I SA/Bd 664/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-12-01
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Leszek Kleczkowski, Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia kręgu osób odpowiedzialnych za zaległości podatkowe spółki, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia jest zgodna z prawem, jeśli organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego, a rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Organ odwoławczy, stosując art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, musi uzasadnić istnienie tych przesłanek w swojej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności K. S. jako byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności K. S., a decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił poprzednią decyzję organu odwoławczego z powodu niewystarczającego wyjaśnienia kręgu osób potencjalnie odpowiedzialnych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Skarżący wniósł skargę, twierdząc, że sprawa powinna być zakończona po pierwszym wyroku WSA i że ponowne wydanie decyzji narusza zasady równości i jednokrotnego orzekania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 01 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. orzekł o odpowiedzialności K. S. jako byłego członka zarządu "I." sp. z o. o. w B., za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2005 r. oraz styczeń, luty i marzec 2006 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę
w kwocie [...] zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł.
Nie zgadzając się z wydaną decyzją strona złożyła odwołanie, w którym szczegółowo odniosła się do sytuacji finansowej spółki "I." oraz wskazała na brak zaistnienia w sprawie przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki.
Decyzją dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Rozpatrując skargę na decyzję organu drugiej instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 927/10 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że organ nie wyjaśnił jednoznacznie, czy zarząd spółki "I." był jedno, czy wieloosobowy, kto był wpisany w Krajowym Rejestrze Sądowym, jako członek zarządu tej spółki w okresie upływu płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od listopada 2005 r. do marca 2006 r. Zdaniem Sądu ustalenia także wymaga, czy i o jakiej treści były podejmowane uchwały Walnego Zgromadzenia dotyczące składu zarządu spółki. Sąd zwrócił uwagę, że w sprawie mają znaczenie wpisy do KRS oraz uchwały Walnego Zgromadzenia w przedmiocie powoływania i odwoływania członków Zarządu. Ustalić należało także, czy wpisy w KRS były aktualizowane. Zdaniem Sądu, wyjaśnienie tego podstawowego zagadnienia ma istotne znaczenie dla sprawy. W zaskarżonej decyzji organ nie podał dlaczego dowód w postaci pisma Sądu Rejonowego z dnia 04 listopada 2009 r. nie ma żadnego znaczenia w sprawie. Dane wynikające z tego dokumentu zostały pominięte, a organ do niego się nie ustosunkował. Wyjaśnienia wymaga dlaczego B. O. pomimo figurowania w KRS jako członek zarządu spółki, została wyłączona z postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. Zdaniem Sądu nie ma podstaw, aby opierać się wyłącznie na wyjaśnieniach skarżącego i B. O., a jednocześnie całkowicie pominąć wpisy z KRS-u oraz uchwały Walnego Zgromadzenia. W aktach administracyjnych brak stosownych dowodów, które pozwoliłyby na ocenę, czy pominięcie B. O. w postępowaniu było uzasadnione.
W konsekwencji, w ocenie Sądu doszło do naruszenia przepisów procesowych poprzez nienależyte wyjaśnienie kręgu osób potencjalnie odpowiedzialnych za zaległości podatkowe "I." sp. z o.o. Według Sądu, bez wyjaśnienia powyższego zagadnienia przedwczesne byłoby ustosunkowywanie się do zarzutów skargi
i dokonywanie oceny ustaleń organu w tej materii. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U.
z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).
Ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z pisma Sądu Rejonowego w B. XIII Wydział Gospodarczy - Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 04 listopada 2009 r. wynika, że w okresie od 27 grudnia 2005 r. do 26 kwietnia 2006 r. funkcje członka zarządu "I." sp. z o. o. w B. pełniła B. E. O., która nadal wchodzi w skład zarządu.
Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ podatkowy pierwszej instancji stwierdzając w zaskarżonej decyzji, iż w okresie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2005 r. oraz styczeń, luty i marzec 2006 r. skarżący pełnił obowiązki członka zarządu spółki "I.", naruszył przepisy postępowania podatkowego, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez nienależyte wyjaśnienie kręgu osób potencjalnie odpowiedzialnych za zaległości podatkowe wskazanej spółki. Ponieważ stwierdzone uchybienie dotyczące części postępowania, przekłada się na całą decyzję, nie można mówić o prawidłowo przeprowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu dowodowym. Dlatego organ ponownie przeprowadzając postępowanie ustali, kto wchodził w skład zarządu spółki "I.", czy zarząd był jedno, czy wieloosobowy, kto był wpisany w Krajowym Rejestrze Sądowym jako członek zarządu tej spółki w okresie upływu płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług objętym zaskarżoną decyzją. Ustalenia także wymaga, czy i o jakiej treści były podejmowane uchwały Walnego Zgromadzenia dotyczące składu zarządu spółki. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w sprawie mają znaczenie wpisy do KRS oraz uchwały Walnego Zgromadzenia w przedmiocie powoływania i odwoływania członków zarządu. Ustalić także należy, czy wpisy w KRS były aktualizowane. Wyjaśnienia wymaga również dlaczego B. O., pomimo figurowania w KRS jako członek zarządu spółki I., została wyłączona z postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki.
Nie zgadzając się z wydaną decyzją skarżący złożył skargę, w której stwierdził, że uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia
15 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 927/10 ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowe z dnia [...] r. zakończyło sprawę jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki "I.". W ocenie skarżącego, wydanie przez organ odwoławczy ponownej decyzji w tym przedmiocie narusza podstawowe konstytucyjne zasady równości wobec prawa oraz jednokrotnego orzekania w danej sprawie. Zdaniem strony, organy podatkowe miały możliwość na wcześniejszym etapie postępowania wykazać swoje racje w przedmiotowej sprawie. Nie pojawiły się również żadne nowe fakty ani dowody, które skutkowałyby uprawnieniem do wydania nowej decyzji w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z nim organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji
i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W świetle powyższego uregulowania organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy organ pierwszej instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy i zachodzi konieczność przeprowadzenia go w znacznej części.
Należy podkreślić, że decyzja kasacyjna nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 233 § 2 Ordynacji. Stosując ten przepis, organ odwoławczy musi w decyzji kasacyjnej uzasadnić istnienie przesłanek w nim wymienionych.
Sprawa w związku, z którą Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał ją do ponownego rozpatrzenia temu organowi dotyczy odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za zobowiązania spółki z o.o. "I" z tytułu podatku od towarów i usług za okres od listopada 2005 r. do marca 2006 r., na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej.
Sprawa to była rozpoznawana przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 15 marca 2011 r., I SA/Bd 927/10 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka zarządu spółki "I.".
Wykonując zalecenia Sądu zawarte w powyższym wyroku organ odwoławczy zobowiązał organ pierwszej instancji do ustalenia, kto wchodził w skład zarządu spółki
z o.o. "I.", czy zarząd był jedno, czy wieloosobowy, kto był wpisany w Krajowym Rejestrze Sądowym jako członek zarządu tej spółki w okresie upływu płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług, objętym decyzją podatkową. Według Dyrektora Izby Skarbowej ustalenia także wymaga, czy i o jakiej treści były podejmowane uchwały Walnego Zgromadzenia dotyczące składu zarządu spółki. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w sprawie mają znaczenie wpisy do KRS oraz uchwały Walnego Zgromadzenia w przedmiocie powoływania i odwoływania członków Zarządu. Organ pierwszej instancji ma także ustalić, czy wpisy w KRS były aktualizowane.
Dyrektor Izby Skarbowej zobowiązał też organ niższej instancji do wyjaśnienia dlaczego B. O., pomimo figurowania w KRS jako członek zarządu spółki z o.o. "I.", została wyłączona z postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. W tym względzie wskazał na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2009 r., I FPS 4/08, zgodnie z którą przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nakłada obowiązek na organ podatkowy do prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki z o.o. wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność.
Zdaniem Sądu - w okolicznościach rozpoznawanej sprawy – organ odwoławczy zasadnie na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji uchylił decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na to, że konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części. Świadczy o tym zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego. W rozpatrywanej sprawie postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. wykazuje istotne braki w zakresie występowania jednej z przesłanek warunkujących odpowiedzialność skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki.
Nie można podzielić stanowiska skarżącego zajętego w skardze, że po wydaniu wyroku przez WSA w Bydgoszczy z dnia 15 marca 2011 r., I SA/Bd 927/10 sprawę należy uznać za zakończoną. W wyroku tym Sąd zobowiązał jedynie organ podatkowy do wyjaśnienia określonych okoliczności faktycznych. Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie naruszył też zasady równości oraz jednokrotnego osądzenia sprawy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.
L. Kleczkowski I. Najda – Ossowska E. Kruppik – Świetlicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło