu nie zaliczyć renty uzyskiwanej przez męża. Przy ocenie niniejszego zagadnienia Sąd wziął jednak pod uwagę stan zdrowia skarżącej i konieczność ponoszenia wyższych kosztów z tym związanych.
Zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych na mocy wcześniej wydanego postanowienia, tj. z dnia 10 października 2011r. W konsekwencji wydanie przedmiotowego postanowienia oraz poprzedzającego stanowi o przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Odnośnie natomiast wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wskazać, że jest to kolejny wniosek w tym zakresie. Wcześniej bowiem skarżąca złożyła już wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wyżej podano wniosek ten został załatwiony pozytywnie postanowieniem z dnia 10 października 2011r., tj. Sąd zwolnił skarżącą od kosztów sądowych. Uprawnienie to jest nadal aktualne. W przedmiotowej sprawie istotna dla rozstrzygnięcia jest norma zawarta w art. 165 p.p.s.a., która stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Podkreślić należy, że postanowienie w sprawie zwolnienia od kosztów pozostaje w obrocie prawnym. W tym stanie rzeczy, kolejnym postanowieniem nie można przyznać powtórnie tego samego zwolnienia, czego domaga się skarżąca. Zwolnienie od kosztów sądowych nadal bowiem przysługuje skarżącej.
Mając powyższe na uwadze tut. Sąd orzekł na podstawie art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło