I SA/Bd 665/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 stycznia 2008r., sygn. akt I SA/Bd 665/07 w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów za 2002 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 665/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę B. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów za 2002 r. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi strony, radcy prawnemu K. J., w dniu 03 marca 2008 r., co potwierdza zwrotne poświadczenie odbioru. Od powyższego wyroku strona reprezentowana przez nowego pełnomocnika, doradcę podatkowego A. K., wniosła w dniu 03 kwietnia 2008 r. (data stempla pocztowego) skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 21 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na wniesienie jej po terminie, który upływał z dniem 02 kwietnia 2008 r. Pismem z dnia 06 czerwca 2008 r. pełnomocnik strony złożył zażalenie na powyższe postanowienie oraz jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu podał, że strona w trakcie postępowania zmieniła pełnomocnika. Podniósł, że otrzymane dokumenty wskazują, iż odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony w dniu 04 marca 2008 r. Sugerując się tą datą, pełnomocnik wywiódł, iż termin na wniesienie skargi kasacyjnej będzie upływał z dniem 03 kwietnia 2008 r. W konsekwencji pełnomocnik wskazał, że jego zdaniem opóźnienie w złożeniu skargi kasacyjnej o jeden dzień nie wynika z winy strony skarżącej. Pełnomocnik podniósł również, że miał mało czasu na przygotowanie kasacji i zapoznanie się z obszernym materiałem sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nie może zostać uwzględniony. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, doradcę podatkowego A. K., pismem z dnia 06 czerwca 2008 r. wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 maja 2008 r. odrzucające skargę kasacyjną z uwagi na uchybienie terminowi do jej wniesienia oraz złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu, niezrozumiałe jest jednoczesne wniesienie zażalenia i złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 61/04, złożenie wniosku o przywrócenie terminu oraz zażalenia jednocześnie jest przejawem nieporozumienia i braku konsekwencji. Strona bowiem wnosząc zażalenie twierdzi, że zaskarżony akt wydany został z naruszeniem prawa, podczas gdy jej postępowanie było zgodne z prawem. Z kolei wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego stanowi w istocie zaprzeczenie zażalenia, bowiem we wniosku takim strona przyznaje, że nie dokonała czynności w postępowaniu przed sądem w terminie, ale usprawiedliwia to brakiem swojej winy. Sąd w niniejszym składzie podziela przedstawione w cytowanym orzeczeniu stanowisko. Złożony przez stronę wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej oraz środek odwoławczy od postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej wyłączają się wzajemnie. Jeżeli bowiem strona twierdzi, że złożyła skargę kasacyjną w terminie, a Sąd błędnie uznał, iż uchybiła terminowi, to powinna wnieść zażalenie. Wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest natomiast aktualny wtedy, gdy strona nie neguje uchybienia terminowi i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Pogląd ten znajduje akceptację w licznym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mi. in. w postanowieniach z dnia 03 lipca 2006 r., sygn. akt I FZ 186/06; z dnia 04 maja 2006 r., sygn. akt II FZ 204/06; z dnia 26 lipca 2006 r., sygn. akt II FZ 413/06; z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II FZ 358/06. Pomimo niezrozumiałego jednoczesnego wniesienia zażalenia oraz złożenia wniosku o przywrócenie terminu, przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu podlega oddzielnej ocenie merytorycznej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2006 r., sygn. akt II FZ 876/05 oraz z dnia 04 maja 2006 r., II FZ 204/06) Odnosząc się zatem do samego wniosku o przywrócenie terminu i argumentacji strony reprezentowanej przez pełnomocnika, należy wskazać, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu ze względu na treść art. 87 § 1, 2 i 4 wskazanej ustawy wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00, wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 1609/97). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie WSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05). Liczne orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie wskazuje, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Pełnomocnik strony w złożonym piśmie z dnia 06 czerwca 2008 r. wskazał, że powodem uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej była zmiana pełnomocnika w trakcie postępowania oraz doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w dniu 04 marca 2008 r., co potwierdzają otrzymane dokumenty. Sugerując się datą, pełnomocnik wywiódł, iż termin na wniesienie skargi kasacyjnej będzie upływał z dniem 03 kwietnia 2008 r. Wskazana przez pełnomocnika data doręczenia stronie odpisu wyroku z uzasadnieniem nie ma potwierdzenia w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru zaskarżonego wyroku (k. 155 akt sądowych) widnieje data 03 marca 2008 r., potwierdzająca doręczenie pełnomocnikowi strony, radcy prawnemu K. J., właśnie w tym dniu odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wraz z uzasadnieniem. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Termin ten jest terminem ustawowym, nie podlega więc skróceniu ani przedłużeniu. Mając na uwadze cytowany przepis oraz wskazaną na zwrotnym poświadczeniu odbioru datę doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, należy wywieść, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał z dniem 02 kwietnia 2008 r., pomimo posiadania przez pełnomocnika strony innych informacji o dacie doręczenia przedmiotowego wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, strona nie wskazała okoliczności, które mogłyby skutkować uznaniem zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie została wykazana podstawowa przesłanka przywrócenia terminu, jaką jest brak zawinienia strony w nieterminowym dokonaniu czynności procesowej. Wskazane okoliczności, jak zmiana pełnomocnika w trakcie postępowania, adnotacja o innej dacie doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem, czy nawet brak czasu na zapoznanie się z materiałem sprawy i sporządzenie skargi kasacyjnej nie należą do okoliczności faktycznych, które mogłyby uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.